پزشک تو – سایت پزشکی

نقش غده تیروئید در رشد جسمانی –

غده تیروئید ازجمله حیاتی ترین غده های بدن است که با ترشح هورمون هایی اثرات مستقیم و غیر مستقیم بر فعالیت بدن بخصوص در تنظیم سوخت و ساز بدن دارد. با این حال، بیماری تیروئید شایع ترین دلیل اختلال در رشد قدی دانش آموزان و افرادی در سن نوجوانی و جوانی محسوب می شود.

شانس بروز اختلالات تیروئیدی و کم کاری تیروئید در زنان بالای 60 سال حدود 17 درصد و در مردان حدود 9 درصد است. طبق آمارهای ارائه شده، در آمریکا حدود 27 میلیون نفر از اختلالات غده تیروئید رنج می برند. عقب ماندگی ذهنی و افت تحصیلی در نوجوانان و کودکان و همچنین اختلالات قدی و جسمانی از عوارض بیماری های تیروئید به شمار می رود، هرچند افزایش و کاهش بدون دلیل وزن از معمول ترین نشانه های بیماری تیروئید است.

اضافه وزن شاید در ظاهر مساله پیچیده ای به نظر نرسد، ولی به مرور خطر ابتلا به بیماری های قلبی ـ عروقی و دیابت را افزایش می دهد. پزشکان معتقدند رعایت یک رژیم غذایی سالم و دنبال کردن سبک زندگی سالم، می تواند سلامت غده تیروئید را تضمین کند. ولی از آنجا که حدود نیمی از مبتلایان به اختلالات تیروئید از بیماری خود بی اطلاع هستند، هوشیار بودن نسبت به نشانه ها و مراجعه بموقع به پزشک می تواند به تشخیص و در نتیجه درمان بیماری کمک کند.

غده تیروئید باوجود کوچک بودن، عملکردهای مهمی در بدن دارد که عبارتند از تنظیم سوخت و ساز چربی و کربوهیدرات ها، تنفس، دمای بدن، رشد مغزی، میزان کلسیم خون، سیکل های قاعدگی و سلامت پوست. از این رو می توان به اهمیت سالم نگه داشتن این غده حیاتی در بدن پی برد.

در پرکاری تیروئید که یکی از شایع ترین بیماری هاست، مقدار هورمون های تیروئید بیش از حد و در کم کاری تیروئید مقدار کمی از این هورمون ها تولید می شود. معمولا عوامل تغذیه ای مختلف در حفظ سلامت عملکرد طبیعی غده تیروئید نقش دارد.

ید از اساسی ترین مواد لازم برای بدن و عملکرد طبیعی غده تیروئید است. هورمون های تیروئید از ید تشکیل شده اند. از آنجایی که بیماری خودایمنی از علل اصلی بروز اختلالات عملکرد تیروئید است، کمبود ید، یکی از عوامل اساسی بروز این اختلال در دنیاست. نمک یددار، ماهی، فرآورده های لبنی و حبوبات، بیشترین مقدار ید را بین سایر مواد غذایی دارند.

ویتامین D از دیگر موادی است که کمبود آن در بدن باعث بروز مشکلات تیروئید می شود و حدود 90 درصد مبتلایان به دلیل کمبود این ویتامین دچار بیماری خودایمنی تیروئیدی می شوند. از غذاهای حاوی ویتامین D می توان به ماهی چرب، شیر، مواد لبنی، تخم مرغ و قارچ اشاره کرد. نور خورشید را هم به عنوان غنی ترین منبع ویتامین D نمی توان نادیده گرفت.

حجم بالایی از سلنیوم در غده تیروئید وجود دارد و مواد لازم آنزیم ها برای عملکرد بهتر تیروئید را فراهم می کند و از طرفی در سلامت سیستم ایمنی بدن، عملکرد شناختی، باروری در زنان و مردان و میزان مرگ و میر نقش زیادی بازی می کند.

