پزشک تو – سایت پزشکی

آپاندیسیت در کودکان –

آپاندیسیت می‌تواند در هر سنی روی دهد. اگر آپاندیس ملتهب به وسیله جراحی خارج نشود، عفونت افزایش می‌یابد، تا آنجائی که ممکن است بترکد. در این حالت عفونت در تمام شکم پخش می‌شود. آپاندیس عفونی ممکن است ظرف چند ساعت اول درد پاره شود یا اینکه بعد از چند روز بترکد. آپاندیس پاره شود ممکن است منجر به مرگ شود.

ـ علائم و نشانه‌ها:
درد مداوم شکمی در کودک، باید آپاندیس محسوب شود؛ مگر اینکه خلاف آن ثابت شود. درد آپاندیس مشخصاً ثابت است و مانند دردهای دل پیچه کم و زیاد نمی‌شود و هنگامی‌که شروع می‌شود، به تدریج بدتر می‌شود. گاهی در ناحیهٔ معده آغاز می‌شود، ولی بیشتر در قسمت ناف به‌وجود می‌آید. معمولاً محل درد به سمت یک چهارم تحتانی شکم پائین می‌آید. درد با پریدن، راه رفتن یا به این سو و آن سو رفتن، بدتر می‌شود. دست‌اندازهائی که در راه وجود دارند، درد را شدید می‌کنند. با فشار ملایم انگشت در قسمت راست تحتانی، شکم سفت می‌شود. در این حالت ممکن است اسهال یا استفراغ وجود داشته باشد. ولی این علائم معمولاً بعد از شروع درد پدید می‌آیند.

به‌طور کلی، تب میزانش پائین است (۷/۳۷ درجه در دهان و ۹/۳۷ درجه از طریق مقعد) ولی درجهٔ حرارت ممکن است از حالت طبیعی تا ۴۰ درجه در نوسان باشد. معمولاً حرکات روده طبیعی است. ولی اسهال ممکن است وجود داشته باشد. گاهی تشخیص ممکن است مشکل باشد چون تمام علائم در تمام موارد وجود ندارند. از آنجائی که تشخیص سخت است و وضعیت جدی و بحرانی است، اگر به هر دلیل به آپاندیسیت مشکوک شدید با پزشکتان تماس بگیرید.

ـ مراقبت خانگی:
شکم را به‌طور ملایم گرم کنید. اگر درد بیشتر شد، احتمالاً آپاندیسیت است. هیچ‌گاه شکم را سرد نکنید. این‌کار ممکن است نشانه‌های تشخیصی آپاندیسیت را از دید پزشک پنهان کند.
به کودک مسکن ندهید، آسپیرین می‌تواند قابلیت لخته شدن خون را کم کند. بنابراین، وقتی کودک نیاز به جراحی دارد، نباید از آسپیرین استفاده کرد. استامینوفن بی‌خطر است، ولی در این شرایط بی‌فایده است.
به کودک فقط مایعات صاف شده بخورانید. با این حال بهتر است هنگامی‌که به آپاندیسیت مشکوک شدید تا هنگام مشورت با پزشک به کودک خوردنی یا آشامیدنی ندهید.
هیچ‌گاه در این شرایط به کودک مسهل ندهید و او را تنقیه نکنید.

ـ اقدامات احتیاطی:
اگر درد در ناحیهٔ ربع تحتانی راست، ادامه یافت بدون اینکه سعی کنید در منزل کاری بکنید، سریعاً با پزشک تماس بگیرید.

ـ درمان پزشکی:
تنها درمان قطعی آپاندیسیت، برداشتن آپاندیس از طریق جراحی است. بنابراین، پزشک باید کاملاً از تشخیص خود مطمئن باشد. علاوه بر شکم، پزشک سینه و گلوی کودک شما را معاینه خواهد کرد. چون عفونت گلو و سینه پهلو (پنومونی) هم می‌توانند نشانه‌هائی شبیه آپاندیسیت ایجاد کنند، ضمناً معاینهٔ مقعد هم انجام خواهد شد. همچنین پزشک شمارش گلبول‌های سفید و آزمایش خون بیمار را نیز از آزمایشگاه درخواست خواهد کرد و به عکس رادیولوژی هم نیاز خواهد داشت.
اگر نتایج آزمایش‌ها قویاً آپاندیسیت را تائید کند، پزشک سریعاً کودک را جراحی خواهد کرد. اگر آزمایش‌ها خیلی واضح نباشند، کودک بستری خواهد شد، تا چند ساعت تحت‌ نظر باشد و تشخیص قطعی میسر شود. از جراحی غیرضروری باید پرهیز کرد؛ ولی احتیاط حکم می‌کند که کودکی را که ممکن است آپاندیسیت داشته باشد، عمل کنند تا آپاندیسیت احتمالی، منجر به پاره شدن آپاندیس نشود.

