گواتر چیست

گواتر یکی از بیماریهای شایع است که به ویژه در نوجوانان ( سنین مدرسه ) از شیوع بالایی برخوردار است. گواتر در دختران جوان ودر افرادی که در ارتفاعات بالا زندگی می کنند شایعتر است. گاهی دیده شده است میزان شیوع گواتر در خانمها 8 برابر آقایان است.
برخی از گواترهای چند ندولی نیز اگر به موقع درمان نشوند احتمال آن هست که به سرطان تبدیل شوند همانطوری که در آمریکا نیز سالانه حدود 1200 نفر به دلیل سرطان تیروئید می میرند.

گواتر چیستعلل بروز گواتر

ارث ، کمبود ید در مواد غذایی ، مصرف بیش از اندازه غذاهایی مانند شلغم ، کلم ، گل کلم ، کاساوا ، چغندرو علل ناشناخته دیگر .
گواترها به انواع گوناگونی تقسیم بندی می شوند که عبارتند از گواتر فامیلی ، گواتر بومی ( ساده ) ، گواتر تک گیر ، گواتر چند ندولی.
گواتر در جلو گردن و در داخل غده تیروئید ایجاد می شود. غده تیروئید از دو قطعه تشکیل شده است که در جلو نای وحنجره قرار می گیرد. بزرگی خوش خیم غده تیروئید که سبب افزایش حجم آن می شود ومانند غده بزرگی در زیر گلو وگردن پدیدار می شود، گواتر نامیده می شود. این غده درد ندارد ونام فارسی آن « غمباد » است.

علائم گواتر

وجود توده ای در ناحیه قدامی گردن که بیمار یا اطرافیان بیمار ویا پزشک آن را مشاهده می کنند. گاهی سیاهرگ های گردن بزرگتر می شود وهر گاه درد ناگهانی وسریع گواتر ایجاد شود یعنی اینکه در گواتر خونریزی ایجاد شده است وگاهی نیز هیچ علامتی در فردی که گواتر دارد مشاهده نمی شود وگاه در گواتر های ندولی ساده وغیر رسمی ، پس از چند سال تغییراتی ایجاد می شود که به پر کاری غده تیروئید می انجامد وباعث نارسایی قلبی وسایر اختلالات خطرناک می شود.
علائم گواتر کم کار
خشکی وضعف ، بی حالی وکسالت بدن ، کم حوصلگی وعصبانیت ، اختلال خلق وخو ، کم اشتهایی کم خونی ، ریزش مو ، یبوست ، تنگی نفس در هنگام فعالیت ، اضافه وزن ، کاهش ضربان قلب وتغییرات نوار قلب ، کاهش رشد مغزی وجسمی در کودکان ونوجوانان ، نامنظم شدن عادت ماهانه در زنان ، خشونت صدا ، خشکی وزبری پوست ، عدم تحمل سرما ، ازدیاد چربی خون ، رنگ پریدگی وتغییر رنگ پوست ، کاهش استعداد تحصیلی دانش آموزان ، احساس گرفتگی وخفگی ناحیه گلو .

علائم گواتر پر کار ( گواتر سمی )
تپش قلب ـ عرق ریزش ـ تنگی نفس ـ کاهش وزن ـ ازدیاد اضطراب و اختلالات روحی وهیجانی ـ عصبانیت وازدیاد تنشهای روحی وجسمی ـ کاهش وزن وازدیاد اشتها ـ تغییرات نوار قلب ـ نامنظم شدن عادت ماهانه در زنان ـ پوست نرم وگرم ومرطوب ـ افزایش دفعات اجابت مزاج وگاه اسهال خفیف ـ لرزش دستها ـ تورم پاها ـ خیرگی چشمها ـ اختلالات ناخن ـ خستگی وضعف عمومی بدن ـ عدم تحمل گرما ـ احساس داغی وگرفتگی ناحیه گلو ـ اختلال رشد کودک

پیشگیری
برای پیشگیری از مبتلا شدن به گواتر توصیه می شود از غذاهای حاوی ید بیشتر استفاده کنید واز مصرف نمک یددار غافل نشوید. اگر در مناطق کوهستانی وارتفاعات بیشتری از سطح دریا زندگی می کنید ، پس نیاز بیشتری به ید خوراکی دارید. از مصرف بیش از حد سبزیجات گواتر زا بپرهیزید ( به ویژه شلغم وکلم وکاساوا).

درمان گواتر

اگر در خانواده ونسلهای گذشته شما ، کسی به گواتر مبتلا بوده است ضرورت دارد به پزشک مراجعه کنید ومورد معاینه وآزمایش قرار گیرید. زیرا اگر این بیماری به موقع تشخیص داده شود ، زودتر تحت درمان قرار گرفته وریشه کن می شود . در صورت داشتن گواترهای ساده ومعمولی مصرف قرصهای لووتیروکسین ویا قرص تیروئید به راحتی در دسترس است و در ایران توسط پزشکان توصیه وتجویز می شود.در گواتر سمی قرص متی مازول مفید است.

در صورتی که مشکوک به گواتر ویا ندول در تیروئید شده باشیم انجام معاینه بالینی وآزمایشات تیروئیدی واحتمالاً اسکن تیروئید ویا سونوگرافی و یا بیوپسی توسط پزشک ضرورت می یابد وسپس به درمان با قرص وید رادیواکتیو ویا جراحی گواتر تشویق می شوید.

توصیه مهم اینکه ، طبیعی بودن تستهای تیروئید در آزمایش خون دلیلی بر نداشتن گواتر نیست وبه این حالت یوتیروئید گفته می شود ودر صورت لزوم گرفتن اسکن تیروئید بسیار ضروری است. در بسیاری از گواترهای کم کار ، آزمایش خونی تیروئید سالم وطبیعی به نظر می رسد ولی باید با مشورت پزشک به مصرف قرص تیروئید ادامه داد.

تیروئید چیست

تیروئید یک غده شبیه بال پروانه است که جلوی گردن قرار گرفته است. این غده هورمون تیروکسین (T4) و تری یدو تیرونین (T3) تولید و به داخل خون ترشح می‌کند. این هورمون ها سرعت کار و تولید انرژی را در بدن عهده دار هستند.

تیروئید چیست
تیروئید افراد سالم به میزان کافی هورمون می سازد و در اعمال مهم بدن اثر می گذارد. این هورمونها سوخت و ساز بدن را از جمله آنکه چه مقدار کالری مصرف کنیم، چه مقدار احساس گرما کنیم و وزن ما را تنظیم می‌کنند، در بعضی اعضاء نیز اثرات اختصاصی دارد مانند قلب که در اثر این هورمونها تندتر می‌زند. پر کاری تیروئید حالتی است که باعث می شود مقدار زیادی هورمون به بافتهای بدن برسد. علل متفاوتی برای پر کاری تیروئید وجود دارد اما علائم و نشانه های آن مشابه است. به علت افزایش سوخت و ساز بدن بیماران احساس گرمای بیشتری می کنند و اغلب با وجود مصرف غذای زیاد کاهش وزن دارند.

بعضی از بیماران دچار افزایش وزن می‌شوند که علت آن افزایش بیش از حد اشتها است.

بیماران احساس خستگی می‌کنند و دچار اختلال خواب م‌شوند. لرزش دستها، نامنظم شدن و تند شدن ضربان قلب نیز ایجاد می‌شود. بیماران ممکن است زود رنج و به آسانی آشفته شوند.

وقتی پر کاری تیروئید خیلی شدید باشد، بیماران از تنفس کوتاه ، درد سینه و ضعف عضلات زجر می کشند. بعضی علائم بسیار نادر هستند مثل استفراغ، خارش، نارسائی قلب، سکته مغزی و یا حتی بیماری روانی.

علل پر کاری تیروئید چیست؟

1. نسج تیروئید ممکن است فعالیت بیش از حد داشته باشد و تولید هورمون زیاد شود که به این شکل بیمار گریوز یا گواتر سمی منتشر گویند.

2. یک یا چند توده در تیروئید افزایش فعالیت پیدا می‌کنند . اگر توده یک عدد باشد گره سمی خودکار نامیده می‌شود. چندین توده گواتر سمی چند گره‌ای نامیده می‌شود.

3. غده تیروئید ممکن است دچار التهاب شود که تیروئیدیت نامیده می شود و باعث آزاد شدن هورمون تیروئید ذخیره در تیروئید و پر کاری تیروئید شود که برای چند هفته تا چند ماه طول می کشد.

4. مصرف بیش از حد هورمون تیروئید موجب علائم پر کاری تیروئید می‌شود.

5. بعضی داروها مانند آمبودارون و محلول لوگول حاوی مقدار زیاد ید هستند که تیروئید جهت تولید هورمون از آن استفاده می‌کند. مصرف این دارو ها در بعضی از افراد با ایجاد پر کاری همراه است.

علائم و نشانه های پر کاری تیروئید چیست؟

1. افزایش تعداد ضربان قلب

2. افزایش خفیف فشار خون

3. تحریک پذیر بودن

4. افزایش تعریق

5. ضعف عضلات به خصوص در ناحیه شانه، لگن و ران ها

6. لرزش دستها

7. کاهش وزن علی رغم اشتهای خوب

8. ریزش مو

9. جدا شدن ناخن از بستر

10. تورم نوک انگشتان

11. کشیده شدن پلک بالا به سمت پایین

12. تغییر در ضخامت پوست

13. افزایش حرکات دستگاه گوارش

14. گواتر یا بزرگی تیروئید

15. کاهش تعداد دفعات قاعدگی یا کاهش حجم خونریزی

16. ضخیم شدن پوست در جلوی استخوان ساق پا

17. برجسته شدن چشم ها

بیشتر این علائم با درمان پر کاری تیروئید طبیعی می‌شوند و سایر نشانه‌ها به درمان جداگانه نیاز دارند.

