پزشک تو – سایت پزشکی

علل ناباروری در مردان چیست –

علل شایع ناباروری در مردان

انسدادها
واريكوسل
اسپرم نامنظم
حساسيت اسپرمي
مشكلات غيرقابل توجيه باروري
مشكلات بارداري مركب

انسدادها

درصد كمي از مردان با مشكل انسداد در مجاري دافع خود مواجه اند كه مانع رسيدن اسپرم به مايع مني آنها مي‌شود. اگر لوله مني يا مجاري بيضوي شما مسدود يا آسيب ديده‌است، مانع رسيدن اسپرم به تخمهاي همسر شما مي شود. عفونت، جراحت، نقصهاي مادرزادي، يا وازكتومي ممكن است باعث اين انسدادها باشند.
• علايم احتمالي: هيچ
• راه حلهاي ممكن: جراحي جهت ترميم انسداد يا عمل وازكتومي برعكس
• ميزان موفقيت: بسته به مشكل و نوع جراحي بكار رفته جهت درمان، از 50 تا 90 درصد مردان بعد از جراحي اسپرم بيشتري در مني خود دارند. حدود 20 تا 65 درصد زوجها توانستند با مقاربت يا روش لقاح مصنوعي آزمايشگاهي (IVF) يا تزريق اينتراسيتوپلاسمي اسپرم (ICSI) بچه‌دار شوند.

واريكوسل

واريكوسل (گشادشدن رگها، شبيه واريكوسِ بيضه‌ها) دماي بيضه‌ها را بالا مي‌برد كه بر توليد اسپرم اثر مي‌گذارد.
• علايم احتمالي: هيچ (مشكل حين معاينه بدني قابل تشخيص است).
• راه حل‌هاي ممكن: جراحي جهت رفع نقص واريكوسل
• ميزان موفقيت: تا 43 درصد مردان قادر به باردار كردن همسر خود طي يك سال بعد از جراحي بودند، و تا 69 درصد طي دو سال.

اسپرم نامنظم

اگر اسپرم نداريد يا اسپرمتان كم است، جهندگي اسپرم كم (توانايي فَوران آن) يا شكل اسپرمها غيرعادي است، اسپرمتان به تنهايي قادر به باردار كردن تخمهاي همسرتان نخواهد بود.
• علايم احتمالي: هيچ
• راه حل هاي ممكن: داروهاي باروري، تلقيح مصنوعي با اسپرم خودتان به شرطي كه تعداد، شكل و جهندگي آن خيلي غيرطبيعي نباشد؛ يا تزريق اينتراسيتوپلاسمي اسپرم (ICSI).
• ميزان موفقيت: داروهاي بارداري افزايش دهنده تعداد تخمها به همراه روش تلقيح مصنوعي، ميزان موفقيت را در هر نوبت به 8 تا 17 درصد مي‌رساند. با روش ICSI درصد موفقيت به 30 درصد مي‌رسد.

حساسيت اسپرمي

ممكن است بدن شما پادتن هايي ترشح كند كه اسپرم را از بين مي‌برند، كه معمولا بعد از وازكتومي، پيچش بيضوي (يعني وقتي بيضه ها داخل كيسه بيضه پيخ مي‌خورند)، عفونت يا تروما اتفاق مي‌افتد.
• علايم احتمالي: هيچ
• راه حل هاي ممكن: تلقيح مصنوعي، تكنولوژي هاي نوين در درمان ناباروري (ART)، يا تزريق اينتراسيتوپلاسمي اسپرم (ICSI). (داروهاي استروئيدي مثل پردينسون هم گاه براي محدود كردن پادتنهاي اسپرم استفاده مي‌شوند اما پزشكان به خاطر عوارض جانبي انها را توصيه نمي‌كنند).
• ميزان موفقيت: داروهاي باروري جهت افزايش مقدار توليد تخمها به همراه روش تلقيح مصنوعي، درصد موفقيت را به 8 تا 17 درصد در هر نوبت مي‌رسانند. درصد موفقيت با روش ICSI به حدود 30 درصد در هر نوبت مي‌رسد.

