پزشک تو – سایت پزشکی

شایع ترین علایم بیماری کبد چرب – کبد چرب در مراحل ابتدایی به بدن آسیب نمی رساند اما تراکم بیش از حد بافت های چربی، می تواند باعث التهاب و زخم شود که آسیب شدیدی به کبد وارد می کند. به نقل از سایت «هلث لین»، کبد چرب زمانی به وجود می آید که چربی و کالری بیشتر از آن چه کبد قادر به سوخت و ساز آن است، مصرف شود. شایع ترین علت ایجاد بیماری کبد چرب، چاقی مفرط است. احتمال بروز این مشکل در افراد چاق تا ۷۵درصد افزایش پیدا می کند. اگرچه برنامه غذایی چرب و افزایش وزن، علت اصلی بروز این مشکل است اما دیابت و بالا بودن میزان چربی در خون نیز احتمال بروز این بیماری را افزایش می دهد.

اما شایع ترین علایم بیماری کبد چرب:

– خستگی مفرط

در صورت ایجاد اختلال در اعضای داخلی بدن از جمله کبد، بدن تلاش می کند از خود محافظت کند. از این رو با پمپاژ خون اضافه به اعضای داخلی بدن، فرد دچار ضعف، سردرگمی، ناتوانی در تصمیم گیری، عدم تمرکز و کاهش شدید انرژی می شود.

– چاقی مفرط

اضافه وزن، خطر افزایش بیماری کبد چرب را تا ۷۵درصد افزایش می دهد. در این زمینه افراد مسن مستعدترند، بنابراین اگر چاق هستید و در اواسط ۴۰سالگی قرار دارید، بهتر است برنامه غذایی سالمی اتخاذ کنید و با ورزش منظم، سلول های چربی را کاهش دهید.

– ژنتیک

اگر این بیماری در والدین یا پدر و مادربزرگ دیده شده، احتمال دارد فرزندان و نوه های آن ها نیز دچار این بیماری شوند. در خصوص بیماری کبدی، شاید فرد به چاقی مفرط مستعد باشد.

– یرقان

یرقان از علایم شایع بیماری کبدی است. یرقان زمانی رخ می دهد که جریان صفرا از کبد مسدود می شود و در نتیجه فرد دچار برآمدگی کوچک زردرنگ و خارش داری در اطراف پلک چشم و سطح پوست می شود.

– رنگ ادرار

رنگ ادرار تیره تر می شود، رنگ مدفوع نیز سفید با بوی نامطبوع است.

– معده درد

معده درد در برخی موارد ممکن است بیانگر بیماری کبد یا از کار افتادن کبد باشد. ایجاد این ناراحتی در مرکز یا قسمت فوقانی شکم نشانه خونریزی است.

– تغییر در پوست

علاوه بر تغییر رنگ پوست بر اثر یرقان، به علت متورم شدن غدد و ازکارافتادگی کلیه، لکه های پوستی و تغییر رنگ در قسمت گردن و زیر بغل مشاهده می شود. کف دست ها نیز قرمز و سطح ناخن سفید می شود.

– بدون علایم

بیماری کبد چرب در اغلب موارد بدون نشانه است و از آن به عنوان قاتل خاموش یاد می شود. به ویژه در مرحله اولیه که هیچ علایمی از خود نشان نمی دهد. طی سال ها بدون بروز هیچ گونه علامت یا مشکلی در حالی که چربی تراکم پیدا می کند، کبد ملتهب می شود و زخم روی سطح عضو شکل می گیرد. در نهایت در صورت درمان نشدن بیماری کبد چرب باعث از کارافتادگی کبد می شود.

– ورم معده

احتباس مایعات در معده و کبد، در مرحله شدید بیماری به وجود می آید. در این مرحله، معده بزرگ و سفت می شود و ناف نیز به سمت بیرون می آید. به علت فشار وارد آمدن به عضو داخل بدن، فرد دچار مشکل تنفسی نیز می شود.

– فرسودگی عضله

مبتلایان به بیماری کبدی پیشرفته اغلب دچار فرسودگی عضله می شوند، یا این که تاندون های دست به تدریج کوچک تر می شود انگشتان جمع می شود و لرزش عضلات شروع می شود.

به نقل از خراسان نیوز

سم زدایی از کبد با رژیم غذایی -اگر بیماری کبدی دارید، حفظ رژیم غذایی سالم بسیار مهم است. در واقع هر چیزی که شما می‌خورید برای فرآوری باید از کبد عبور کند، بنابراین برای حفظ عملکرد مناسب کبد، انتخاب مواد غذایی سالم بسیار تعیین کننده می‌باشد. یک رژیم غذایی متعادل برای هر فردی لازم است به ویژه برای افرادی که بیماری کبدی دارند. با انتخاب یک رژیم غذایی سالم، مطمئن می‌شوید که ویتامین‌ها و مواد مغذی لازم به بدنتان می‌رسد.