اگزوفتالمی چیست؟
پرکاری تیروئید می‌تواند باعث کشیده شدن پلک فوقانی به طرف بالا و نگاه خیره گردد و نیز باعث بیرون زدگی یک یا هر دو چشم از حدقه شود. این حال به عنوان اگزوفتالمی شناخته می‌شود و می تواند سبب کاهش کنترل عضلات، دو بینی و به ندرت کاهش دید شود. بیشتر موارد احتیاج به درمان ندارند. اما بعضی بیماران ممکن است نیاز به مراجعه به چشم پزشک و درمان اختصاصی داشته باشند. درمان های اختصاصی شامل تجویز کورتون، یا جراحی می‌باشند.

آزمایشهای تشخیصی برای پرکاری تیروئید
1. تاریخچه بیماری و معاینه بالینی برهمه مقدم است

2. اندازه گیری هورمون تیروئید، تیروتروپین و آنتی بادی‌های تحریک کننده تیروئید موجود در خون برای تایید تشخیص بکار می رود.

3. ارزیابی ساختمان و عملکرد غده تیروئید با استفاده از تجویز مقدار کم ید رادیواکتیو،

4. اندازه گیری تیروتروپین یا هورمون تحریک کننده تیروئید(TSH ) که از هیپوفیز ترشح می‌شود و کنترل کننده کار تیروئید است. در پرکاری تیروئید مقدار این هورمون در خون کم می‌شود.
پر کاری تیروئید چگونه درمان می‌شود ؟

هدف از درمان طبیعی کردن سطح هورمون های تیروئید است. در بیمارانی که علت پر کاری تیروئید مصرف زیاد هورمون باشد باید دوز دارو تنظیم شود. در کسانی که علت بیماری التهاب تیروئید باشد چون بیماری خود محدود شونده است نیاز به درمان اضافه ندارد. در مواردی که علت پرکاری تیروئید بیماری گریوز یا گواتر مولتی ندولر یا گواتر گره ای منفرد سمی باشد درمان شامل یکی از موارد زیر می باشد:

1. داروهای ضد تیروئید خوراکی که شامل متی مازول که برای بیماران با بیماری گریوز به مدت طولانی و برای علل دیگر پرکاری تیروئید به مدت کوتاه مورد استفاده قرار می گیرد . با مقدار مناسب دارو کنترل پرکاری تیروئید در عرض چند هفته میسر است. این داروها عوارض جانبی نیز دارند از جمله بثورات پوستی، خارش، تب و بندرت التهاب کبد یا کاهش گلبول‌های سفید خون.

بیماران باید جهت شناخت این عوارض آموزش داده شوند و اگر دچار زردی پوست و کهیر یا خارش شدید،‌ تب بالا یا گلو درد شدید شدند، باید داروها را قطع نموده به پزشک خود مراجعه کنند.
با قطع داروی ضد تیروئید احتمال برگشت پر کاری تیروئید وجود دارد.

2. ید رادیو اکتیو باعث از کار افتادن گواتر یا کوچک شدن گره های سمی که تولید کننده هورمون تیروئید می باشند، می گردد. این درمان بدون خطر است و در بالغین با پر کاری تیروئید بطور گسترده استفاده می شود. اشعه تولید شده توسط این مقدار ید باعث تخریب سلولهای تیروئید می شود، ولی به علت آنکه غلظت آن در تیروئید بیش از نقاط دیگر است، اشعه تولید شده توسط این مقدار ید باعث تخریب سلولهای تیروئید می‌شود، ولی به علت آنکه غلظت آن در تیروئید بیش از نقاط دیگر است اشعه به سایر نقاط بدن آسیب نمی‌رساند. ید رادیو اکتیو بطور خوراکی به بیمار سر پایی تجویز می‌شود. با اینکه مقدار زیادی از فعالیت ماده رادیو اکتیو ظرف مدت چند روز از بدن خارج می شود، اثرات آن روی غده تیروئید ممکن است ظرف یک تا سه ماه طول بکشد. عارضه جانبی این درمان کم کاری تیروئید است. مدارکی وجود ندارد که این درمان باعث ایجاد سرطان در تیروئید یا دیگر قسمتهای بدن شود. در زنان ایجاد نازائی نمی‌کند. امروزه در بسیاری از مراکز دنیا تجویز ید رادیو اکتیو برای درمان پرکاری تیروئید در نوجوانان نیز استفاده می شود.

3. جراحی تیروئید یک درمان دائمی دیگر بر ای پرکاری تیروئید است. امروزه این درمان کمتر توصیه می شود زیرا نیاز به بستری شدن در بیمارستان دارد و ایجاد مشکلات پس از جراحی از جمله ایجاد بدشکلی در گردن می‌شود. به علاوه در موارد نادری ممکن است باعث صدمه به ساختمانهای نزدیک به تیروئید در گردن شود. عارضه دیگر کم کاری تیروئید است که این عارضه براحتی با قرص لووتیروکسین که عارضه جانبی ندارد برای تمام عمر قابل کنترل است.

4. داروهایی مانند پروپرانول برای تسکین علائم پرکاری تیروئید به کار می رود تا سایر درمانها اثر خود را بگذارند.

خواص انواع گوشت

انواع گوشت به غیر از فرآورده‌های گوشتی (سوسیس، کالباس، ناگت و…) در هرم غذایی جایگاه ویژه‌ای دارند و هیچ‌گاه نمی‌توان این گروه را جایگزین گروه‌های غذایی دیگر کرد.

ویتامین ‌B12، روی، آهن قابل جذب و اسیدآمینه‌های ضروری از جمله مواد مغذی هستند که در سبزیجات، میوه‌ها، شیرینی‌ها، چربی‌ها و غلات وجود نداشته یا میزان آن به قدری اندک و غیرقابل جذب است که اگر رژیم غذایی از نوع گیاهخواری مطلق باشد بدون شک فرد دچار عوارض حاد یا مزمن ناشی از کمبود این مواد همچون اختلال در رشد قدی، ضعف قوای جنسی، سقط و نارسی جنین، ناباروری، کم‌خونی و مشکلات و ناراحتی‌های عصبی شده که معمولا این عوارض دیررس و در عین حال به سختی قابل جبران و درمان هستند. در نتیجه مصرف متعادل و توصیه شده انواع گوشت لازم و ضروری است.

ابتدا لازم است بدانید گوشت متشکل از مجموعه بافت‌های عضلانی (ماهیچه‌ای) ـ اسکلتی لاشه همراه بافت‌های چربی است. ضمن این‌که به احشای داخلی دام همچون دل، جگر، قلوه، زبان و… اعضای گوشتی گفته می‌شود که هر دوی اینها پروتئینی بوده، اما از نظر مرغوبیت و ارزش، گوشت قرمز لاشه دام اولویت مصرف دارد. گوشت قرمز بر اساس نوع دام انواع مختلفی دارد، گوشت گاو، گوسفند، گوساله، بوفالو (گاومیش)، بره، شتر و گوشت حیوانات شکاری از این جمله‌اند. اما سوال اینجاست گوشت حیوانات اهلی در مقایسه با یکدیگر چه خصوصیات تغذیه‌ای متمایزی دارند‌؟

خواص انواع گوشت

گوشت گوساله بهتر است یا گوسفند؟
بسیاری از خانواده‌ها بر این باورند که گوشت گوسفند در مقایسه با گوشت گوساله ارزش تغذیه‌ای بیشتری دارد و چون بافت نرم و لطیفی داشته و طعم و بوی دلچسبی به انواع خوراک و خورش‌های سنتی می‌دهد، فقط گوشت گوسفند را می‌پسندند و هیچ نوع گوشت دیگری به مذاق‌شان خوش نمی‌آید. درست است که گوشت گوسفند موافق‌ترین مزاج را دارد و سرعت هضم آن بیشتر از گوشت گوساله است و بافت نرم و طعم دلچسبی دارد، اما باید بدانید گوشت گوسفند و گوساله از نظر ارزش تغذیه‌ای با یکدیگر برابری می‌کنند و میزان روی، آهن و ویتامین B12 در آنها یکسان است با این تفاوت که گوشت گوسفند بسیار چرب و افزاینده کلسترول و تری‌گلیسیرید خون است، اما گوشت گوساله علاوه بر آن‌که کم‌چرب‌تر است در مقایسه با گوشت گوسفند کلسترول پایین‌تری دارد. پس افرادی که دچار چربی خون بالا، ناراحتی‌های قلبی و دیابت هستند بهتر است گوشت گوسفند را از برنامه غذایی‌شان حذف کنند.

تحقیقات نشان می‌دهد گوشت گوساله برای بدنسازان مناسب بوده و به افزایش سطح تستسترون کمک می‌کند که البته اگر دام در طبیعت رشد یافته و تغذیه طبیعی‌تری داشته باشد در مقایسه با گوساله‌های پرورشی ضمن این‌که ارزش غذایی بالاتری دارد، طعمی مشابه گوشت گوسفند داشته و به دلیل آن‌که حجم بافت پروتئینی آن نسبت به بافت چربی در مقایسه با گوشت گوسفند بیشتر است به افزایش قدرت و حجم عضلانی بدنسازان کمک می‌کند. البته افراط در مصرف گوشت گوساله می‌تواند سبب تجمع چربی در ناحیه شکم و پهلو و افزایش چربی خون شود.

این را هم بدانید گوشت گاو در مقایسه با گوساله چاق‌کننده و دیرهضم‌تر است.

ارزش غذایی گوشت بره
با وجودی که گوشت بره، بافت ماهیچه‌ای متراکم و پر حجمی ندارد، اما اغلب مردم به دلیل آن‌که رنگ صورتی مطلوبی دارد و حداکثر مقدار گوشت و حداقل مقدار چربی را داراست آن را به گوشت گوسفند ترجیح می‌دهند. اما گوشت بره چه ویژگی متمایزی دارد و آیا مصرف آن توصیه می‌شود؟ گوشت بره از نظر تردی و خوشمزگی در میان دیگر گوشت حیوانات حرف اول را می‌زند و قابلیت هضم بالایی دارد. این گوشت حاوی تمام اسیدهای آمینه ضروری بدن است و می‌تواند در ساختن بافت‌های جدید مفید باشد. گوشت بره مقدار قابل ملاحظه‌ای فسفر همراه با کلسیم و آهن دارد و از نظر ویتامین‌های گروه B بخصوص B12 غنی است. این گوشت به دلیل بهترین طعم و کمترین میزان چربی گزینه مناسبی است.