گل مژه در کودکان چیست –

گل مژه عبارت است از یك تورم چركی در حاشیه پلك و علت تشكیل آن التهاب و عفونت یكی از فولیكولهای مو است كه مژه از آن خارج می شود و تقریباً همیشه در پلك پایین تظاهر می یابد، اغلب پس از 4 تا 5 روز سر چركی از آن ظاهر شده و چرك آن تخلیه می گردد. زمینه تشكیل گل مژه می تواند مالیدن و دستكاری پلك و یا در ارتباط با التهاب گسترده و منتشر پلكها باشد كه بلفاریت نام دارد. گل مژه چندان مسری نیست اما می تواند چشم مقابل را نیز درگیر كند. این مشكل كم خطر بوده و اغلب در منزل درمان می شود.

نخستین اقداماتی كه شما می توانید انجام دهید:
1- اگر تورم ایجاد شده بر روی پلكها تنها قرمز است و مشكل دیگری وجود ندارد آن را به حال خود رها كنید و كودك را تشویق كنید كه با دست پلكها را نمالد و از خاراندن و دستكاری آن اجتناب كند. اگر گل مژه دردناك است، چشم مبتلا را با یك گاز استریل یا یك دستمال تمیز اتو شده پوشانده و آن را بانداژ كنید.

2- اگر گل مژه چركی و دردناك است، از كمپرس آب گرم بر روی آن استفاده كرده و این كار را هر دو تا سه ساعت تكرار كنید.

كمپرس آب گرم سبب كاهش درد و خروج سریع تر چرك می گردد؛

3- به محض این كه سر چركی گل مژه پیدا شد آن را به خوبی بررسی كنید. اگر مژه داخل آن در مركز تورم مشخص است، سعی كنید آن را با یك انبرك كه برروی آتش استریل شده خارج سازید. اگر این كار ممكن نیست، از هر گونه دستكاری بیشتر چشم خودداری كرده و كمپرس آب گرم را ادامه دهید. وقتی گل مژه رسید و چرك آن تخلیه شد، درد و ناراحتی بهتر می شود. با یك دستمال تمیز پنبه ای و آب گرم، چرك خارج شده را تمیز كنید؛

4- در صورت وجود تورم در پلك و پوسته های چسبیده به مژه ها، ممكن است بلفاریت وجود داشته باشد؛

5- در صورتی كه با اقدامات فوق گل مژه ظرف 4 تا 5 روز بهتر نشود یا پلك ها متورم باشند و یا گل مژه همراه بلفاریت وجود داشته باشد، با پزشك خود تماس بگیرید.

اقداماتی كه پزشك انجام می دهد:
در صورتی كه پلكها یا چشم عفونی شده باشند، ممكن است پزشك یك پماد یا قطره آنتی بیوتیك چشمی تجویز كند. همچنین در صورت همراهی بلفاریت با گل مژه ممكن است داروهای مخصوص تجویز شود.
اقداماتی كه شما می توانید برای كمك به كودك انجام دهید:
– دستمال صورت و حوله كودك را از وسایل بهداشتی سایر افراد خانواده جدا كنید تا عفونت به سایرین منتقل نشود؛

-قبل و بعد از انجام كمپرس بر روی چشم و یا استفاده از داروها، دستان خود را بشویید و كودك را تشویق كنید تا محل مبتلا را دستكاری نكند.

بلفاریت
بلفاریت عبارت است از التهاب پوست اطراف لبه ی پلكها، این مشكل اغلب هر دو چشم را درگیر می سازد. در صورت عفونی شدن منطقه ممكن است التهاب بدتر شده و گل مژه بروز كند. بلفاریت اغلب همراه با شوره سر بوده و ممكن است بخشی از یك اگزمای منتشر پوستی به نام اگزمای سبورئیك باشد. هر چند این وضعیت ممكن است در ابتدا خفیف باشد اما به دلیل احتمال عود مجدد باید درمان شود.

علائم احتمالی:
-پلكهای قرمز و پوسته پوسته؛

-خروج ترشحات چركی از پلك كه بعد از خشك شدن شبیه شوره و پوسته ای چسبیده به پلكها به نظر می رسد.