غذاهای پرفیبر : غذاهای پرفیبر بر عملکرد کلی کبد بسیار تاثیر می‌گذارند. رژیم غذایی سرشار از فیبر سبب می‌شود که مواد سمی به سرعت از روده‌ها خارج شوند، و کمتر شانس این را بیابند که دوباره همراه با جریان خون به کبد برگردند. این خواراکی‌ها شامل سیب، آووکادو، موز، توت‌فرنگی، طالبی، مرکبات، انواع کلم، کشمش، زغال اخته، سبوس گندم، نان کامل، پاستا، برنج، حبوبات و دانه‌های روغنی است.

غذاهای سرشار از سولفور : غذاهای سرشار از سولفور برای حفظ سلامتی کبد بسیار مفید هستند. ملکول‌های تشکیل‌دهنده‌ی سولفور، با رفع مواد شیمیایی آفت‌کش‌ها از کبد سم‌زدایی می‌کنند. مواد سرشار از سولفور عبارتند از : پیاز، سیر، کلم، کلم بروکلی، کلم پیچ، گل کلم، مارچوبه، جعفری، سیب‌زمینی، گوجه‌فرنگی و موز. گوشت قرمز و تخم مرغ محلی نیز سرشار از سولفور هستند اما باید در خوردن آنها میانه‌روی کرد.

ادویه‌جات : مطالعات گسترده‌ای در مورد اثر ادویه‌جات بر عملکرد کبد انجام شده است. ثابت شده است که بعضی از ادویه‌جات برای کبد بسیار مفید هستند از جمله دارچین، زردچوبه، شیرین‌بیان. از این ادویه‌جات در غذاهایتان به مقدار دلخواه می‌توانید استفاده کنید.

ویتامین‌ها : ویتامین‌ها برای کل بدن از جمله کبد ضروری هستند. ویتامین B ، C و E به سلامت کبد کمک می‌کنند. ویتامین‌های C و E آنتی اکسیدان هستند و از آسیب رساندن رادیکال‌های آزاد به کبد جلوگیری می‌کنند. ویتامین B ضداحتقان کبد است و به عملکرد مناسب آن کمک می‌کند. خوراکی‌هایی مانند کلم بروکلی، هویج، انواع نخود، جودوسر، مرکبات، گوجه فرنگی، انواع فلفل، کیوی شامل این ویتامین‌ها هستند.

پرهیزهای غذایی برای جلوگیری از سمی شدن کبد : غذاهای خیلی سرخ‌شده، پرچربی بسیار برای کبد مضر هستند، به ویژه هنگامی که فرد مبتلا به بیماری کبدی است. غذاهای چرب خطر ایجاد سنگ صفرا را افزایش می‌دهند، که یک بیماری مرتبط با کبد است. از خوردن غذاهای شور و غذاهای فرآوری شده نیز باید پرهیز شود، همینطور از سیگار. رابطه مستقیمی بین چاقی و بیماری‌های صفرا وجود دارد، بنابراین با حفظ وزن متعادل و انتخاب رژیم غذایی سالم، در واقع میزان ابتلا به این بیماری‌ها را کاهش می‌دهید.

از مصرف بعضی از این سموم باید کاملاً پرهیز کرد و مابقی را باید با احتیاط مصرف کرد.

مصرف بیش از حد مکمل آهن : ممکن است سبب آسیب جدی به کبد شود. زیرا بدن، راهی برای دفع آهن اضافی ندارد، درنتیجه آن را در اندام‌ها و بافت‌های بدن از جمله کبد انباشته می‌کند. انباشته شدن آهن در کبد سبب آزردگی کبد و در نهایت «سیروز» کبدی می‌شود. علاوه بر این، آهن اضافی خطر ابتلا به سرطان کبد را نیز افزایش می‌دهد. معمولاً بیش از 45 میلی‌گرم آهن در روز برای افراد بالای 14 سال توصیه نمی‌شود. برای کودکان و اطفال باید کمتر از این مقدار باشد و فقط با تجویز پزشک مصرف شود.

نکته‌ای در مورد بیماری هموکروماتوز : هموکروماتوز یا بیماری سرریز آهن در خون، یک بیماری مادرزادی است که در آن بدن بیش از حد نیاز آهن جذب می‌کند و آن را در اندام‌های مختلف از جمله کبد ذخیره می‌کند. اگر این بیماری درمان نشود منجر به آسیب کبدی خواهد شد. بنابراین به محض تشخیص این بیماری در فرد باید برای جلوگیری از عوارض بیشتر از جمله بیماری‌های کبدی، سیروز، نارسایی کبد، سرطان کبد، بیماری‌های قلبی، آرتروز و دیابت، حتما به درمان آن اقدام نمود.