گوشت گاو یا بوفالو؟
شاید تا به حال گوشت گاومیش یا همان بوفالو را ندیده باشید. شاید هم گوشتی با طعم و رنگ و بافتی متفاوت‌تر از گوشت گاو خورده باشید، اما متوجه نشده‌اید که گوشت چه حیوانی بوده است. گاومیش یک حیوان مفید و سه منظوره است یعنی شیر، گوشت و نیروی خوبی دارد، اما نسبت به گوشت گاو به علت داشتن یک‌سری خصوصیات نامطلوب مشتری‌پسندی کمی دارد.

گوشت گاومیش خام یا نپخته رنگ قرمز بسیار روشنی دارد و شاید تفاوت رنگش با دیگر گوشت‌ها موجب تعجب شما شود. این گوشت وقتی پخته می‌شود بسیار تیره و کدرتر از گوشت گاو می‌شود. وقتی آن را چرخ می‌کنیم همچون خمیری آبدار و بسیار لطیف شده، اما زمانی که می‌پزد بافت آن سفت می‌شود و اصلا طعم خوبی ندارد مگر آن‌که به مدد برخی از ادویه‌جات طعم آن را مخفی کنیم.

تحقیقات انجام شده نشان می‌دهد میزان پروتئین این گوشت با گوشت گاو برابری می‌کند، اما چربی و کالری آن 1.5 تا 2 برابر بیشتر از گوشت گاو است. میزان ویتامین‌های B و کلسیم گوشت گاومیش درصدی کمتر ولی از نظر میزان فسفر، آهن و پتاسیم با گوشت گاو برابری می‌کند با این تفاوت که سدیم گوشت گاومیش کمی بیشتر است. گوشت گاومیش در مقایسه با گوشت گاو چون کیفیت و ارزش غذایی پایین‌تری دارد و خصوصیات ظاهری، بافتی و طبخی آن نامطلوب است کمتر مورد اقبال مصرف کنندگان قرار گرفته است.

گوشت شتر در ترازوی تغذیه
در آموزه‌های اسلامی مصرف گوشت شتر به دلیل ویژگی‌های متمایزی که نسبت به گوشت سایر حیوانات دارد بسیار توصیه شده و خوشبختانه مدتی است که این گوشت طرفداران زیادی را به خود جلب کرده است. در آموزه‌های دینی آمده که گوشت شتر قوای بدنی و استقامت را زیاد کرده و اعصاب و قوای جنسی را تقویت می‌کند و از اختلالات در رشد جنین جلوگیری می‌کند و مصرف آن به بانوان باردار، شیرده، دانش‌آموزان، ورزشکاران و افراد کهنسال توصیه شده است.

این گوشت ظاهری شبیه گوشت گوساله دارد و نظر به این‌که اغلب خانواده‌ها از سفتی و دیرپز بودن این گوشت گلایه دارند باید بگوییم که اگر از گوشت شتر جوان استفاده کنید ضمن داشتن بافتی نرم و لذیذ، برای چرخ و کبابی کردن هم مناسب است. این گوشت پروتئین و چربی کمتری نسبت به گوشت گاو و گوساله دارد، اما سدیم آن زیاد و پتاسیم کمی دارد که این قضیه به تحمل‌پذیری شتر به کمبود آب مرتبط می‌شود. آهن و روی گوشت شتر کمتر از گوشت سایر دام‌هاست، اما فسفر، کلسیم و ویتامین‌های B در عضلات ران این حیوان بیشتر است. این را هم بد نیست بدانید که از قلم و کوهان شتر در درمان درد پا و کمر و دردهای روماتیسمی استفاده می‌شود.

مصرف گوشت تعدیل یا تعطیل؟
بسیاری از افراد بر این باورند که چون انواع گوشت قرمز تری‌گلیسیرید و کلسترول بالایی دارد باید آن را از برنامه غذایی‌شان حذف کنند. در صورتی که اگر مصرف گوشت متوقف شود بدن با فقر کلسترول مواجه می‌شود، در نتیجه براساس مکانیسم طبیعی بدن، آنزیم تولید کلسترول در کبد فعال شده و به تولید کلسترول می‌‌پردازد و در صورت کمبود شدید این چربی در خون، احتمال دارد میزان تولید آن حتی از حد لازم نیز بیشتر و به افزایش کلسترول خون منجر شود.

خوراکیهای مفید برای داشتن شکم تخت

شکمی تخت با جو دو سر
جو دو سر سرشار از فیبر است و ساعت ها در معده شما باقی می ماند. شما می توانید آن را با توت، شیرین سپس مصرف کنید.

شکمی تخت با حبوبات

حبوبات کالری کم اما فیبر زیادی دارند که در کاهش وزن موثر است. هفته ای یک بار به جای گوشت، حبوبات مصرف کنید. در این صورت شما مقدار زیادی چربی از رژیم تان حذف و فیبر را جایگزین آن خواهید کردبادام

شکمی تخت با بادام و آجیل

این مواد شما را سیر نگه می دارند و باعث کوچک کردن شکم تان می شوند. تحقیقات نشان می دهد افرادی که آجیل می خورند مدت زمان بیشتری از آنهایی که برنج می خورند، سیر می مانند. برای سیر ماندن در طول روز، 24 عدد بادام بخورید. از مصرف آجیل های شور نیز خودداری کنید زیرا سدیم زیاد، فشار خون را بالا می برد.

شکمی تخت با پودر پروتئین

این ماده تنها مخصوص ورزشکاران نیست! پودر پروتئین حاوی اسید آمینو است که چربی‌ها را می سوزاند و در ساخت ماهیچه موثر است. دو قاشق چای خوری از این ماده را به اسموتی خود اضافه کنید و از فواید مواد مغذی و سالم آن لذت ببرید. برای درست کردن اسموتی، میوه، ماست و شیر کم چرب را با پودر پروتئین مخلوط کنید.

شکمی تخت با روغن زیتون

هر کسی به مقدار کمی چربی برای کنترل گرسنگی احتیاج دارد. از اسید چرب تک‌سیرنشده مانند روغن زیتون یا کانولا مصرف کنید. این مواد کلسترول شما را کنترل و شما را سیر نگه خواهد داشت. روغن‌های هیدروژنه را نیز از رژیم غذایی خود حذف کنید زیرا با چربی‌های ترانس ناسالم ساخته شده اند.

شکمی تخت با توت

توت سرشار از فیبر است. یک فنجان از این ماده تنها 6 گرم کالری دارد.

شکمی تخت با تخم مرغ

تخم مرغ شامل ویتامین ب12 است، ویتامینی که چربی های بدن را از بین می برد. تحقیقات نشان داده افرادی که روزانه برای صبحانه تخم مرغ مصرف می‌کنند، بیشتر از آنهایی که نان‌های شیرین می‌خورند، وزن کم می‌کنند. اگر کلسترول بالایی دارید، قبل از مصرف با پزشک مشورت کنید.

شکمی تخت با ماهی و گوشت بدون چربی

بدن شما هنگام هضم پروتئین کالری بیشتری نسبت به کربوهیدرات و چربی می‌سوزاند. اگر می خواهید چربی اشباع شده کمتری دریافت کنید، ماهی بخورید.
سالمون و ماهی تن انتخاب های خوبی هستند. این مواد حاوی امگا 3، از استرس که خود عامل چربی شکم است، جلوگیری می کنند.

شکمی تخت با غلات

اگر می خواهید گرسنه نشوید، غلات مصرف کنید. فیبر موجود در این مواد شما را سیر نگه می دارد.

شکمی تخت با سبزیجات سبز رنگ

سبزیجاتی مانند اسفناج و بروکلی سرشار از فیبر زیاد و کالری کم هستند. قبل از وعده‌های غذایی خود، سالادی با سبزیجات سبز رنگ درست و مصرف کنید.

شکمی تخت با لبنیات

کلسیم چربی‌ها را از بین می برد. فقط یادتان باشد که لبنیات کم چرب یا بدون چرب مصرف کنید

شکمی تخت با کره بادام زمینی

چه کسی فکرش را می کرد که این ماده خوشمزه، چربی شکم را از بین ببرد؟ کره بادام زمینی سرشار از نیاسین (ویتامین ب3) است، ویتامینی که هضم غذا را سرعت می بخشد و چربی شکم را نیز از بین می برد. فقط باید مراقب مقدار مصرفی آن باشید.

از آنجا که این ماده چربی زیادی دارد، مصرف تنها 2 قاشق غذاخوری از آن در روز توصیه می شود. تا جایی که می توانید کره بادام زمینی خانگی مصرف کنید زیرا در کره‌های بادام زمینی که در بازار به فروش می رسند، شکر اضافه شده است.

شکمی تخت با آواکادو

علاوه بر چربی‌های سالمی که در این ماده وجود دارد، آواکادو منبع فیبر (11 تا 17 گرم در یک عدد آواکادو) و یکی از بهترین مواد غذایی برای جلوگیری از گرسنگی است.

