فلج شبکه بازویی چیست

فلج شبکه بازویی چیست –

شبکه براکیال Brachial plexus یا شبکه بازویی تشکیل شده از تعدادی عصب که در ناحیه گردن قرار دارند. بطور ساده میتوان گفت ریشه های عصبی خارج شده از نخاع گردنی به یکدیگر پیوسته شده و در محل اتصال گردن به تنه و در زیر ترقوه اتصالاتی مانند یک شبکه بوجود میاورند که به آن شبکه بازویی یا شبکه براکیال میگویند.

اعصابی که از این شبکه خارج میشوند در تمام اندامهای بالایی منتشر شده و حس و حرکت آن را موجب میگردند.شیوع این آسیب در هر هزار تولد 2-1 نوزادمیباشد. این نوزادان اغلب خودبخود خوب میشوند.

علت فلج اعصاب شبکه بازویی:
زایمان سخت یکی از عوامل ان است. که میتواند به علت بزرگ بودن بچه یا وقتی که بچه در زمان تولد با پا بدنیا بیاید و یا روند زایمان خیلی طولانی بشود.

و در نهایت وارد کردن کشش زیادی به نوزاد برای اینکه بچه زودتر بدنیا بیاید وزودتر او را از کانال زایمانی عبور دهند. از علل این نوع فلج میباشد.

در این شرایط ممکن است کشش زیادی گردن نوزاد را با بشدت به یک طرف منحرف کند و براثر این کشش اعصاب شبکه گردنی کشیده شده و موجب صدمه و آسیب به عصب شود.

آسیب کلی شبکه براکیال ، کشش و آسیب هم اعصاب بالا و هم اعصاب پایین شبکه براکیال را شامل میشود.

طوری که گاهی اوقات اعصابی که در قسمت های بالاتر این شبکه قرار دارند کشیده میشوند و حالت فلجی را بوجود میاورند که به آن فلج ارب Erb’s palsy هم میگویند. در این حال بچه با وجود توانایی در حرکت انگشتان دست نمیتواند کل بازو را حرکت دهد اما با این وجود این را هم آسیب کلی شبکه براکیال نامند.

علائم آسیب شبکه براکیال
اعصاب شبکه براکیال ممکن است به چهار صورت آسیب ببینند.. این اشکال عبارتند از:

1- آسیب بر اثر کشش: به آن آسیب نوروپراکسیا Neuropraxia میگویند. این نوع از آسیب شایعترین نوع است. در این نوع آسیب عصب پاره نمیشود و فقط کشیده میشود . این دسته از آسیب ها بطور خودبخودی در عرض سه ماه بهبود میابند.

2- آسیب بر اثر کششِ نوروم
نوروم Neuroma (بافتی است در بین اعصاب شبکه) دراثر پارگی مختصر اعصاب بوجود میاید. در این نوع آسیب، بهبودی خودبخودی نسبی است.

3- آسیب بر اثر کششِ اعصاب شبکه
اعصاب شبکه کاملاً پاره و از هم جدا میشوند. این آسیب ها بهبود نمیابند.

4- آسیب بر اثر کشش ریشه عصبی:
ریشه عصبی که در هنگاه خروج از نخاع قبل از اینکه شبکه ای را تشکیل دهد از آن کنده میشود. این نوع آسیب بدترین نوع آسیب است.

در بسیاری اوقات اولین علامت این است که مادر متوجه میشود که نوزادش یکی از بازو هایش را حرکت نمیدهد.و بخاطر آن نوزاد را به نزد پزشک میبرند.

در بچه های بزرگتر، وقتی طفل نمیتواند دستطرف مبتلا را به بالای سرش ببرد. تشخیص داده میشود

در طرفی که فلج است با افزایش سن ممکن است طول اندام فوقانی از طرف سالم کوتاهتر باشدبه علت آن که فعالیت عضلات و حرکت دادن اندام در رشد آن اندام موثر است اگر بیمار به درستی درمان نشود ممکن است در مفاصل اندام فوقانی دچار خشکی و محدودیت حرکات شود
تست های الکترودیاگنوستیک یا نوار عصبی به پزشک معالج برای کمک به تشخیص کمک میکند

درمان فلجِ شبکه بازویی یا فلج ارب:
اکثر این بیماران بعد از مدتی حدود سه ماه بعد خودبخود خوب میشوند. ولی گاهی اوقات بهبودی دو سال هم طول میکشد.
گاهی هم انجام عمل جراحی برای درمان بیمار نیاز است

. در هر صورت بهبودی نیاز به زمان دارد. ولیکن تا بهبودی ، مسلماً عضلات فلج شده حرکت نمیکنند و مفاصل هم بدون حرکت میمانند. در این مدت وظیفه والدین اینست که بطور مرتب مفاصل اندام فوقانی را حرکت دهند در صورت انجام نشدن این کار بعد از مدتی مفصلی که حرکت نکرده خوب باز و بسته نمیشود وبتدریج دچار خشکی و محدودیت حرکتی میشود.. حال اگر شروع به فعالیت اعصاب و منقبض شدن عضله بعد از چند ماه صورت بگیرد در صورتیکه مفصل خشک شده باشد عضله نمی تواند این مفصل خشک شده را حرکت دهد

پس معمولاً از هفته سوم بعد از زایمان برای نوزاد انجام حرکات تمام مفاصل اندام فوقانی شروع میشود. این حرکات و نرمش ها تا موقعی که عصب خوب شود هر روز و روزی چند بار انجام میشود تا بچه بتواند به اراده خودش مفصل بیحرکت را حرکت دهد.

پزشک ارتوپد در مواجهه با این بیماران معمولاً صبر میکند اگر بعد از 6-3 ماه صبر کردن بهبودی در کارکرد عصب مشاهده نشد تصمیم به عمل جراحی میگیرد. حال انکه عمل جراحی نمیتواند اندام بیمار را بطور کامل خوب کند البته جراحی هرچه در سنین پایینتری انجام شود نتایج درمانی بهتری دارد.

به طور کلی وقتی عصبی پاره میشود عصب از محل آسیب تا اندام از بین میرود ولی غلاف عصب سالم باقی میماند.عصب از مغز تا محل آسیب دیده زنده میماندحال بعد از جراحی پیوند عصب، بتدریج این قسمت زنده مانده از محل پیوند عبور کرده و در درون کانال هایی که بقایای غلاف عصب هستند شروع به رشد میکنند و سرانجام دوباره به اندام میرسند. به این شکل عصبی که فعالیت خود را به علت آسیب از دست داده بود مجدداً شروع به فعالیت میکند. روزی یک میلیمتر یا ماهی یک اینچ عصب در داخل این غلاف ها رشدمیکند. بنابراین– چند ماه و حتی چند سال طول میکشد تا عصب جراحی شده به عضله اش برسد و بتواند آنرا حرکت دهد.

گاهی اوقات بهبودی کامل اتفاق نمی افتد چه جراحی انجام شود و چه نشود و ضعف بعضی از عضلات اندام فوقانی برای بیمار باقی میماندالبته در سنین بالاتر میتوان با بعضی از اعمال جراحی کارآیی اندام را بهتر کرد.

در برخورد با این بیماران. آنها را تشویقشان کنید و حمایت کنید و و توجه کنید به کارهایی که میتوانند انجام بدهند نه کارهایی که نمیتوانند. این رفتار موجب میشود بتواند با تقویت دیگر توانایی هایش نقص های بوجود آمده را جبران کند.واعتماد به نفس بچه به درستی رشد یا بد.
————————————————-
بازبینی و ویرایش علمی: خانم دکتر فاطمه قلی پور