کمبود ویتامین B12 در 30 درصد مردم عامل بروز اختلال خودایمنی تیروئید است. انواع ماهی ها، جگر، گوشت ماهیچه و مواد لبنی ویتامین B12 زیادی دارد و پزشکان مصرف این نوع ویتامین را به همه توصیه می کنند. سبزیجاتی مثل کلم بروکلی، گل کلم و کلم معمولی به طور طبیعی ترکیبی از خود ترشح می کنند که با سنتز هورمون های تیروئید تداخل می کند. سویا هم جزو موادی است که با وجود داشتن ایزوفلاوین های موجود می تواند باعث کاهش سنتز هورمون های تیروئید شود.

در این میان پزشکان توصیه می کنند افراد در طول درمان بیماری تیروئید، تا حد امکان از مصرف مکمل های کلسیم خودداری کنند، چراکه جذب داروهای تیروئید را کاهش می دهد. در این میان همچنین قهوه و مکمل های فیبری هم قدرت جذب داروهای مورد نظر را پایین می آورد.

منبع: Todaydietitian.com

سیب (ضمیمه سه شنبه روزنامه جام جم)

منبع:جام جم

تیروئید دارم یا نه؟
تیروئید، این غده پروانه ای شکل که در قسمت جلویی گردن قرار گرفته، نقش مهمی روی عملکرد سیستم های مختلف بدن دارد. طبق آمارهای به دست آمده، حدود 30 میلیون آمریکایی از اختلال تیروئید رنج می برند و نیمی از آنها یعنی 15 میلیون نفر مبتلایان خاموشی هستند که از بیماری خود مطلع نیستند. زنان بیش از 10 برابر مردان به مشکلات تیروئید مبتلا می شوند.

غده تیروئید تولیدکننده هورمون تیروئید است که دمای بدن، سوخت و ساز و ضربان قلب را تنظیم می کند. فعالیت بیشتر یا کمتر از حد آن مشکل آفرین می شود. معمولا عوامل ژنتیک، حملات خودایمنی، بارداری، استرس، کمبود مواد مغذی یا برخی سموم محیطی در بدن می تواند باعث شروع اختلالات تیروئیدی باشد.

خستگی همیشگی
معمولا احساس خستگی و نداشتن انرژی لازم برای انجام فعالیت های روزمره نشانه ای است که در بسیاری از بیماری ها مشترک است ولی با کم کاری تیروئید ارتباط نزدیکی دارد که در آن، هورمون های تیروئید بسیار کم ترشح می شود. بنابراین، اگر صبح ها یا تمام طول روز

با وجود خواب کامل شبانه احساس خستگی می کنید، ممکن است نشانه کم کاری تیروئید باشد. وجود هورمون تیروئید به میزان اندک در جریان خون و سلول ها به این معناست که ماهیچه ها، سیگنال های کافی دریافت نمی کند و همیشه خسته است.

احساس افسردگی
ناراحتی و احساس افسردگی معمولا از نشانه های پر کاری تیروئید است. تولید مقدار پایین هورمون تیروئید روی میزان ترشح سروتونین در مغز که احساس خوبی را به همراه دارد، اثر می گذارد و میزان این هورمون را در مغز کاهش می دهد و فرد مستعد ابتلا به افسردگی می شود.

اضطراب و عصبانیت
اضطراب و عصبی بودن با پر کاری تیروئید در ارتباط است که در خلال آن، غده تیروئید هورمون بالایی را تولید می کند.

تغییر اشتها یا غدد بزاقی
افزایش اشتها یکی از علائم پرکاری تیروئید است به طوری که ترشح بیش از حد هورمون تیروئید باعث می شود فرد همواره احساس گرسنگی داشته باشد. ولی در این میان، این اختلال، جذب کالری ناشی از مصرف زیاد مواد غذایی را جبران کرده و فرد با اضافه وزن مواجه نمی شود. در کم کاری تیروئید حس چشایی و بویایی مختل می شود.