کم خونی و چاقی

 کم خونی و چاقی – یکی از بیماری‌های شایع خصوصا در دختران و بانوان در سنین باروری کم‌خونی فقر آهن است.
از علل این بیماری سوء‌ تغذیه و کمبود مصرف ترکیبات حاوی آهن مانند انواع گوشت در رژیم غذایی روزانه است.
سوء جذب مثلا در افرادی که به علت بیماری چاقی بای‌پس شده‌اند و هم‌چنین از دست دادن خون نیز باعث آنمی یا همان کم‌خونی می‌شود.
بیماران، ضعف و بی‌حالی، سیاهی رفتن چشم، خستگی و تپش قلب را به اشتباه به پایین افتادن قند خون یا پایین افتادن فشار خون نسبت داده و شروع به مصرف انواع ترکیبات شیرین مانند آب، قند و شیرینی می‌کنند (مانند خاک‌خوری در زنان باردار مبتلا به کم‌خونی). این اشتباه باعث افزایش وزن و چاقی روزافزون می‌شود. درصورتی‌که اساسا بیماری افت قند خون شایع نبوده و شربت قند نیز برای بالا بردن فشار خون مناسب نیست و ترکیبات حاوی نمک باعث بالا رفتن فشارخون می‌شوند.
کم خونی و چاقیکسانی‌که به علت چاقی مفرط تحت اعمال جراحی دستگاه گوارش مثل بای‌پس قرار می‌گیرند نیز اگر دچار کم‌خونی فقر آهن شوند، نیاز کاذب به مصرف شیرینی باعث افزایش مجدد وزن و ناامیدی بیمار از تأثیر درمان جراحی می‌شود. این افراد ممکن است نیاز به مصرف آهن خوراکی یا تزریقی تحت نظر پزشک پیدا کنند.
به هرحال تأمین آهن مورد نیاز بدن با روش تغذیه‌ای یا دارویی باعث پیشگیری و درمان بیماری کم‌خونی فقر آهن و عوارض مهم آن مانند چاقی خواهد شد.

تغذیه کودکان 6 تا 12 ماهه

تغذیه کودکان 6 تا 12 ماهه – 

آیا می دانید از چه زمانی باید کمک غذایی را برای نوزادتان آغاز کنید؟ در ابتدا با چه مواد غذایی باید شروع کرد؟

تغذیه كمكی در پایان 6 ماهگی (180 روزگی) شروع می شود، همزمان با شروع غذای كمكی تغذیه با شیر مادر باید همچنان مكرر و بر حسب میل و تقاضای شیرخوار ادامه داشته و حتی دفعات تغذیه با شیر مادر افزایش می یابد. همچنین در این زمان باید بر اساس نیاز كودك به او آب جوشیده سرد شده داد.

تغذیه کودکان 6 تا 12 ماههنحوه تغذیه تكمیلی در هفته اول ماه هفتم:

شروع غذای كمكی با فزنی آرد برنج است كه روز اول از یك قاشق مرباخوری یك بار در روز (مثلا” ظهر) شروع شده و كم كم به مقدار و دفعات آن متناسب با اشتهای كودك اضافه می شود تا نهایتا” در پایان یك هفته مقدار آن به حدود 12 قاشق مرباخوری برسد. بخاطر بسپارید همچنان شیر مادر غذای اصلی شیرخوار شما است.

نحوه تغذیه تكمیلی در هفته دوم ماه هفتم:

در این هفته می توان حریره بادام را به رژیم غذایی كودك اضافه نمود. شروع آن نیز مانند فرنی از یك قاشق مرباخوری یك بار در روز است تا روز ششم و هفتم به 12 قاشق مرباخوری در روز برسد. فراموش نشود كه در این هفته بتدریج كه مقدار و دفعات تغذیه با حریره بادام افزایش می یابد مقدار و دفعات تغذیه با فرنی كم می شود بنابراین در هر وعده و یا در تمام دفعات می توان حریره بادام را جایگزین فرنی نمود، یا یك وعده فرنی و وعده بعد حریره بادام به شیرخوار داد.

نحوه تغذیه تكمیلی در دو هفته آخر ماه هفتم:

ضمن ادامه تغذیه با شیر مادر در این دو هفته شیرخوار با غذای جدیدی آشنا شده و سوپ به رژیم غذایی او اضافه می شود. بــــدین ترتیب كه روز اول، صبح و عصر وشب از فرنی یا حریره بادام استفاده می كند و ظهر علاوه بر فرنی یا حریره بادام، یك قاشق مرباخوری سوپ هم می خورد. به این ترتیب، هر روز بر مقدار سوپ افزوده شده و از مقدار حریره بادام یا فرنی كم می شود تا بر حسب اشتهای كودك مقدار سوپ به 3 تا 6 قاشق مرباخوری در هر وعده برسد.

چند نكته مهم در تهیه سوپ برای كودك:

1-     در ابتدای شروع سوپ برای كودك آن را از گوشت بدون چربی (گوشت گوسفند، مرغ یا گوساله) به اندازه یك تكه خورشی، برنج و هویج تهیه كنید.

2-     هر سه روز یك بار یك نوع سبزی به سوپ اضافه كنید مانند جعفری، گشنیز، لوبیا سبز، كدو سبز، كرفس، گوجه فرنگی، كدو حلوایی.

3-     به سوپ كودك نباید نمك، شكر یا چاشنی اضافه كرد.

4-     بهتر است كدو، كرفس، لوبیا سبز را اول پخته و بعد به سوپ كودك اضافه نمود.

5-     سبزی ها باید در آخــــرین لحظات پخت سوپ اضافه شود. در ظرف نیز باید بسته باشد تا ویتامین های آن از بین نرود.

6-     استفاده از اسفناج تا پایان یكسالگی مجاز نبوده و نباید به سوپ شیرخوار اضافه شود.

نحوه تغذیه تكمیلی در دو هفته اول ماه هشتم:

در این دو هفته ضمن دادن سوپ، فرنی یا حریره بادام، زرده تخم مرغ هم به رژیم غذایی شیرخوار اضافه می شود. بنابراین در این سن باید به كودك 5 وعده غذا داده شود. بدین ترتیب كه صبح زرده تخم مرغ، ساعت 10 صبح (بین صبحانه و ناهار) فرنی یا حریره بادام، ظهر سوپ، عصر مجددا” فرنی یا حریره بادام و در شب دوباره سوپ به كودك داده می شود. در این زمان می توانید كم كم از سبزیهای نشاسته ای مثل سیب زمینی، كدو حلوایی و نخود فرنگی (نخود سبز) به فاصله هر 3 روز به سوپ اضافه كنید. ضمنا” غلظت سوپ باید مانند حلیم باشد.

برای اضافه كردن سیب زمینی به سوپ ابتدا آن را بشویید و با پوست بپزید. سپس پوست آن را جدا كرده و سیب زمینی پخته شده را به سوپ كودك اضافه كنید دقت كنید اگر بعد از پوست كندن سیب زمینی، بخشی از آن سبز رنگ بود باید آنرا جدا كرده و دور بریزید.

در این زمان همراه با سوپ می توانید به كودك ماست بدهید. بهتر است ماست با سوپ مخلوط نشود تا كودك با طعم ماست آشنا شود. ولی اگر كودك مخلوط ماست با سوپ را دوست دارد این كار بلامانع است.

نحوه تغذیه تكمیلی در دو هفته دوم ماه هشتم:

برای تنوع بخشیدن به غذای كودك باید هر چند روز یك بار مواد تشكیل دهنده سوپ را تغییر داد. هر سه روز یكبار می توان جو، بلغور گندم، رشته فرنگی را كه قبلا” پخته و نرم شده است به اندازه یك قاشق مرباخوری به سوپ اضافه كرد. بعد از اضافه كردن جو، گندم و ………… بهتر است به اندازه یك قاشق مرباخوری كره یا روغن مایع به سوپ اضافه نمود. افزودن كره یا روغن مایع به غذای شیرخوار به ویژه شیرخوارانی كه رشد كافی ندارند به رشد آنان كمك می كند.

نحوه تغذیه تكمیلی در دو هفته اول ماه نهم:

از 9 ماهگی می توان حبوبات را نیز به سوپ كودك اضافه كرد. معمولا” از عدس و ماش كه هضم آسانتری دارند شروع كنید. در صورت امكان می توان از جوانه عدس یا ماش در تهیه سوپ استفاده كرد. در مورد سایر حبوبات مثل لوبیا چیتی، لوبیا قرمز و ….. بهتر است قبلا” آنها را خیس كرده و پوستشان را جدا نموده و بعد از پختن به سوپ كودك اضافه كرد. اگر از آرد حبوبات استفاده می شود یك قاشق مرباخوری سر صاف كافی است.

نحوه تغذیه تكمیلی در دو هفته دوم ماه نهم:

در این سن با استفاده از میوه های فصل آب میوه تازه تهیه كنید و به كودك بدهید. ابتدا از یك قاشق مرباخوری در روز همراه با یك قاشق مرباخوری آب جوشیده سرد شده شروع كنید تا كم كم به 6 قاشق مرباخوری آب میوه خالص برسد. آب میوه را می توان بعد از فرنی یا حریره ساعت 10 صبح داد.

نحوه تغذیه تكمیلی در دو هفته اول ماه دهم:

از ماه دهم می توان به جای آب میوه، خود میوه را به كودك داد. برای این كار باید از یك قاشق مرباخوری میوه های فصل (هلو، سیب، موز، گلابی، ……..) شروع نمود ومقدار آن را به سه قاشق مرباخوری رساند.

میوه مورد نظر باید كاملا” رسیده و شسته شده باشد و بعد از جدا كردن پوست و هسته آن، میوه را با پشت قاشق كاملا” نرم كرده و سپس به كودك بدهید. مقدار میوه را بتدریج زیاد كرده و به 5 تا 6 قاشق مرباخوری در روز برسانید. در این زمان كم كم بر حسب اشتهای كودك بر مقدار سوپ او به میزان حــداكثر 10-6 قاشق مرباخوری در ظهر و شب بیافزایید. همچنین كودك را با غذاهایی كه خود می تواند به دهان ببرد مانند نان، بیسكوئیت ساده، ماكارونی پخته، تكه های سیب زمینی پخته، كوفته قلقلی و ……………. آشنا كنید.

بخاطر داشته باشید نیاز كودك به میوه در این سن كم است اگرچه دادن میوه و آبمیوه لازم است ولی بیش از حد دادن آن سبب پرشدن معده كودك می شود در نتیجه وعده های اصلی غذایی را كه برای رشد وی لازم است نمی خورد و این سبب كندی رشد كودك می شود.

نحوه تغذیه تكمیلی در دو هفته دوم ماه دهم:

در این زمان علاوه بر تنوع بخشیدن بر سوپ كودك می توان از كته نرم كه در آب گوشت یا آب مرغ پخته می شود همراه با خود گوشت استفاده كرد. همچنین از گوشت ماهی كه تیغ های آن كاملا” گرفته شده باشد و همراه با كته نرم و سبزی پخته شده باشد می توان به كودك داد.

