آشنایی با خواص باباآدم –
باباآدم Burdock
نام علمی Arctium lappa
«برطرف کنندهی جوش و کورک»
باباآدم که فیل گوش و آراقیطون نیز نامیده میشود، گیاهی است علفی و دو ساله که ارتفاع ساقهی آن تا یک متر و نیم میرسد. این گیاه به حالت وحشی در دشتها و نواحی معتدل، مرطوب و سایهدار اروپا و آسیا میروید. ساقهی آن که شبیه پوست مار است، پوشیده از کرکهای خشن و زبر میباشد. برگهای آن بسیار بزرگ، پهن و به حالت افتاده روی ساقه قرار دارد.
رنگ برگها در قسمت چسبیده به ساقه سبز کم رنگ است و هرچه به طرف انتهای برگ نزدیک تر میشویم، تیره تر میشود.
ریشهی این گیاه دراز، دوکی شکل و مانند هویچ به ضخامت انگشت دست و دارای مقدار زیادی کربنات پتاسیم و نیترات پتاسیم است. پوست ریشهی بابا آدم قهوهای، مغز آن سفید و طعم آن کمی شیرین است، ولی بوی تهوع آوری دارد.
میوهی آن پس از رسیدن به صورت فندقهای با سه یا چهار سطح و به رنگ زرد حنایی ظاهر میشود.
در انتهای میوه تارهای زرد رنگی وجود دارد که در موقع عبور گوسفندان و جانوران به پشمهای آنها میچسبد و موجب پخش تخم این گیاه به مناطق دیگر میشود.
باباآدم در بعضی از نقاط ایران به حالت وحشی میروید. از ریشهی این گیاه استفادهی طبی به عمل میآید. پس از خارج کردن ریشهی بابا آدم از خاک آن را به خوبی میشویند، به قطعات کوچک سه سانتی متری تقسیم و در اثر حرارت خورشید یا در کورههای مخصوصی خشک میکنند.
ترکیبات شیمیایی
ریشهی باباآدم دارای مادهای به نام ایتولین، روغن قرار، تانن، رزبن، قند، آهن، کلسیم و ویتامین Cمیباشد. دانهی باباآدم دارای روغنی به رنگ زرد و طعم تلخ، اسید لینولئیک و اسید اولئیک است.
صور دارویی باباآدم
دم کردهی ریشهی باباآدم:مقدار پنجاه گرم ریشهی باباآدم را در یک لیتر آب جوش بریزید و به مدت بیست دقیقه دم کنید.
جوشاندهی ریشهی باباآدم: مقدار هشتاد گرم ریشهی باباآدم را در یک لیتر آب جوش بریزید و بگذارید به مدت ده دقیقه به آرامی بجوشد.
تنتور باباآدم: این تنتور را میتوانید از مغازههای عطاری خریداری کنید.
دم کردهی ریشهی باباآدم و شیرین بیان: سی گرم ریشهی باباآدم را با همین مقدار شیرین بیان در یک لیتر آب جوش بریزید و به مدت نیم ساعت دم کنید. این دم کرده تصفیه کنندهی خون است. برای این منظور از این دم کرده به مقدار سه فنجان در روز بنوشید.
خواص طبی باباآدم
از نظر طب قدیم ایران ریشهی باباآدم سرد و خشک است.
o بهترین تصفیه کنندهی خون است. خون را تمیز و سموم را از بدن خارج میکند.
o جوشهای صورت و کورک را برطرف میکند.
o ادرارآور و معرق است.
o سیستم لنف بدن را تمیز میکند.
o بیماریهای پوستی نظیر اگزما، گل مژه و زخمها را برطرف میکند.
o تورم را از بین میبرد.
o تقویت کنندهی بدن است.
o جوشاندهی برگهای باباآدم را در معالجهی سرگیجه و رماتیسم به کار میبرند.
o برای تنظیم قند خون و معالجهی بیماری قند، از جوشاندهی برگهای باباآدم به مقدار سه فنجان در روز استفاده کنید.
o برای معالجهی سرخک، برگهای باباآدم را با کمی شکر بجوشانید و به مریض بدهید.
o جوشاندهی تخم باباآدم ضدعفونی کننده است.
o تخم باباآدم ضد کرم معده و روده است.
o در ناراحتیهای ریوی و گلو درد از جوشاندهی تخم باباآدم استفاده کنید.
o در معالجهی ذات الریه به کار میرود.
o ریشهی باباآدم در برطرف کردن سرماخوردگی مؤثر است.
o تب حاصل از بیماری مخملک را برطرف میکند.
o در معالجهی یبوست مؤثر است.
o به عنوان ضد سم در هنگام نیش زدن جانوران سمی استفاده میشود.
o برای معالجهی کچلی، برگ باباآدم را دم کنید و روی پوست سر بمالید.
o برای معالجهی زخمها و التیام جراحات، جوشاندهی برگ باباآدم را با مقدار مساوی روغن زیتون مخلوط کنید و روی زخمها و جراحات بمالید.
o ریشهی باباآدم علاج کم خونی و رنگ پریدگی است، زیرا دارای مقدار زیادی آهن است.
o برای معالجهی رماتیسم و آرتروز مفید است.
o نقرس را برطرف میکند.
o در معالجهی بیماریهای عفونی مؤثر است.
o درد سیاتیک را آرام میکند.
o دربرطرف کردن کمردرد مؤثر است.
o آب آوردن بدن را درمان میکند.
o هضم غذا را تسریع میکند.
o ورم کلیه را رفع میکند.
o آنهایی که میل زیادی به خوردن شیرینی و شکر دارند، اگر صبح ناشتا از دم کردهی این گیاه بنوشند، به زودی این عادت رفع خواهد شد.
o کسانی که میخواهند قهوه را ترک کنند، میتوانند ریشهی باباآدم را با مقدار مساوی گل قاصدک مخلوط کرده و بو دهند و به عنوان جانشین قهوه استفاده کنند. این مخلوط راحتی میتوان از مغازههای عطاری خریداری کرد.
o کهیر را برطرف میکند.
o ریشهی باباآدم را له کنید و یا بجوشانید و آن را روی کورک و یا اگزما بمالید تا آن را برطرف کند.
o برای جلوگیری از ریزش مو و تقویت آن، جوشاندهی غلیظ ریشهی باباآدم را به سر بمالید.
o برای برطرف کردن سوزش و درد گزیدگی زنبور یا حشرات، برگ باباآدم را له کنید و به محل گزیدگی بمالید.
در صورت پیدا نکردن گیاه باباآدم، میتوانید تنتور آن را از مغازههای عطاری خریداری کنید. مقدار مصرف تنتور آن ده تا بیست قطره و سه بار در روز است.
پزشک سنتی