مصرف بیش از حد مکمل‌ها :‌ یک رژیم غذایی متنوع به اندازه‌ی کافی ویتامین و مواد معدنی به بدن ما می‌رساند. اما بعضی از افراد ممکن است برای جبران کمبود بعضی از مواد معدنی و ویتامین‌ها نیاز به مکمل داشته باشند. اما دوز بالای مکمل‌ها را نباید هیچگاه بدون دستور پزشک مصرف کرد. اگراز مکمل‌ها استفاده می‌کنید به خاطر داشته باشید که ممکن است عوارض جانبی یا تداخل دارویی داشته باشند. مصرف بیش از حد مکمل‌ می‌تواند به کبد آسیب برساند. بهتر است از پیش از مصرف هر نوع مکملی از پزشک مشورت بخواهید.

سیگار : با مصرف سیگار احتمال آسیب کبدی و ابتلا به سرطان کبد افزایش می‌یابد. همچنین توانایی کبد برای دفع سموم کاهش می‌یابد. همچنین مصرف سیگار اثرات منفی بعضی از داروها بر کبد را افزایش می‌دهد.

کانابیس : استفاده مداوم از کانابیس سبب آسیب کبدی می‌شود. همچنین تحقیقات نشان می‌دهند که مصرف کانابیس عملکرد سیستم ایمنی را مختل می‌کند و در نتیجه احتمال ابتلا به انواع بیماری‌ها افزایش می‌یابد. به این ترتیب، کانابیس را نباید بطور مکرر و مداوم مصرف کرد. افراد مبتلا به هپاتیت C که هر روز کانابیس مصرف می‌کنند، به احتمال بیشتری مبتلا به فیبروز شدید می‌شوند که به سیروز منتهی می‌شود.

مواد مخدر : در حالی که موادی مانند هروئین و مورفین به خودی خود برای کبد مضر نیستند، اما موادی که با آنها ترکیب می‌شوند به کبد آسیب می‌رسانند. آمفتامین، کوکائین و اکستازی مواد مخدری هستند که منجر به آسیب کبدی و در نهایت نارسایی کبدی می‌شوند.

مصرف بیش از حد ویتامین A : آیا می‌دانید که 50 تا 80 درصد کل ویتامین‌‌A در بدن در کبد ذخیره می‌شود؟ به همین دلیل است که مصرف بیش از حد آن می‌تواند به کبد آسیب برساند. میزان مصرف ویتامین A به سن و جنس فرد بستگی دارد. اگر زیاد الکل مصرف می‌کنید، سابقه بیماری کبدی دارید، کلسترول بالا یا کمبود پروتئین شدید دارید، باید مقدار کمتری ویتامین A مصرف کنید. میزان مصرف مجاز روزانه برای بزرگسالان 3000 میکروگرم و برای خردسالان خیلی کمتر از این مقدار است. حتماً برای مصرف این مکمل با پزشک مشورت کنید.

بعضی از داروهای تجویزی : کبد نقش مهمی در فرآوری داروها دارد و بعضی از داروها مانند کدئین، کورتیکواستروئیدها (برای کاهش التهاب)، تتراسایکلین، بنزودیازوفن (برای کاهش استرس و اضطرب) برای کبد زیان‌آور هستند. و بعضی از داروها مانند دیازوپام و تمازوپام باید با احتیاط مصرف شوند. فقط داروهایی را که پزشک تجویز می‌کند مصرف کنید و از خوددرمانی بپرهیزید. به یاد داشته باشید که بسیاری از داروها اگر به میزان توصیه‌شده‌ی پزشک مصرف شوند، خطری برای کبد ندارند.

استامینوفن : مصرف استامینوفن بدون تجویز پزشک، بطور طولانی مدت یا با دوز بالا می‌تواند باعث آسیب کبدی شود. میزان مجاز مصرف استامینوفن برای بزرگسالان بدون سابقه بیماری کبدی 500 تا 1000 میلیگرم در هر 4 تا 6 ساعت ، و حداکثر 4000 میلی‌گرم در شبانه روز است. اما افراد مبتلا به بیماری‌های کبدی نباید بیش از 2000 میلیگرم در روز استامینوفن مصرف کنند. کسانی که الکل مصرف می‌کنند، باید به ندرت استامینوفن مصرف کنند. زیر الکل شکل فرآوری استامینوفن در کبد را تغییر می‌دهد و منجر به انباشته شدن سموم در کبد می‌شود.