نحوه تغذیه تكمیلی در ماه یازدهم ودوازدهم:

تنوع غذای كودك را رعایت كنید با توجه به اشتهای كودك بر مقدار غذای هر وعده او اضافه نمایید همچنان برای كودك غذای جداگانه تهیه كنید و از دادن غذای سفره خانواده به كودك بدلیل داشتن نمك و چاشنی اجتناب نمایید.

یك نكته مهم در تغذیه كودك زیر یكسال:

از پایان 6 ماهگی و همزمان با شروع غذای كمكی تا پایان 12 ماهگی غذای اصلی شیرخوار هنوز شیرمادر است لذا به تغذیه با شیر مادر بطور مكرر و بر حسب تقاضا و تمایل شیرخوار در تمام مدت شب و روز باید توجه شود. معده كوچك كودك را با غذاها پر نكنید. چه این امر سبب می شود كه كودك برای مـــدت طولانی تر سیر بماند و در نتیجه كمتر پستان مادر را بمكد. در نتیجه هم شیر كمتر به او می رسد و هم حجم كلی شیری كه مادر تولید می كند كاهش خواهد یافت.

در تغذیه كودكان زیر یكسال همواره به این نكات توجه كنید:
1- همزمان با شروع تغذیه تكمیلی نیاز كودك به آب افزایش می یابد و این نیاز با خوردن شیر مادر به تنهایی تامین نمی شود و باید بر حسب نیاز و تمایل كودك آب جوشیده سرد شده به او داده شود.

2- دادن آب میوه به مقدار زیاد و یا شیرینی قبل از غذا، سبب كم شدن اشتها می شود و رشد كودك را به خطر می اندازد. بنابراین آب میوه و یا میوه رسیده و نرم را كه با پشت قاشق له كرده اید، دوبار در روز بعد از غذای وسط روز و با حجم كم به كودك بدهید، ویتامین های مورد نیاز كودك به ویژه ویتامین C از راه شیر مادر تامین می شوند.

3- از اضافه كردن نمك، شكر و ادویه به غذای كودك زیر یكسال جدا” خودداری كنید. زیرا ذائقه كودك در این زمان شكل می گیرد. در صورتی كه كودك زیر یكسال دچار ایست یا افت وزنی است و غذای كاملا” بی نمك خود را نمی خورد هنگام طبخ غذا از مقدار بسیار كمی نمك یددار استفاده كنید.

4- برای بهتر كردن طعم غذای كودك به سوپ او آب لیموی تازه یا آب نارنج تازه اضافه نمائید.

5- همزمان با شروع تغذیه كمكی (از پایان ماه ششم زندگی) قطره آهن به میزان 10 تا 15 قطره بــرای كـــودك شـــروع كــنــید قطره آهن تا پایان 2 سالگی باید به كودك داده شود.

6- قطره مولتی ویتامین یا A+D را كه از 15 روزگی برای كودك خود شروع كرده اید تا پایان یكسالگی ادامه دهید در صورت صلاحدید پزشك این قطره را نیز تا پایان 2 سالگی ادامه دهید.

به خاطر داشته باشید:

7- غذا خوردن كودك در سنین 12-6 ماهگی فقط به منظور تامین نیازهای غذایی او نیست بلكه برقراری یك ارتباط اجتماعی بین والدین و كودك است. كودك همیشه از این كه چیز جدیدی را از فردی كه دوستش دارد می گیرد، بسیار خوشحال می شود.

8- غذای كمكی علاوه بر اینكه بخشی از انرژی مورد نیاز كودك را تامین می كند راهی برای آشنایی او با مزه و قوام غذاها و فراگیری و تكامل او برای استفاده از غذاهای سفره خانواده است.

منبع :aftab.ir

تغذیه مناسب برای چاقی موضعی

بعضی‌ها سلولیت را تجمع توکسین‌ها یا همان سموم و مواد زاید بدن در زیر پوست می‌دانند. البته نمی‌توان این عقیده را کاملاً درست دانست. سلولیت در واقع حاصل به وجود آمدن ناهنجاری در شکل، ترتیب و اندازه‌ی سلول‌های چربی، آب و فیبرهای کلاژن در ناحیه ران‌ها و باسن است که به پوست یک ظاهر پرتقالی شکل و به اصطلاح «دون دون و زبر» می‌دهد.سلولیت نتیجه‌ی عوامل متعددی است که در این مطلب قصد داریم اول به آن‌ها اشاره کرده و سپس چند ماده‌ی غذایی موثر برای مقابله با آن را ارائه دهیم.

چاقی موضعیعوامل به وجود آورنده‌ی سلولیت

سلولیت بنا به دلایل متعددی از مسائل هورمونی گرفته تا متابولیسم به وجود می‌آید. علاوه بر این ران‌ها، باسن و کپل‌ها در خانم‌ها نقاطی هستند که چربی‌ها به طور طبیعی در آن مناطق بیشتر تجمع دارند و برای تأمین نیازهای احتمالی زمان بارداری به کار میایند.

عوامل زیادی پوست را به شکل پوست پرتقال در می‌آورد مثل:
* حجم چربی‌های موجود در زیر پوست: هر چه میزان چربی‌های زیر پوستتان بیشتر باشد احتمال تشکیل و زیاد شدن سلولیت نیز بالا می‌رود.

* داشتن تغذیه‌ی نامناسب

* عوامل ژنتیکی

* مصرف دخانیات

* داشتن رژیم‌های یویویی

* متابولیسم کند

* مصرف برخی از داروها مثل قرص‌های لاغری، ادرار آور، قرص‌های خواب آور، قرص‌های ضدبارداری و غیره

* نداشتن فعالیت جسمی مناسب

* اختلالات هورمونی مثل بالا بودن میزان استروژن

* دهیدراته شدن پوست

* ضخامت و رنگ پوست

چه کنیم؟

سلولیت از آن دست مشکلاتی است که به سختی رفع می‌شود و در بسیاری از موارد اصلاً از بین نمی‌رود. تنها کاری که می‌توان کرد این است که جلوی آن را بگیرید و یا تلاش کنید که حجمش کمتر شود.

به تغذیه‌تان اهمیت بدهید
بیشتر رژیم‌های غذایی مناسب می‌توانند مشکل پوست پرتقالی شکل را حل کنند اما باید بدانید هیچ راه معجزه آسایی وجود ندارد. به عنوان مثال اگر یک هفته‌ی تمام مدام لب به غذا نزنید و فقط هندوانه بخورید مشکلتان حل نخواهد شد.

حواستان به سمومی که وارد بدنتان می‌کنید باشد. برای همین از کافئین زیاد،نیکوتین و غیره بپرهیزید. سیگار را ترک کنید تا خون در رگ‌هایتان به راحتی جریان داشته باشد

توصیه می‌کنیم این مواد غذایی را دریابید و با کمی ورزش و ماساژ حجم این توده های چربی را کاهش دهید:

کرفس

کرفس به دلیل داشتن ترکیبات تلخ چندان پرطرفدار نیست. اما با این حالی یکی از بهترین خوراکی‌های موجود برای مقابله با توده‌ی چربی محسوب می‌شود. کرفس ادرار آور، هضم کننده‌ی غذا و ملین است برای همین باعث می‌شود که متابولیسم یا همان سوخت و ساز چربی‌ها بالا برود و به این ترتیب حجم سلولیت کاهش می‌یابد. خاصیت دیگر کرفس این است که باعث کاهش اشتها می‌شود و بخشی از چربی‌ها را به همراه مدفوع از بدن خارج می‌کند. بهترین شیوه این است که این ماده‌ی غذایی را به عنوان پیش غذا میل کنید. به خاطر اینکه اشتهایتان را کاهش می‌دهد و باعث می‌شود که غذای اصلی را کمتر میل کنید.

مارچوبه

ستاره‌ی مواد غذایی ضدسلولیت مارچوبه است. به خاطر اینکه این ماده‌ی غذایی کاملاً بدون چربی است. از این گذشته مارچوبه سرشار از فیبر و مواد معدنی می‌باشد. علاوه بر این خاصیت ادرار آوری آن بسیار قوی بوده و با حالت احتباس آب بدن مقابله می‌کند.

پیاز

شاید باورتان نشود ولی پیاز هم جزو مواد غذایی ضدسلولیت محسوب می‌شود. پیاز باعث تحریک دستگاه گوارش شده، میزان قند خون را کاهش می‌دهد و رگ‌ها و عروق را فعال‌تر می‌کند. توصیه می‌کنیم برای تهیه تمام غذاها و سس‌هایتان از این ماده‌ی غذایی استفاده کنید.

میوه های قرمز رنگ

به خاطر اینکه میوه های قرمز رنگ باعث تحریک جریان خون می‌شود به دلیل خواص آنتی اکسیدانی که دارند با سلولیت مقابله می‌کنند. این میوه های خوش‌رنگ و آبدار منبع فوق‌العاده‌ی ویتامین P محسوب می‌شوند. این ویتامین خاصیت ارتجاعی و نرمی رگ‌ها را بالا می‌برد.

چای سبز

چای سبز با سلولیت مقابله می‌کند به دلیل اینکه خاصیت ادرار آوری و لاغری دارد. چای سبز برای سلامتی فوق‌العاده است و باعث تحریک لیپولیز می‌شود. یعنی با انباشتگی چربی‌ها مقابله کرده و نمی‌گذارد که این چربی‌ها در مناطق نامناسب بدن تجمع کنند. این خاصیت از چای سبز یکی از بهترین نوشیدنی‌های لاغری می‌سازد. توجه داشته باشید که چای سبز شما را از گزند بیماری‌های قلبی عروقی و کلسترول بالا نیز در امان می‌دارد.

غلات کامل

غلات کامل سرشار از فیبرهای غذایی هستند و باعث دفع چربی‌های انباشته شده در ران‌ها، باسن و شکم می‌شوند. توجه داشته باشید که غلات کامل یا همان سبوس دار منبع فوق‌العاده‌ی آنتی اکسیدان ها نیز محسوب می‌شوند. برای همین شما را از بیماری‌های مختلف دور می‌کنند.