مشكلات غيرقابل توجيه باروري

اگر پزشك نتواند دليل مشكل بارداري شما را پيدا كند، مورد شما را «مشكل غيرقابل توجيه باروري» تشخيص مي‌دهد. بعضي متخصصان فكر مي‌كنند سموم محيطي مي‌توانند عامل تاثيرگذار باشند اما رابطه مستقيمي بين باروري و اين مشكلات هنوز به تايير نرسيده است.
• علايم احتمالي: هيچ
• راه حل هاي ممكن: داروهاي باروري همراه با روش تلقيح مصنوعي يا تكنولوژي هاي نوين در درمان ناباروري (ART) مثل لقاح مصنوعي آزمايشگاهي (IVF)
• ميزان موفقيت: داروهاي باروري جهت افزايش مقدار توليد تخمها همراه با روش تلقيح مصنوعي ، درصد موفقيت را به 8 تا 17 درصد در هر نوبت مي‌رسانند. حدود 20 تا 40 درصد در هر نوبت منجر به بارداري با روش IVF مي‌شوند. بعد از سه سال درمان، احتمال آن كه زوج بچه دار شوند هرسال بين 20 تا 25 درصد كمتر مي‌شود.

مشكلات بارداري مركب

يك زوج وقتي دچار مشكلات بارداري مركب مي‌شوند كه هم مرد و هم زن مشكل باروري داشته باشند.
• علايم احتمالي: بسته به علل آن متغير است
• راه حل هاي ممكن: بسته به علل آن روش درمان متفاوت است
• ميزان موفقيت: بسته به علل آن درصد موفقيت متغير است

تخمک آسیب دیده چیست -تخمك صدمه ديده نوع رايجي از سقط جنين است. اين پديده هنگامي رخ مي دهد كه تخم بارور شده در رحم كاشته مي‌شود اما رشد جنين حاصل از آن در همان اوايل متوقف شده و يا اينكه اصلاً شكل نمي‌گيرد. امروزه اصطلاح « تخمك صدمه ديده» را ديگر به كار نمي‌برند. در عوض، اغلب متخصصين پزشكي اصطلاح « ناكامي زودهنگام حاملگي» را براي توصيف اين وضعيت به كار مي‌برند.

حتي با ناكامي زودهنگام حاملگي اگر تست حاملگي بدهيد، نتيجه مثبت خواهد بود؛ دليل اين امر اين است كه در هر حال جفت به رشد خود ادامه مي‌دهد و ترشح گنادوتروپين پرده خارجي جنين انساني chorionic gonadtrophin (Hcg) human را آغاز مي كند، و اين همان هورموني است كه تست‌هاي حاملگي جستجو مي‌كنند. در اوايل ممكن است برخي از علايمي را كه در حاملگي طبيعي معمول هستند، داشته باشيد؛ علايمي از قبيل خستگي، حالت تهوع و سوزش سينه. پس از مدتي كه سطح اين هورمون در خون پايين آمد، اين علايم نيز كاهش مي‌يابد و ممكن است كه لكه يا خونريزي داشته باشيد.

در ناكامي زود هنگام حاملگي (تخمك صدمه ديده) چه اتفاقي خواهد افتاد؟

در ابتدا ممكن است متوجه تعدادي لكه قهوه اي رنگ متمايل به قرمز شويد؛ البته احتمال دارد كه اصلاً لكه اي نداشته باشيد. پس از مدتي، درحالي كه سطح هورمون شما در خون رو به كاهش مي‌گذارد، ممكن است شكم درد يا خونريزي داشته باشيد. اگر شكم درد يا خونريزي داريد، رحمتان آن طور كه بايد رشد نمي‌كند، و يا اين كه هنگامي كه جنين 12 هفته از عمرش گذشته است، پزشكتان نمي‌تواند به وسيله دامپلر ضربان قلبش را بشنود، در آن صورت نوزاد بايد به وسيله دستگاه آلتراسوند چك شود. اگر مورد شما ناكامي زودهنگام حاملگي باشد، دستگاه آلتراسوند يك كيسه بارداري خالي را نشان مي‌دهد.