نخستین اقداماتی كه شما می توانید انجام دهید:
1- اگر كودك مرتب چشمان خود را می خاراند، چشمها را برای یافتن قرمزی پلكها و یا پوسته های متعدد بر روی ریشه مژه ها و یا وجود ترشحات چرك مانند بررسی كنید؛

2- از هیچ كرم یا لوسیون باز كه در منزل دارید، استفاده نكنید. ترشحات چشم را صبح و شب با آب گرم جوشیده كه كمی نمك یا بی كربنات سدیم (جوش شیرین) به آن افزوده پاك كرده و برای هر چشم یك اپلیكاتور پنبه ای جداگانه مصرف كنید؛

3- كودك را از لحاظ وجود كلاه گهواره ای ( نوعی اگزمای سبورئیك كه به صورت پوسته ای خمیری و زردرنگ در پوست سر مشاهده می شود) و یا شوره سر بررسی كنید؛

4- در صورتی كه پس از یك هفته درمان و شستشو، پوسته ریزی و قرمزی پلكها برطرف نشد با پزشك خود تماس بگیرید.
اقداماتی كه پزشك انجام می دهد:
– پزشك ممكن است یك پماد چشمی برای كاهش التهاب چشم تجویز كند؛

– در صورتی كه كودك مبتلا به اگزمای سبورئیك باشد، پزشك ممكن است شامپو یا لوسیون مخصوص تجویز كند؛

-در صورتی كه عفونتی مثل گل مژه وجود داشته باشد ممكن است پزشك شما یك پماد یا قطره آنتی بیوتیك چشمی برای برطرف كردن ترشحات چركی توصیه كند.

اقداماتی كه شما می توانید برای كمك به كودك انجام دهید:
– بهداشت را كاملاً رعایت كنید. در صورتی كه پلك كودك دچار عفونت شود، ممكن است این عفونت به راحتی به سایرین هم انتقال یابد ، بنابراین قبل و بعد از هر اقدام درمانی بر روی چشم ، دستها را كاملاً بشویید؛

-كودك را تشویق كنید كه به چشم خود دست نزند؛

– یك لایه نازك وازلین بر روی پلكها بمالید، وازلین پوسته پلكها را نرم كرده و روز بعد به راحتی شسته و پاك می شود.

مسمومیت غذایی در کودکان  –

مسمومیت غذایی نتیجه مصرف مواد غذایی آلوده به سموم مختلف مخصوصاً سموم میكروبی است. در عرض 3 تا 24 ساعت پس از مصرف غذای آلوده ( بسته به نوع سم ) علائم مسمومیت شامل دردهای شكمی ، تب ، استفراغ و اسهال آغاز می شود. اگر غذا با باكتری آلوده شده باشد، این باكتری ها سموم خود را ( به نام توكسین) ، داخل دستگاه گوارش آزاد می كنند و باعث آسیب مستقیم و التهاب مخاط دستگاه گوارش می شوند. باكتری های زیادی هستند كه سبب مسمومیت غذایی می شوند اما شایعترین آنها عبارت ند از: سالمونلا، شیگلا ، استافیلوكوك وای. كولای (E.coli ) كه مورد آخر شایع ترین علت مسمومیت غذایی در بین شیرخواران به خصوص كودكانی است كه با بطری تغذیه می شوند. انواع مسمومیت های غذایی غیر باكتریایی عبارت ند از : علائم ناشی از خوردن مواد شیمیایی ، پاك كننده ها و برخی گیاهان سمی.

در كودك، این شرایط بسیار جدی است زیرا ممكن است به سرعت باعث كم آبی بدن كودك شود.
نخستین اقداماتی كه می توانید انجام دهید:

1- اگر كودك دچار اسهال و استفراغ شده، درجه حرارت بدنش را اندازه بگیرید و مطمئن شوید كه تب دارد یا نه؛

2- مدفوع كودك را از لحاظ وجود خون و بلغم بررسی كنید؛

3- كودك را در بستر بخوابانید و هیچ ماده غذایی به او ندهید اما آب بدنش را از طریق دادن محلول مایع درمانی خوراكی (ORS) كه به صورت پودر در داروخانه ها موجود است، حفظ كنید؛

4- سعی كنید غذای آلوده ای را كه باعث بروز این علائم در كودك شده ، شناسایئی كنید؛

5- در صورتی كه اسهال و استفراغ كودك بیش از 6 ساعت طول بكشد و از طریق رژیم انحصاری مایعات نتوانید علایم را كنترل كنید، هرچه سریعتر كودك را به پزشك یا نزدیكترین مركز درمانی برسانید؛

6- ماده سمی مشكوك را با خود به نزد پزشك ببرید.

اقداماتی كه پزشك انجام می دهد:
در اغلب موارد هیچ درمان خاصی به جز جایگزین كردن مایعات و نمكی كه از طریق اسهال و استفراغ دفع می شود، وجود ندارد. اگر كودك شما در معرض كم آبی ( دهیدرا تاسیون ) باشد، ممكن است پزشك ، وی را به بیمارستان ارجاع دهد تا مایعات را از طریق سرم دریافت دارد. اگر استفراغ كودك خیلی شدید باشد، ممكن است پزشك یك آمپول ضد تهوع برای كنترل استفراغ برای وی تجویز كند.
اقداماتی كه شما می توانید برای كمك به كودك خود انجام دهید:
– ظرفی را نزدیك كودك قرار دهید تا در صورت بروز تهوع از آن استفاده كند و نیاز نباشد كه مرتب به دستشویی برود.