نمک : حتماً می‌دانید که مصرف زیاد نمک، فشار خون را افزایش می‌دهد، اما می‌دانستید که فشارخون بالا با بیماری کبدچرب مرتبط است؟ سعی کنید میزان نمک / سدیم رژیم غذایی تان را به حداکثر یک قاشق چایخوری (2.3 گرم) در روز برسانید.

نکته : اضافه وزن، چاقی، غذاهای چرب (با چربی‌های اشباع) نیز باعث آسیب کبدی و بیماری‌های کبدی می‌شود.

مسمومیت کبد -معمولاً بیماری‌های کبدی را به مصرف الکل یا موادمخدر ارتباط می‌دهند، اما واقعیت این است که بیش از 100 نوع بیماری کبدی وجود دارد که در اثر عوامل بسیار گوناگونی ایجاد می‌شوند. در اینجا بعضی از نشانه‌های اولیه مشترک در بیماری‌های کبدی را می‌آوریم.

کبد بزرگترین عضو و بزرگترین غده در بدن انسان است و در بسیاری از اعمال بدن از تولید پروتئین تا انعقاد خون و تنظیم سطح کلسترول، گلوکز و متابولیسم آهن نقشی حیاتی دارد. علاوه بر این کبد با فیلتر کردن مداوم خون، آن را سم‌زدایی و تمیز می‌کند. کبد، پس از مغز پیچیده‌ترین عضو بدن است که حفظ سلامت آن بسیار ضروری است. یک نکته‌ی منحصر به فرد و بسیار مثبت این است که کبد می‌تواند خودش را ترمیم کند، یعنی بسته به علت آسیب و زمان رسیدگی به آن، کبد می‌تواند کاملاً بهبود یابد و ترمیم شود. بعضی از شایعترین نشانه‌های اولیه بیماری‌های کبدی در زیر توضیح داده شده است:

1.زرد شدن پوست : در این حالت تمام پوست بدن از جمله ناخن‌ها و چشم‌ها زرد می‌شود. و این به دلیل وجود بیلیروبین (رنگدانه‌ای در صفرا) است. صفرا در کبد تولید می‌شود و برای فرآیند هضم غذا لازم است. اگر کبد بیمار باشد و نتواند سموم ورودی به خون را تصفیه کند، بیلیروبین در خون انباشته می‌شود و رنگ پوست را زرد می‌کند.

2.تغییر رنگ ادرار و مدفوع : این تغییر رنگ می‌تواند نشانه‌ای از مشکلات مختلفی باشد، اما اغلب نشانه‌ی مشکلات کبدی است. اگر بدن را همیشه پرآب نگه‌ دارید، ادرار همیشه باید کم‌رنگ باشد. اما در بیماری یرقان، بیلیروبین خود را در رنگ تیره‌ی ادارار نشان می‌دهد. علاوه بر این عملکرد نامناسب کبد ممکن است باعث بی‌رنگی، خونی رنگ شدن یا سیاه شدن مدفوع شود.

3.درد و نفخ شکم : باز هم تغییرات، نشانه‌های کلیدی بیماری‌ها هستند. اگر درد و نفخ مداوم در ناحیه شکمی داشته باشید، ممکن است نشانه‌ی مشکل کبدی باشد. علاوه بر این ممکن است بطور پیوسته احساس نفخ و گاز در شکم داشته باشید؛ که تا مرحله‌ی جمع شدن مایعات در شکم نیز پیش برود. در این حالت مایعات در دیواره‌های شکمی جمع می‌شوند و فشار اضافی به ریه‌ها وارد می‌کنند که سبب دشواری تنفس می‌شود. برای درمان باید آب را به کمک جراحی خارج کرد.

4.حساسیت پوست : یکی از نشانه‌های شایع بیماری کبدی، حساسیت زیاد پوست است که با خارش یا تحریک‌پذیری پوست در تماس آشکار می‌شود. این مشکلات گاهی با استفاده کرم مرطوب‌کننده رفع می‌شود، اما اغلب این مشکلات پوستی تا برطرف شدن مشکل کبدی همچنان باقی می‌مانند.

5.رفلاکس اسید : اگر بطور فزاینده و مکرر دچار رفلاکس معده به همراه سوءهاضمه بدون استفراغ هستید، نشانه‌ی خوبی نیست و نیاز به بررسی بیشتری برای شناخت عامل آن وجود دارد.

6.اسهال : البته اسهال ممکن است دلایل بسیاری داشته باشد، اما چنانچه بطور مکرر روی دهد ممکن است در اثر بدکار کردن کبد باشد که مرکز سیستم گوارش در بدن است.