موز

برای این که با لبخند از پسِ سلولیت بر بیایید میوه‌ی خندان را دریابید. بله موز! این میوه سرشار از پتاسیم است و باعث تحریک جریان خون شده و از احتباس آب جلوگیری می‌کند.

چند توصیه‌ی کلی
* لطفاً تا حد امکان مصرف قند و شیرینی‌جات را کاهش دهید. بدن این قندها را به چربی تبدیل کرده و بجای سوزاندن، آن‌ها را ذخیره می‌کند. این چربی‌هایِ بیش از حد باعث ایجاد سلولیت‌های بیشتر می‌شود.

* دانه های کامل و سرشار از فیبر مثل برنج قهوه ای، سوپ جو و ذرت بو داده را بیشتر مصرف کنید. توجه داشته باشید که فیبرهای موجود در این قبیل مواد غذایی جلوی اشتهای شما را خواهند گرفت و شما گرایش کمتری به مصرف غذا خواهید داشت برای همین لاغرتر خواهید شد.

* مصرف نمک را محدودتر کنید. برای خوش طعم کردن غذا از سبزیجات معطر استفاده کنید.

* از مصرف حبوباتی مثل عدس و لوبیا غافل نشوید.

* مصرف مواد غذایی چرب را محدودتر کنید.

* مصرف تخم مرغ را کاهش دهید.

* مصرف گوشت‌های قرمز چرب را محدود کنید. ماهی و گوشت مرغ کم چرب و بدون پوست را در الویت قرار دهید.

* حواستان به سمومی که وارد بدنتان می‌کنید باشد. برای همین از کافئین زیاد، نیکوتین و غیره بپرهیزید. سیگار را ترک کنید تا خون در رگ‌هایتان به راحتی جریان داشته باشد.

چاقی موضعی چیست

چاقی موضعی چیست –

بعضی افراد اضافه وزن زیادی ندارند ولی از تجمع چربی در مناطقی از بدن مانند شکم، پهلو، ران، غبغب و بازو شکایت دارند. این افراد دچار چاقی موضعی هستند که سلولیت نامیده می‌شوند.

چاقی موضعی چیستتجمع بافت چربی در ناحیه‌ای از بدن را چاقی موضعی و یا به عبارت دیگر سلولیت می‌نامند. سلولیت اصطلاحی است که برای مشخص کردن توده‌هایی از چربی که معمولا در باسن، ران و قسمت تحتانی بدن زنان است، به‌کار برده می‌شود. چربی ” سلولیت ” از نظر فیزیولوژیک مشابه چربی طبیعی بدن است. این تجمع چربی معمولاً به صورت فرورفتگی‌هایی روی پوست نواحی خاصی از بدن مانند بین زانو و استخوان مفصل ران و بین ران و کفل ظاهر می شود.

سلولیت (Cellulitis) را باید از واژه سلولیت (Cellulite) به معنی تجمع بد شکل چربی‌هایی در زیر پوست به خصوص در خانم‌ها که در سوخت و ساز آنها اختلال به‌وجود آمده‌ است افتراق داد.

این پدیده بدین صورت است که سلول‌های چربی در کیسه‌هایی، که در بین رشته‌های لایه‌های مختلف بافت پیوندی پوست نگه داشته می‌شوند، جمع می‌شوند. این رشته‌ها قابل گسترش نیستند، بنابراین به ویژه هنگامی که وزن افزایش می‌یابد و یا پوست فشرده می‌شود، گلبول‌های چربی از شکل طبیعی خود خارج شده و به داخل فشرده می‌شوند و توده‌های پرتقالی شکلی از چربی را تولید می‌کنند.

پدیده‌ی سلولیت در زنان رایج‌تر است و به‌نظر می‌آید که هورمون زنانه‌ی استروژن باعث می‌شود بیشتر چربی موجود در بدن زنان در اندام تحتانی (ران‌ها و باسن: جایی‌که ” سلولیت ” بیش‌ترین بروز خود را دارد)، جمع شوند. اگر چه تئوری‌هایی مطرح می‌باشد که تاکید دارند عواملی از قبیل قابلیت ارتجاعی ضعیف پوست و ورزش نکردن در ایجاد سلولیت تاثیر داشته باشند ولی این موضوع به اثبات نرسیده است.

سلولیت گرچه یک عارضه‌ی بالینی جدی محسوب نمی‌شود اما می‌تواند ظاهر نامطلوبی را ایجاد کند. همین ظاهر نامطلوب زمینه ارائه درمان‌های متفاوت را فراهم می‌کند. اگر چه درمان‌های زیادی مانند ماساژ یا کرم‌های بر طرف کننده‌ی سلولیت، برای رفع سلولیت ارائه شده‌اند اما متاسفانه بسیاری از این درمان‌ها به اندازه‌ای که ادعا می‌کنند موثر نیستند.در حال حاضر موثرترین درمان سلولیت لیزرلیپولیز است

چاقی مرضی چیست

چاقی مرضی

در قرن حاضر، تغییر در شیوه‌ی زندگی، رویکرد به شهرنشینی و صنعتی شدن، با افزایش شیوع بیماری‌های غیر واگیر همراه شده است. تغذیه یکی از عوامل مهم در بروز بیماری‌های غیر واگیر به حساب می‌آید و چاقی به عنوان مهم‌ترین مشکل تغذیه‌ای کشورهای پیشرفته و کشورهای در حال توسعه محسوب می‌شود که با سرعت قابل ملاحظه‌ای در حال افزایش است. تغییر الگوی غذایی روزانه و کاهش فعالیت فیزیکی روزمره که ناشی از روند روزافزون مشاغل کم‌تحرک است، در بروز این مشکل نقش اساسی‌تری دارند.

چاقی مرضیچه کسی چاق است؟

چاقی به حالتی گفته می‌شود که بیش از ۲۰٪ بالاتر از وزن ایده‌آل باشد. به‌عبارت دیگر چاقی وضعیتی است که در آن ذخایر چربی در بدن افزایش یافته و به‌حدی می‌رسد که می تواند به سلامت فرد آسیب برساند.

وزن ایده‌آل چقدر است؟
وزنی که در آن فرد احساس راحتی و سلامتی می‌کند و از نظر بهداشتی به وزنی گفته می‌شود که در آن مردم کمتر مبتلا به بیماری و مرگ‌ومیر ناشی از وجود چربی در بدن، می‌شوند.

چگونه وزن ایده‌آل را محاسبه کنیم؟
روش‌های متعددی برای یافتن وزن ایده‌آل وجود دارد. ولی یک روش که کاربردی‌تر می‌باشد و جهت تشخیص اختلالات وزنی به‌کار گرفته می‌شود، اندازه‌گیری شاخص توده‌ی بدن یا BMI می‌باشد. در این روش ابتدا وزن فرد (به کیلوگرم) را به مجذور قد (به متر) تقسیم نموده (قد۲ ÷وزن ) و سپس آن‌را طبق جدول زیر تفسیر می‌کنیم(روش ساده‌تر اینست که وزن تقسیم برقد و سپس عدد به‌دست آمده را دوباره به قد تقسیم می‌کنیم!).

۱۸.۵ تا ۲۵                     طبیعی

۲۵ تا ۳۰                        اضافه وزن

۳۰ تا ۳۵                       چاقی متوسط (درجه یک)

۳۵ تا ۴۰                        چاقی زیاد (درجه دو)

بیش‌تر از ۴۰                     فوق‌العاده چاق (درجه سه)

مثلا فردی‌که ۱۷۰ سانتی متر قد و ۱۲۰ کیلوگرم وزن دارد، دارای بی ام آی ۴۱ می‌باشد:
۴۱=(۲.۸۹)÷۱۲۰=۱.۷۲۲ ÷۱۲۰
فردی که بی ام آی بالاتر از ۳۰ دارد دچار بیماری چاقی است و بیماری را باید توسط پزشک به‌ روش‌های طبی یا جراحی درمان کرد.

از سایت زیر هم میتوانید بی ام آی خود را بدست آورید

http://www.oabab.net/fa/%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D9%87-%D9%88%D8%B2%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%A2%D9%84

اگر فرد دچار بیماری چاقی باشد و به فکر درمان آن نباشد چه مشکلاتی خواهد داشت؟
چاقی باعث افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های گوناگون از قبیل بیماری‌های قلبی عروقی ، دیابت، فشار خون، آرتروز زانو، برخی سرطان‌ها (سینه، رحم، تخمدان، کیسه صفرا، روده بزرگ، پروستات)، اختلالات باروری و … می‌شود. در یک مطالعه‌ی آماری نشان داده شده که افراد چاق بیشتر از افراد معمولی در بیمارستان بستری می‌شوند و شیوع سکته قلبی در آن‌ها سه برابر بیشتر از افراد معمولی است. دیده شده است که افراد خیلی چاق تا حدود ۳۰ برابر بیشتر از افراد با وزن معمولی دچار بیماری دیابت می‌شوند و حدود شش برابر کسانی که مبتلا به دیابت شده اند بیشتر دچار مرگ و میر می شوند . حال اگر فرد دیابتی ۱۰ کیلوگرم وزن خود را کم کند میزان مرگ‌ومیر در وی ۳۰٪ تا ۴۰٪ کاهش می‌یابد.