– در صورتی كه كودك مبتلا به تب باشد، می توانید به وسیله كیسه یخ یا یك حوله خیس وی را خشك كنید و تب را پائین بیاورید؛

– نكات بهداشتی را رعایت كنید. مسمومیت غذایی در اغلب موارد یك بیماری عفونی است بنابراین حتماً پس از رفتن به دستشویی دستان كودك را بشوئید و خود نیز پس از تعویض كهنه كودك دستان خود را بشویید ؛

– برای جلوگیری از بروز مسمومیت غذایی تمام غذاهای پخته شده را در یخچال نگه دارید و هنگام مصرف ، آنها را كاملاً گرم كنید . سالمونلا در غذاهای گرم نیز وجود دارد اما حرارت بالا آن را از بین می برد؛

– غذاهای یخ زده و بخصوص مرغ را قبل از پختن به خوبی گرم كنید و مطمئن شوید كه كاملاً پخته شده اند؛

– به محض آن كه اشتهای كودك برگشت و تقاضای غذا كرد ، از غذاهای سریع الهضم مثل سوپ ، ماست، ژله و غذاهای بدون چربی استفاده كنید. اثر بیماری اغلب ظرف یك هفته برطرف می شود؛

– غذاهایی را كه كودك طی 24 ساعت گذشته مصرف كرده ، بررسی كنید و هر غذایی را كه به آلوده بودنش شك دارید دور بریزید.

مصرف کافئین در کودکان –

اگر شما اهل نوشیدن چای یا قهوه باشید، حتماً می دانید كافئین موجود در این نوشیدنی ها، دارای اثرات تحریك كننده ای همچون افزایش هوشیاری، انرژی و تمركز است. در واقع، این خاصیت اصلی ترین عاملی است كه سبب شده بزرگسالان از این نوشیدنی ها استفاده نمایند. اما در كودكان، اثرات كافئین می تواند برعكس باشد و به كاهش توانایی انجام برخی اعمال از قبیل توانایی های محاسباتی ، احتساب دقیق زمان و یا عدم هماهنگی بین عضلات بیانجامد.

معمولاً توصیه می شود در كودكان زیر 12 سال از مصرف كافئین پرهیز و یا حداقل میزان آن محدود شود.

كافئین بسیارسریع جذب بدن می شود و سپس به دستگاه اعصاب مركزی راه می یابد. در دوزهای پایین، این ماده سبب كاهش اشتها، افزایش ادرار، تحرك بیش از حد و بدخوابی می گردد. اگر به ازای هر3/1 كیلوگرم وزن بدن، 5/4 میلیگرم كافئین به كودك خورانده شود( هر341 میلی لیتر قهوه، حداقل 100 میلیگرم كافئین دارد) علائم مسمومیت خفیف مانند تهوع ، گرفتگی عضلات، تشنج و اضطراب بروز پیدا می كند. مسمومیت های شدیدتر می توانند به بیهوشی و افزایش و ناهماهنگی ضربان قلب منجر شوند.

البته میزان حساسیت هر كودك به كافئین متفاوت است. به عبارت دیگر، ممكن است دو كودك به یك میزان كافئین مصرف نمایند ، ولی یكی از آنها در مقابل عوارض ناشی از كافئین از خود مقاومت بیشتری نشان دهد.

برای كودكان 12 ساله، مصرف روزانه یك یا دو بار چای، قهوه، كاكائوی داغ ، نوشیدنی های حاوی كولا و دیگر نوشیدنی های كافئین دار اشكال ندارد. ولی نباید فراموش كرد كه چه كودكان و چه بزرگسالان، هنگام مصرف هر نوع نوشیدنی یا غذا باید به یكسری نكات نیز توجه نمایند.
درباره كافئین چند نكته عمومی وجود دارد كه همه باید به آنها توجه كنند .

1) كافئین 6 ساعت دربدن می ماند( در برخی افراد این زمان بیشتر است). از مصرف كافئین پیش از زمان خواب بپرهیزید، چرا كه این ماده در همه افراد باعث بدخوابی و در كودكان باعث شب ادراری می شود.

2) كافئین میزان ادرار را افزایش می دهد؛ بنابر این در هوای گرم، مصرف آن را محدود كنید تا بدنتان دچار كمبود آب نگردد.

3) اگر فردی مضطرب یا عصبانی هستید، به میزان كافئین مصرفی خود در مواد غذایی مختلف از قبیل شكلات، بیسكویت، كیك و نوشیدنی ها دقت نمایید و در صورت لزوم میزان مصرف آن را كنترل كنید.

4) از نوشابه های كافئین دار استفاده نكنید.