7.خستگی مفرط : البته در اینجا منظور خستگی بیش از حد نیست بلکه بیشتر، بی‌حالی یکباره و ضعف عمومی بدن مورد نظر است. اگر کبد وادار به پرُکاری شود، اثرش در کل بدن به صورت ضعف عمومی و بیحالی شدید نمایان می‌شود. اگر این نشانه را به همراه نشانه‌های دیگری که ذکر شد داشته باشید، حتماً باید به پزشک مراجعه کنید.

8.بی‌اشتهایی بی‌مقدمه : این مورد نیز نشانه‌ی مبهمی است که ممکن است دلایل مختلفی داشته باشد. اما نکته کلیدی این است که آیا نشانه‌های دیگر را هم دارید یا نه؟ البته تا نشانه‌های دیگر بیماری کبدی مشخص شود ممکن است خیلی دیر باشد، پس بهتر است در این مورد با یک پزشک مشورت کنید.

9.احتباس آب در بدن : معمولاً در قسمت‌های پایینی پاها نمایان‌تر است و اگر انگشت خود را بر ناحیه‌ی متورم فشار دهید، اثر آن برجای می‌ماند و پوست به حالت اولیه برنمی‌گردد.

10.احساس ناخوشی ‌: توصیف این حالت مشکل است، اما با حالت معمولی که هر روز داریم کاملاً متفاوت است، و به نوعی احساس می‌کنیم که حال عمومی‌مان خوب نیست. چنین حالتی به این دلیل است که کبد سموم را به خوبی تصفیه نمی‌کند و سموم در خون باقی می‌مانند و باعث سردرد، مشکلات پوستی، خشکی پوست و ناخوشی نامعلوم در کل بدن می‌شوند.

مضرات پرخوری برای کبد –

راز سلامتی، شادی و پرانرژی بودن … پرهیز از پُرخوری است! حتی زیاده‌روی در خوردن غذاهای سالم نیز سبب مشکلاتی برای سلامت بدن می‌شود. در واقع علائمی که بسیاری از افراد، هر روزه تجربه می‌کنند، مانند تیرگی دور چشم، خستگی، درد مفاصل، آکنه و ریفلاکس معده در اثر پُرخوری است! همه‌ی ما گاهی، به ویژه هنگام تعطیلات پُرخوری می‌کنیم. آیا پس از یک شب پرخوری، صبح با کسالت بیدار شده‌اید؟ این کسالت صبحگاهی مربوط به پرخوری شبانه است! گرچه افراد زیادی هستند که به طور خاص دارای «اختلال پرخوری» هستند اما منظور ما در اینجا واقعاً این افراد نیستند. بسیاری از ما اغلب پرخوری می‌کنیم چون از خوردن لذت می‌بریم، یا در استرس و خستگی ناشی از کم خوابی هستیم یا به دلیل غذانخوردن طولانی، فقط خیلی گرسنه هستیم. در واقع این مشکل جدی جامعه‌ی امروزی است و دلیل اصلی چاقی است که خود منجر به بیماری‌هایی نظیر دیابت، ، بیماری‌قلبی، سرطان و بیماری‌های کبدی می‌شود. فهرست زیر نشانه‌هایی است که در اثر پرخوری مکرر و حتی گهگاه بوجود می‌آید:

• اضافه وزن ، چاقی

• چاقی شکم

• رفلاکس و سوءهاضمه

• خستگی به ویژه پس از صرف غذا

• تیرگی دورچشم

• آکنه

• کج خلقی، افسردگی، استرس یا اضطراب

• تیرگی افکار، یا کمبود تمرکز فکری

• اختلال خواب به ویژه در شب

• دشواری از خواب بیدار شدن در صبح

این نشانه‌های اولیه پرخوری هستند و اگر اشتها را کنترل نکنیم با مشکلات جدی‌تری که ذکر شد مواجه خواهیم شد.

پرخوری و بیماری کبد

در واقع چاقی یکی از دلایل اصلی آسیب کبدی در بیشتر کشورهاست! کبد چرب غیرالکلی (NAFLD) در حال افزایش است و دلیل اصلی آن چیست؟ … پُرخوری!

بر آورد می‌شود 10 تا 20 درصد  افرادی که مبتلا به کبد چرب هستند اگر شیوه‌ی زندگی خود را تغییر ندهند، به سیروز کبدی مبتلا شوند و در این مرحله تنها راه نجات زندگی بیمار، پیوند کبداست.  ارتباط آن با چاقی به این معنی است که بسیاری از افراد مبتلا به کبد چرب در اثر عوارض مرتبط با بیماریهای قلبی عروقی جان خود را از دست می‌دهند تا در اثر ابتلا به سیروز کبدی. اگرکبد نتواند کار خود را به خوبی انجام دهد، خون به اندازه‌ی کافی تصفیه نمی‌شود. در واقع بیماریکبد چرب خیلی مهمتر و جدی‌تر از هپاتیت C‌ است.