آیا چاقی با اختلالات روانی و اجتماعی مرتبط است؟
چاقی از جمله مشکلاتی است که می‌تواند افراد چاق را در دوران کودکی نیز آزار دهد. عدم پذیرش روانی و اجتماعی کودکان و نوجوانان چاق از سوی دوستان و آشنایان و هم‌چنین تبعیض‌های اجتماعی که در مورد آن‌ها به‌کار می‌رود، می‌تواند به‌تنهایی به کاهش سلامت روانی این افراد منجر شود. تبعیض‌های اجتماعی در بزرگسالی نیز ادامه می‌یابد، نشان داده شده است که در موقعیت اجتماعی یکسان از نظر هوش و تحصیلات، افراد چاق کمتر از افراد با وزن متناسب به موقعیت اجتماعی مناسب دست می‌یابند و در حقیقت، اضافه وزن در دوران جوانی، باعث می‌شود که فرد در زندگی آینده خود موفقیت‌های اجتماعی کمتری به دست آورد. در یک تحقیق بر روی زنان ۱۶ تا ۲۴ ساله مشخص گردیده است که زنانی که از ابتدا از بی ام آی بالاتر از ۳۰ داشتند سال‌های کمتری را در مدارس و دانشگاه‌ها گذرانده و کمتر موقعیت ازدواج پیدا کرده‌اند و در مقایسه با زنانی که اضافه وزن نداشتند بیشتر دچار فقر شده اند. افراد چاق غالباً مضطرب و افسرده هستند، که این حالت یا ناشی از چاقیست و یا به‌خاطر تلاشی ناموفق در رژیم‌های لاغری است. تحقیقات نشان داده است که سلامت روانی داوطلبان زن و مرد بسیار چاق، کم بوده و علائم افسردگی در آن‌ها از گروه‌های مرجع بیشتر بوده است.

علل چاقی چیست؟
علل مختلفی به‌طور مستقیم و غیرمستقیم منجر به چاقی می‌شوند. چاقی به‌دلیل عدم تناسب بین تولید و مصرف انرژی در طولانی‌مدت می‌باشد. علل مختلفی منجر به عدم تناسب درتولید و مصرف انرژی در بدن می‌شوند. اما علل اصلی آن عبارتند از: نوع عادات، محیط زندگی فرد و ژنتیک.

عادات
در زمانه‌ای که محیط به‌سرعت قابل عوض شدن است، می‌توان به‌سادگی عاداتی را که به سلامت صدمه وارد می کنند کنار گذاشت. مثلا در بیمار چاق انتخاب نوع غذا و داشتن تحرک و فعالیت فیزیکی مهم می‌باشند. اگر به این دو موضوع کم‌توجهی شود عوارض نامناسبی بر جای می‌گذارند. مردم این زمانه به‌طور متوسط از مواد غذایی با کالری بالا بیشتر از افراد قدیمی استفاده می‌کنند لذا مواد پرکالری مانع جذب مواد غذایی مناسب برای بدن می‌شوند. این مشکلات رفتاری را بیشتر می‌توان در مهمانی‌ها و صرف غذا در رستوران‌ها مشاهده کرد.

محیط
محیط نقش کلیدی در ایجاد عادات و نحوه زندگی فرد دارد. عوامل محیطی گوناگون می‌تواند بر سلامت افراد تأثیرگذار باشد لذا جامعه امروزی به‌سمت زندگی کم‌تحرک پیش می‌رود. به‌طوری‌که ماشین‌سواری جایگزین قدم زدن، و تکنولوژی جایگزین فعالیت فیزیکی و غذاهای آماده و پرکالری جایگزین غذاهای سالم شده است.

ژنتیک
پدر و مادر چاق از طریق انتقال ژن‌های چاقی به فرزندان باعث چاقی آن‌ها می‌شوند.

بیماری‌های متابولیک
کم‌کاری تیرویید و کبد و پرکاری غدد فوق کلیه می‌تواند منجر به چاقی شوند.

مشکلات روحی و روانی
۴۵٪ افراد چاق مبتلا به افسردگی بوده که مجبور به مصرف داروهای ضد افسردگی هستند و این داروها می‌تواند چاقی ایجاد کند. اضطراب باعث پرخوری عصبی می‌شود. لذا درمان مشکلات روحی باعث درمان چاقی خواهد شد.

چگونه چاقی را درمان کنیم؟
هدف از درمان چاقی رسیدن به وزن مناسب است که سلامتی را به‌دنبال دارد. مقدار وزنی که بایستی کاهش یابد تا سلامتی به‌دست آید کمتر از آن چیزی است که بیمار چاق تصور می‌کند. معمولا کاهش وزن ۵ تا ۱۰ درصد سلامتی را به ارمغان خواهد آورد برای رسیدن به وزن مناسب که سلامتی را به‌دنبال داشته باشد می‌بایست رژیم غذایی و سبک زندگی را تغییر داد و بر فعالیت ورزشی و فیزیکی افزود علاوه بر آن پزشک می‌تواند با تجویز دارو و یا عمل جراحی به بیمار چاق کمک کند.

انتخاب روش درمانی:

برای انتخاب راحت‌تر روش درمانی مراجعین را معمولا به چند گروه تقسیم می‌کنیم:

گروه اول: افرادی که BMI بین ۱۸.۵ تا ۲۵ دارند. این افراد سالم هستند و نیاز به اقدام خاصی ندارند.

گروه دوم: افرادی که BMI بین ۲۵ تا ۳۰ دارند. این افراد اضافه‌وزن دارند ولی بیمار چاق نیستند. در این گروه با تغییر عادات غذایی و رژیم درمانی و مصرف داروهای چربی‌سوز و ورزش می‌توانند به وزن ایده‌آل برسند.

گروه سوم: افرادی که BMI بالاتر از ۳۰ دارند. این عزیزان دچار بیماری چاقی هستند و نیاز به درمان بیماری توسط پزشک دارند. به این افراد معمولا سه نوع درمان پیشنهاد می‌شود:

۱- گذاشتن بالون داخل معده
۲-  گذاشتن حلقه دور معده
۳- کوچک کردن معده شامل پلیسه و اسلیو معده
۴- کوچک کردن معده و کوتاه کردن روده شامل بای‌پس معده

کاهش وزن و افزایش وزن چگونه؟

پس از جراحی در طی ۲ سال اول به دنبال رعایت رژیم غذایی فوق و تمرینات ورزشی توصیه شده فرد ۵۰٪ تا ۸۰٪ اضافه وزن خود را از دست می‌دهد و می‌تواند مادام‌العمر وزن ایده‌آل خود را حفظ کرده و ثابت نگه‌دارد پس به یاد داشته باشید که از مصرف غذاها و نوشیدنی‌های شیرین، پر چرب و پر کالری بپرهیزید.

دکتر محمود راد

علل روانشناختی چاقی چیست

علل روانشناختی چاقی

سبب شناسي چاقي را چنين خلاصه مي‌كنند: ژن‌ها تفنگ را پر مي‌كنند و محيط ماشه را مي‌چكاند. از عوامل غیرژنتیکی می‌توان به عوامل اجتماعی، فرهنگی و روانشناختی اشاره کرد. این افراد ممکن است از لحاظ هیجانی دچار اختلال باشند و به علت دسترسی به مکانیسم پرخوری در محیط، یاد گرفته باشند که از پرخوری به عنوان وسیله‌ای برای مدارا با مشکلات روان شناختی استفاده کنند. گفته می‌شود طبقه‌ي اجتماعي و عوامل فرهنگي در چاقي دخالت دارند. در كشورهاي توسعه يافته زنان طبقات پايين اجتماع چاق‌تر از زنان طبقات بالاي اجتماع هستند. اما در زمینه‌ی علل روانشناختی چاقی مباحث گسترده‌ای مطرح شده است. با جمع‌بندی پیشینه‌ی یافته‌های نظریه‌ها و یافته‌های پژوهشی می توان گفت برخي از علل روانشناختي چاقي عبارتند از:

جايگزين نمودن لذت پرخوري در مقابل مشكلات غيرقابل تحمل زندگي.
پرخوري به عنوان يك علامت ناشي از بيماري‌هاي عمده‌اي از قبيل افسردگي.
پرخوري به عنوان يك نوع اعتياد به غذا.
پاسخدهي به نشانه‌هاي غذا. افراد چاق بيشتر از افراد عادي تحت تأثير نشانه‌هايي از قبيل منظره، بوي خوش و طعم غذا هستند. حتي گوش دادن به توصيف غذايي كه دهان را به آب مي‌اندازد، در شرايط مساوي افراد چاق را بيش از افرادي كه وزن طبيعي دارند به خوردن وامي‌دارد.
برانگيختگي هيجاني. ظاهراً هرگونه برانگيختگي هيجاني مصرف غذا را در بعضي از افراد چاق افزايش مي‌دهد.
استرس. استرس خوردن را تحت تأثير قرار مي‌دهد. اثر استرس روي افراد مختلف متفاوت است. حدود نيمي از افراد تحت استرس پرخوری می‌کنند و در نيمي ديگر خوردن كاهش مي‌يابد. در حالي كه به نظر مي‌رسد مردان در شرايط استرس كمتر مي‌خورند ولي زنان بيشتر به خوردن روي مي‌آورند.
شخصيت مستعد به چاقي. تحقيقات اخير وجود يك شخصيت مستعد به چاقي را مطرح كرده‌اند، كه مشخصه آن وابستگي و آمادگي به داشتن عواطف منفي از قبيل اضطراب و افسردگي است.