کاهش تمایلات جنسی
افرادی که از اختلال تیروئید رنج می برند معمولا یا هرگز به برقراری رابطه جنسی تمایلی نشان نمی دهند یا نسبت به این مقوله بی انگیزه اند. کاهش ترشح هورمون تیروئید به این تمایل نداشتن منجر می شود که با اضافه وزن، انرژی پایین و دردهای بدنی همراه است.

تپش قلب
تپش قلب یا افزایش تعداد دفعات ضربان قلب که معمولا در ناحیه قفسه سینه، گلو و گردن احساس می شود غالبا یکی از نشانه های ترشح بیش از حد هورمون تیروئید به شمار می رود.

خشکی پوست
خشک شدن پوست و خارش از جمله علائم کم کاری تیروئید است. تغییر در بافت و ظاهر پوست ممکن است به دلیل افت سوخت و ساز بدن باشد که با کاهش ترشح هورمون های تیروئیدی رخ می دهد و باعث کاهش تعریق می شود. از این رو، پوست رطوبت خود را از دست داده و سریع خشک و فلسی می شود.

فشار خون بالا
فشار خون بالا نیز یکی از علائم ابتلا به اختلال تیروئید به شمار می رود. در مبتلایان به کم کاری تیروئید، خطر ابتلا به فشار خون بالا بین دو تا سه برابر بیشتر می شود. برخی محققان معتقدند که مقدار کم هورمون تیروئید ضربان قلب را کاهش می دهد که می تواند روی قدرت پمپاژ خون و انعطاف پذیری دیواره عروق خونی اثر بگذارد که در نهایت هر دو ممکن است باعث بالا رفتن فشار خون شود.

احساس سرما کردن
احساس سرما کردن و لرز داشتن با کم کاری تیروئید مرتبط است. با ترشح کمتر هورمون های تیروئیدی، انرژی کمتری توسط سلول ها سوزانده و در نتیجه حرارت پایین تری تولید می شود و فرد احساس سرما می کند. از سوی دیگر، تیروئید پرکار هم تولید انرژی را در سلول ها افزایش می دهد به همین دلیل، افراد مبتلا همیشه احساس گرما می کنند و تعریق زیادی دارند.

خشن شدن صدا
تغییر در صدا یا ایجاد برجستگی در ناحیه گلو که نشانه التهاب غده تیروئید است، یکی از علائم اختلال تیروئید به شمار می رود و در صورت مشاهده باید توسط پزشک معاینه شود.

به هم خوردن برنامه خواب
اگر تمام روز احساس خواب آلودگی دارید، ممکن است مبتلا به کم کاری تیروئید شده باشید. تیروئید کم کار می تواند عملکردهای بدن را کاهش دهد که همین امر باعث خواب آلودگی حتی در طول روز می شود. از سوی دیگر، پرکاری تیروئید با ایجاد اضطراب و بالا بردن ضربان قلب، خوابیدن را دشوار می کند و حتی ممکن است فرد را در نیمه های شب از خواب بیدار کند.

اضافه وزن
اضافه وزن ممکن است به دلایل مختلفی رخ دهد که یکی از شایع ترین آن، اختلال تیروئیدی است و به ویژه در زنان مشکل شایعی به شمار می رود. این نوع اضافه وزن معمولا با کم خوردن و تحرک داشتن بهبود نمی یابد و به دلیل کم کاری تیروئید ایجاد می شود. از سوی دیگر، کاهش وزن ناگهانی نیز ممکن است به دنبال پرکاری تیروئید و افزایش هورمو ن های تیروئیدی به وجود آید.

باریکی و ریزش مو
باریک شدن رشته های مو یا ریزش آن می تواند یکی از علائم ابتلا به کم کاری تیروئید باشد. پایین بودن هورمون های تیروئیدی، چرخه رشد مو را مختل کرده و بسیاری از فولیکول های مو را در حالت خفته قرار می دهد که در نتیجه ریزش مو را به دنبال دارد.

ندا اظهری