پرهیز از پُرخوری

پرخوری سبب نوعی از فرآیندهای هورمونی و متابولیک می‌شود که معمولاً برای رهایی بدن از حجم زیاد غذا انجام می‌شوند. این به آن معنی است که بیشتر آنچه می‌خورید به  چربی تبدیل و ذخیره می‌شود. غذای بیش از اندازه ممکن است چرخه‌ی ناسالمی ایجاد کند: پانکراس برای فرآوری قند و زدودن آن از خون، مقدار زیادی انسولین ترشح می‌کند. ترشح انسولین متوقف نمی‌شود تا زمانی که مغز احساس کند که میزان قندخون به سطح بی‌خطر رسیده است. به هر حال مغز نیز، زمانی چنین دستوری می‌دهد که مقدار زیادی قند از خون خارج شده است. در نتیجه سطح قندخون پایین می‌آید و شما احساس گرسنگی، خستگی، گیجی و بدخلقی می‌کنید و برای رفع این حالت بیشتر می‌خورید و به طور خاص به شیرینی‌جات و کربوهیدرات میل بیشتری می‌یابید.  با بهبود حساسیت به انسولین در بدن می‌توان به این چرخه‌ی نادرست پایان داد.

بهبود حساسیت به انسولین 

توصیه‌های زیر به بهبود حساسیت به انسلوین و حفظ سطح قندخون به مدت طولانی‌تر کمک می‌کند و علاوه در پرهیز از پرخوری به شما یاری می‌رساند:

1. بطور روزانه ورزش کنید.

2. قند و فروکتوز فرآوری شده را از رژیم غذایی‌تان حذف کنید، یعنی موادی مانند آبمیوه‌ها، نوشیدنی‌های میوه‌ای و میوه جات خشک، شیره‌ی ذرت، خرما و انگور . در عوض از میوه‌جات تازه و کامل استفاده کنید.

3. غذاهای دارای چربی اشباع نخورید. چرب‌های اشباع سلامت کلی بدن را به خطر می‌اندازند و مانع استفاده از قندخون و سبب مقاومت به انسولین می‌شوند. روغن‌های هیدروژنه مثالی از آنها هستند.

4. دارچین بیشتری به غذاهایتان بیافزایید. مطالعات بسیاری نشان داده که دارچین از طریق افزایش جذب گلوکز عملکرد متابولیک حساسیت به انسولین را بهبود می‌بخشد. می‌توانید دارچین را بصورت دمنوش میل کنید یا به قهوه یا چای بیافزایید. دارچین می‌تواند در قهوه جایگزین شکر شود.

5. وعده‌های غذایی‌تان را حذف نکنید و هر زمان که احساس گرسنگی می‌کنید یک میان وعده سالم مانند یک سیب، کیوی، یا گلابی متوسط بخورید.

6. حجم وعده‌های غذایی را کم کنید به ویژه هنگامی که به رستوران می‌روید. حجم غذای رستوران‌ها معمولاً خیلی بیشتر از نیاز یک فرد است. همیشه پیش از سیری کامل دست از غذاخورن بردارید.

7. بین وعده‌های غذایی، آب بیشتری بنوشید.

8. غذاهای پرفیبر بخورید. سبزیجات، حبوبات و غلات کامل استفاده کنید. هر روز مقداری میوه بخورید، برنج قهوه‌ای را جایگزین برنج سفید کنید.

9. آهسته غذا بخورید.

10. چای سبز بیشتر بنوشید.

 ارتباط سلامت کبد و خستگی –

خستگی مفرط با حالت کسالتی که با استراحت و خواب برطرف می‌شود کاملاً متفاوت است، در واقع خستگی، کاهش توانایی انجام کار و کمبود انرژی و انگیزه است و معمولاً با ضعف و تحریک‌پذیری عصبی همراه است. در هر زمانی از روز ممکن است خستگی مفرط احساس شود، اما معمولاً صبح هنگام و پس از بیدار شدن از خواب بیشتر است. بعضی از افراد در تمام طول روز احساس خستگی دارند.

چند عامل در خستگی نقش دارند:

• کمبود خواب و استراحت

• مواد مخدر و الکل

• بیماری‌های مختلف

• دردهای مزمن

• کمبود تحرک و فعالیت بدنی

• کمبود مواد غذایی

• کمبود آب و مایعات در بدن

• ضعف سیستم ایمنی

• بعضی از داروها

به خاطر داشته باشید، چون خستگی ممکن است دلایل مختلفی داشته باشد، باید برای تشخیص دلیل آن با پزشک مشورت کنید. البته خستگی یک نشانه‌ی عمومی در افراد مبتلا به بیماری‌های کبدی است.