علل روانشناختی چاقی چیست
رابطه‌ی مشابهي بين چاقي، جنسيت و اقدام به خودكشي ديده شده است. زنان چاق در معرض افزاش خطر هستند و در مردان چاق ميزان خطر كاهش مي‌يابد. مدارك موجود همچنان نشان مي‌دهد كه در مقايسه با نمونه‌هاي جامعه، اضطراب و افسردگي در افراد چاقي كه در جستجوي كمك‌هاي باليني هستند، بيشتر ديده مي‌شود. زنان چاق، نسبت به مردان چاق، بيشتر در معرض اضطراب و افسردگي هستند. زنان چاقي كه داراي زمينه‌هاي اقتصادي – اجتماعي بالاتري هستند، نسبت به زناني كه داراي زمينه‌ي اقتصادي اجتماعي پايين‌تر هستند، بيشتر در معرض خطر هستند. در يك پژوهش نیز افسردگي پيش‌بيني كننده‌ی شروع چاقي در يك سال بعد بوده است. افزون بر سن عوامل واسطه‌اي ديگري نيز وجود دارند كه با افسردگي و چاقي مرتبط هستند. برخي از اين عوامل عبارتند از: شدت وضعيت چاقي، جنسيت، وضعيت اقتصادي – اجتماعي، ميزان مذمت و بدنامي چاقي (به ويژه در فرهنگ غرب) و تمايل شديد افراد چاق به خوردن در پاسخ به هيجانات منفي. اما خطر سلامتي روانشناختي، در زماني كه چاقي با بيماري‌هاي مزمن ديگر همراه باشد، زمينه را براي مشكلاتي كه در همه انواع معلوليت‌ها متداول است مهيا مي‌سازد. اگر شرايط اجتماعي همراه با مذمت و بدنامي باشد، پيامدهاي آن به ويژه روي عزت نفس نيز اثر مي‌گذارد. اگرچه شواهد درباره ارتباط اختلالات روانی با چاقی متناقض است، اما بعضی از مطالعات نشان داده‌اند در افراد چاق شيوع اختلالات روانی مانند افسردگی، اختلالات اضطرابی و اختلال پرخوری درمقايسه با جمعيت عمومی به طور معنی‌داری بالاتر است. اين مسائل هزينه‌های سنگينی را به جامعه تحميل می‌کنند.
برخی افراد چاق وقتی عاشق می‌شوند به میزان زیادی وزن از دست می‌دهند و وقتی معشوقشان را از دست می‌دهند دوباره افزایش وزن پیدا می‌کنند. به نظر می‌رسد الگوهای عادتی خوردن بسیاری از افراد چاق مشابه الگوهای چاقی تجربی باشد و به‌خصوص در این زمینه مختل شدن سیری معضل مهمی است. به نظر می‌رسد افراد چاق در محیط خود نسبت به نشانه‌های غذا و خوشمزگی آن حساسیت غیر ارادی دارند و در صورت دسترسی به غذا قادر به توقف خوردن نیستند. برخی از آن‌ها قادر نیستند بین گرسنگی و انواع ملالت‌های دیگر افتراق قائل شوند.

پیامدهای روانشناختی چاقی
به نظر می‌رسد که چاقی به خصوص چاقی شکمی احتمال ابتلا به آلزایمر را ۲ برابر افزایش می‌دهد. ارتباط بين چاقي و افسردگي به چند دليل پذيرفتني است. ابتدا، به دليل اين‌كه برخي از بيماراني كه اضافه وزن دارند به دليل طرز برخورد اجتماع با مسأله‌ی چاقي بيشتر مستعد افسردگي مي‌باشند. اين افراد از حضور در جوامع نيز به همين دليل خودداري كرده و اعتماد به نفس خود را از دست داده كه آن نيز خود روند افسردگي را تشديد مي‌نمايد. از طرف ديگر عدم حضور اين افراد در جامعه معمولا منجر به عدم تحرك بيشتر و استعداد بيشتر ابتلا به چاقي خواهد بود. در ضمن، ارتباط افسردگي و اضطراب با اشتها ارتباطي گاه متناقض مي‌باشد، به اين صورت كه افسردگي مي‌تواند موجب كاهش اشتها و كاهش وزن در برخي افراد شود، در حالي‌كه برخي ديگر، به‌ويژه افراد چاق، در هنگام افسردگي، يا اضطراب، بيشتر غذا خورده و اضافه وزن بيشتري پيدا مي‌كنند. نتايج مطالعات ديگر تأكيد دارد كه بيماري‌هاي مزمن از قبيل ديابت و چاقي نيز خود از فاكتورهاي خطر افسردگي محسوب مي‌شوند. لذا بر اين اساس بايد تأكيد كرد كه اختلالات خلقي و اضطراب و بيماري‌هاي مزمن متابوليك از قبيل چاقي و نيز عادات ناصحيح زندگي از قبيل كم‌تحركي و مصرف سيگار در يك سيكل معيوب دو طرفه قرار دارند كه در درمان هر كدام از آنها بايستي به طرف ديگر نيز توجه كافي كرد.
نداشتن خودتنظیمی كافی در رفتار، باعث شده كه این افراد مهارت كافی برای مقابله با استرس نداشته باشند و درمواجهه با كوچك‌ترین استرس و تنشی، به جای مقابله منطقی با آن، به پرخوری و بدخوری یا مصرف الكل و سیگار بپردازند و این، ‌موجب بروز مشكلات جسمی هم برای آن‌ها می‌شود. برخی مطالعات نیز پیش از این از رابطه بین بیماری‌های روانی و چاقی، البته در نوجوانان، حكایت داشتند. در یكی از این مطالعات كه سال گذشته در همین نشریه منتشر شده، مشخص شده بود نوجوانانی كه اضافه‌وزن دارند، ممكن است بیش از دیگران در بزرگسالی افسرده شوند. محققان علت این اختلالات را، آن هم بعد از گذشت ۲۰ سال، این طور توجیه كرده‌اند كه بچه‌های چاق، معمولا از طرف هم‌سن‌ و سال‌هایشان طرد می‌شوند و به بازی گرفته نمی‌شوند. که این می‌تواند با مشکلات رفتاری و کاهش عزت نفس همراه باشد. برخی از آن‌ها هم انگ‌ها و برچسب‌ها و اسم‌های تمسخرآمیز از طرف دوستان‌شان دریافت می‌كنند. این‌ها همه در بچه‌هایی كه زمینه مستعد دارند، می‌تواند موجب بروز اختلالات افسردگی و اضطراب شود. علت این رابطه دوجانبه، هرچه كه باشد، تاكید دوباره‌ای است بر نقش تغذیه سالم و ورزش در سلامت جسم و روان افراد در هر سن و سالی هم‌چنین نشان می‌دهد كه نمی‌توان جسم و روان و كاركرد مناسب هر یك از آن‌ها را از دیگری جداگانه بررسی كرد. نمی‌توان سلامت روانی كاملی داشت، وقتی كه جسم در شرایط سالمی قرار ندارد. به همین علت اگر هم از عوارض جسمی بیماری‌های گوناگون بتوان صرف‌نظر كرد یا جلوی آن‌ها را گرفت، باید نگران این گونه عوارض آشكار و پنهان این بیماری‌ها بود.

اختلالات خوردن

نوعی اختلال در نحوه‌ی غذا خوردن که از حالت طبیعی خارج شده است مثلاً نخوردن غذا به اندازه‌ی کافی، خوردن غذا بیش از اندازه یا استفاده از مسهل یا استفراق عمدی تعریف می‌شوند. این اختلالات شامل افکار و رفتارهای کنترل نشده‌ای هستند که الگوهای بیمار گونه‌ی غذا خوردن را القا می‌کنند. افراد مبتلا به این اختلالات تصویر غیر واقعی و تحریف شده از بدن خود دارند. در این زمینه تا كنون دو اختلال، توسط انجمن روانپزشكی آمریكا تعریف شده است. بی‌اشتهایی عصبی و پرخوری عصبی.

بی‌اشتهایی عصبی (آنوركسیا نوروزا)
وجه مشخصه‌ی این اختلال عبارت است از رفتار ارادی و هدفمند در جهت از دست دادن وزن، کاهش وزن، اشتغال ذهنی با وزن بدن و غذا، الگوهای خاص و عجیب مربوط به غذا، ترس شدید از افزایش وزن، اختلال تصویر بدن و قطع قاعدگی. در این شرايط فرد علي رغم لاغري زياد تصور اشتباهی از بدن خود دارد و خود را چاق تر از حد طبيعي و واقعي خود مي‌داند . احتمال وقوع اين بيماري در زنان به ويژه در سن ۳۰ – ۱۳ سالگي بيست برابر مردان بوده و بیشتر درهنرپیشه‌ها و مدل‌ها دیده می‌شود. میزان شیوع این اختلال بین زنان ۷/۳ – ۰/۵٪ است. در بین اختلالات روانی شناخته شده، بی‌اشتهایی عصبی بالاترین میزان مرگ و میر را دارد و مرگ و میر در ۱۸ – ۵٪ بیماران دیده می‌شود.

پرخوری عصبی (بلمیا نوروزا)
این اختلال شایع‌تر از بی‌اشتهایی عصبی بوده و عبارت است از خوردن غذا بیشتر از آن‌چه که افراد در شرایط و مدت مشابه می‌خورند و با احساس قوی از دست دادن کنترل و به دنبال آن استفراغ عمدی، استفاده از ملین، روزه گرفتن یا ورزش شدید برای جلوگیری از وزن گرفتن. سن شروع این اختلال در دوره‌ی نوجوانی دیرتر از سن شروع بی‌اشتهایی عصبی است. این اختلال حتی ممکن است در اوایل جوانی آغاز شود اکثر افراد مبتلا به این اختلال وزن طبیعی دارند اما گاهی ممکن است در افراد چاق نیز دیده شود. در افراد مبتلا به این اختلال، اختلالات اضطرابی، و افسردگی دیده می‌شود.

انواع دیگر اختلالات خوردن
اختلالاتی نیز هستند كه نمی‌توان علائم آنها را با دو اختلال گفته شده مطابقت داد. در این موارد فرد برخی از علائم یك اختلال و برخی از علائم اختلالات دیگر را دارد. به عنوان مثال ممكن است فرد پرخوری داشته باشد و از روش‌های غیر طبیعی برای كاستن وزن استفاده كند، اما شدت علائم و تناوب این كارها به حدی نباشد كه به عنوان پرخوری عصبی در نظر گرفته شود. ممكن است فرد مقادیر زیادی مواد غذایی را بجود و بدون بلع غذا آنها را بیرون بریزد. این موارد نیز اختلال خوردن به حساب می‌آیند. ممكن است فرد وزن طبیعی داشته باشد اما علائم بی اشتهایی عصبی را داشته باشد. مثلا فردی كه وزن طبیعی دارد اما به تازگی محدودیت‌های غذایی شدید و غیر منطقی برای خود در نظر گرفته است نیز اختلال خوردن دارد.

خوردن افراطی
خوردن افراطی نیز اختلالی است كه در آن فرد بدون اینكه سعی در كاهش وزن داشته باشد و نگران وزن خود باشد، به صورت افراطی و كنترل نشده غذا می‌خورد.

دکتر محمود راد