ارتباط سلامت کبد و خستگی

شناخت نقش کبد در تولید انرژی مشخص می‌کند که چگونه کبد ناسالم می‌تواند سبب احساس خستگی شود. کبد نقش عمده‌ای در تولید انرژی برای بدن دارد. همانطور که می‌دانید، کبد کلوگز را به کلیگوژن تبدیل می‌کند و برای استفاده‌ی بعدی بدن ذخیره می‌کند. هنگامی که بدن به انرژی نیاز دارد، کبد کلیگوژن را به گلوکز تبدیل می‌کند تا انرژی مورد نیاز بدن تأمین شود. علاوه بر این، اگر بدن کمبود کربوهیدرات داشته باشد، کبد از چربی یا پروتئین کلوگز تولید می‌کند.

در واقع، پاسخِ طولانی مدتِ سیستم ایمنیِ بدن به بیماری کبدی، همان احساس خستگی مفرط است. ترشح نوروترنسمیترها (مواد شیمیایی در مغز)، بخشی از پاسخ یک سیستم ایمنی سالم است. هنگامی که بدن تحت تاثیر استرس جسمی یا ذهنی است، سیستم ایمنی فعال می‌شود، و سبب می‌شود که مغز مواد مناسب برای حفاظت از خود ترشح کند. بیماری کبدی استرس مزمن و غیرقابل کنترلی را به بیمار وارد می‌کند که سیستم ایمنی را تعضیف می‌کند و نوروترنسمیترهای خاصی را کاهش می‌دهد.

کنترل و درمان خستگی

چون خستگی یک نشانه‌ و عارضه است و بیماری نیست، درمان آن بستگی به علت آن دارد. برای افراد مبتلا به بیماری کبدی، آگاه بودن از اثرات زیان‌آور الکل، مواد مخدر، کم‌خوابی، عادات غذایی ناسالم و زندگی پراسترس به آنها در تغییر سبک زندگی، کاهش خستگی، و حفظ سلامتی کبد و تقویت سیستم ایمنی کمک می‌کند.

به این منظور به کاربستن توصیه‌های زیر مفید است:

– سعی کنید با اولویت بندی کارهای روزانه از پراسترش شدن برنامه کاری‌تان پیشگیری کنید.

– زمانی از روز کار کنید که کاملاً پرانرژی هستید و احساس خوبی دارید.

– هنگامی که احساس خستگی دارید، بجای اینکه بخوابید، سعی کنید استراحت کنید یا فعالیت‌های سبک‌تر و آسانتر انجام دهید تا دوباره انرژی‌تان بازگردد.

– تعداد وعده‌های غذایی بیشتر با حجم کمتر در طول روز بخورید.

– بجای دوش آب داغ، دوش آب گرم بگیرید.

– الگوی خواب‌تان را اصلاح کنید : مثلاً پس از ساعت 4 بعدازظهر قهوه نخورید، هر روز در یک ساعت معین از خواب بیدار شوید، محیط خواب را آرام‌سازی کنید(سروصدا و نور را در آن کاهش دهید).

نارسایی حاد کبد  –

علائم و نشانه‌های نارسایی حاد کبد معمولاً چنین هستند:

• زردی پوست و سفیدی چشم‌ها

• درد در قسمت بالایی شکم

• نفخ روده‌ها

• تهوع

• استفراغ

• ضعف و بیماری عمومی

• سرگیجه یا گیجی

• خواب‌آلودگی

دلایل نارسایی حاد کبد

نارسایی حاد کبد وقتی روی می‌دهد که سلول‌های کبد بطور جدی آسیب ببینند و نتوانند کار خود را انجام دهند. دلایل بالقوه عبارتند از:

مصرف بیش از حد استامینوفن : یکی از شایعترین دلایل نارسایی کبد در ایالات متحد مصرف بیش از حد استامینوفن (تیلنول و غیره) است. نارسایی کبد ممکن است پس از مصرف بیش ازحد استامینوفن یا پس از مصرف بیشتر از مدت تجویز شده روی دهد.

داروهای تجویز شده : بعضی از داروها از قبیل آنتی‌بیوتیک‌ها، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی و داروهای ضدتشنج ممکن است سبب نارسایی کبد شوند.

هپاتیت یا ویروس‌های دیگر : هپاتیت A ، B و E ممکن است سبب نارسایی حاد کبد شوند. ویروس‌های دیگر مانند ویروس هرپس نیز ممکن است این بیماری را باعث شوند.

سموم : بعضی از سموم از جمله سمی که در قارچ‌های سمی وجوددارد ممکن است سبب نارسایی حاد کبد شود. این قارچ‌ها گاهی با قارچ‌های خوراکی اشتباه گرفته می‌شوند.

بیماری‌های خودایمنی : نارسایی کبد ممکن است در اثر هپاتیتِ خودایمنی ایجاد شود – در این بیماری سیستم ایمنی به سلول‌های کبد حمله می‌کنند و سبب ورم و آسیب کبدی می‌شوند.

بیماری رگ‌های کبد : بیماری‌های عروقی کبد، سبب بسته شدن رگ‌های کبد و نارسایی حاد کبد می‌شوند.

بیماری‌های متابولیک : بیماری‌های متابولیک نادر، مانند بیماری ویلسون، و کبدچرب بارداری سبب نارسایی حاد کبدی می‌شوند.

سرطان : سرطانی که از کبد شروع شود یا از اعضای دیگر به کبد سرایت کند می‌تواند باعث نارسایی حاد کبد شود.

با این وجود بسیاری از نارسایی‌های حاد کبد دلیل روشنی ندارند.

عوارض نارسایی حاد کبد

اِدِم مغزی (جمع شدن آب اضافی در مغز)‌ : مایعات اضافی در بدن به مغز فشار می‌آورد و سبب جابجایی بافت مغزی از جای اصلی خود می‌شود. علاوه بر این از رسیدن اکسیژن کافی به مغز جلوگیری می‌کند.

خونریزی و اختلالات خونریزی : کبدی که دچار نارسایی می‌شود دیگر نمی‌تواند به میزان کافی عوامل لخته‌ساز خون را تولید کند. افراد مبتلا به نارسایی کبد معمولا دچار خونریزی در دستگاه گوارش می‌شوند. کنترل خونریزی در این حالت بسیار دشوار است.

عفونت : افراد مبتلا به نارسایی کبد مستعد ابتلا به انواع عفونت‌ها هستند، به ویژه عفونت خونی، تنفسی و مجاری ادراری.

نارسایی کلیوی : معمولاً در ادامه‌ی نارسایی کبدی، نارسایی کلیوی روی می‌دهد، به ویژه در حالت‌هایی که نارسایی کبد در اثر مصرف بیش از استامینوفن باشد. زیرا استامینوفن به کلیه‌ها نیز آسیب می‌رساند.

پیشگیری بهتر از درمان

با مراقبت از کبدتان، خطر ابتلا به نارسایی کبد را کاهش دهید.

داروها را طبق دستور مصرف کنید : به ویژه استامینوفن را بر اساس میزان تجویز شده پزشک مصرف کنید و بیشتر نخورید.

به پزشک در مورد داروهایتان بگویید : گاهی حتی داروهای بدون نسخه یا داروهای گیاهی با داروهای تجویزی پزشک تداخل دارند. بهتر است پیش از مصرف آنها با پزشک مشورت کنید.

الکل مصرف نکنید.

از رفتارهای خطرناک بپرهیزید : سرنگ مشترک استفاده نکنید. اگر تاتو انجا می‌دهید از بهداشت آن مطمئن شوید.

واکسیناسیون انجام دهید : اگر در خطر ابتلا به هپاتیت هستید، حتماً واکسیناسیون مربوط به آن را انجام دهید. برای هپاتیت A و B‌ واکسن وجود دارد.

از تماس با خون یا ترشحات افراد دیگر بپرهیزید : این توصیه بیشتر برای پزشکان و پرستارانی است که با بیماران سروکار دارند.

قارچ وحشی نخورید : تشخیص قارچ‌های سمی از غیرسمی دشوار است و ممکن است اشتباه کنید.

هنگام استفاده از سموم گیاهی از دستشکش، ماسک صورت و پوشش مناسب استفاده کنید.

وزن مناسب را حفظ کنید : چاقی می‌تواند سبب ایجاد کبد چرب غیرالکلی شود و در نهایت به سیروز و نارسایی کبدی منجر شود.

آزمایش و تشخیص

آزمایش خون : در آزمایش خون فاکتور انعقادی خون سنجیده می‌شود. زیرا در نارسایی کبدی، خون توانایی انعقاد خود را از دست می‌دهد.

آزمایش تصویری : با استفاده از آزمایش سونوگرافی مشکلات کبدی قابل مشاهده هستند.

نمونه‌بردای از بافت کبد : بخشی بسیار کوچکی از بافت کبدی برداشته می‌شود (بیوپسی) تا نوع بیماری کبد به کمک آن تعیین شود. چون افراد مبتلا به نارسایی کبدی ممکن است در حین نمونه‌برداری دچار خونریزی شوند، ممکن است از طریق ورید گردن وارد قلب و سپس کبد شوند و نمونه برداری انجام دهند.