احتمال دارد كه جنين را سقط كنيد يا به عبارتي كيسه جفت و بافت جمع شده در سه ماهه نخست از بدنتان خارج شود. گرچه، اين اتفاق ممكن است زودتر از اين رخ دهد. فرايند سقط جنين مي‌تواند هفته ها طول بكشد و وقتي متوجه شويد كه ديگر بچه اي در شكم نداريد، ممكن است به لحاظ عاطفي برايتان بسيار دردناك بوده و يا به لحاظ فيزيكي دشوار باشد كه منتظر يك سقط جنين ناخواسته باشيد. در اين حالت شما مي‌توانيد با مصرف دارو فرايند سقط جنين را تسريع ببخشيد؛ يا ممكن است تصميم بگيريد كه براي برداشتن بافت كورتاژ ساكشن يا اتساع و كورتاژ (D&C) بكنيد. همچنين اگر مشكلي داشته باشيد كه منتظر بودن براي سقط جنين براي سلامتي شما خطرناك باشد ( همچون خونريزي زياد يا علايمي از عفونت) لازم است كه بافت را از بدن شما خارج كنند.
چه موقع مي توانم دوباره حامله شوم؟

احتمالاً پس از گذشت چهار يا شش هفته از زمان سقط جنين يا خروج بافت مجدداً عادت ماهانه را از سر بگيريد. بعضي از متخصصين مي‌گويند كه پس از اين دوره مي‌توانيد حامله شويد، اما برخي ديگر توصيه مي كنند تا عادت ماهانه بعدي را نيز پشت سر نگذاشته ايد، از اين كار خودداري كنيد. (در اين مدت لازم است كه از قرص ضد بارداري استفاده كنيد، چرا كه ممكن است تنها پس از دو هفته از سقط جنين تخمك گذاري كنيد).
اگر چه ممكن است به لحاظ فيزيكي آمادگي حامله شدن مجدد را داشته باشيد، شايد به لحاظ روحي چنين آمادگي را نداشته باشيد. هر زني به شيوه خاص خود با عدم موفقيت زودهنگام حاملگي كنار مي‌آيد. براي برخي از زنان ممكن است ماهها طول بكشد تا بار ديگر آمادگي حامله شدن را پيدا كنند.

آيا يك بار داشتن تخمك ناقص بدين معنا است كه بار ديگر نيز سقط جنين خواهم كرد؟

خير. اگر چه احتمالاً در مورد امكان بروز سقط جنين ديگري نگران شويد، متخصصين باروري تنها يك بار عدم موفقيت زودهنگام حاملگي را به عنوان نشانه اي مبني بر اين كه شما يا همسرتان مشكلي دارد، تفسير نمي‌كنند. اغلب متخصصين تا دو يا سه بار سقط جنين متوالي اقدام خاصي نمي‌كنند و پس از آن است كه تست هاي آزمايش ويژه خون و ژنتيك را تجويز مي كنند تا علت آن را بيابند.

عوارض قرصهای ضد بارداری –

اكثر خانم هائي كه از قرص هاي ضد بارداري تركيبي استفاده مي كرده اند ظرف يك سال بعد از قطع قرص ها باردار مي شوند. در واقع ، شانس باردار شدن بعد از قطع قرص ،با كساني كه از اين قرص ها استفاده نمي كرده اند برابر و حتي گاهي از آنها بيشتر است. در يك بررسي ديده شده است خانم هائي كه سابقه مصرف طولاني مدت قرص ضد بارداري داشته اند، سريعتر از آنهائي كه اصلا اين قرص ها را مصرف نكرده بودند باردار شدند و اين مسئله احتمالا به دليل اثر محافظتي قرص هاي ضد بارداري در برابر عواملي مانند اندومتريوز، عفونت هاي لگني وحاملگي خارج از رحم است كه باعث نازائي يا بادراي نا موفق مي شوند .

پزشكان توصيه مي كنند بعد از اينكه مصرف قرص را قطع كرديد،بهتر است يك تا دو ماه صبر كنيد و بعد اقدام به بارداري كنيد. هر چند بعضي ازآنها معتقدند از آنجائي كه پس از قطع مصرف قرص، هورمونها در اولين قاعدگي از بدن خارج مي شوند، نيازي به صبر كردن نيست. به هر حال به نظر مي رسد اقدام به بارداري، يك تا دو ماه بعد، حاملگي سالم تري به دنبال دارد و ضمنا فرصت خواهيد داشت اسيد فوليك را كه مصرف آن بايد قبل از باردارشدن آغاز شود شروع كنيد.

توجه داشته باشيد كه چنانچه سه ماه بعد از قطع قرص پريود نشديد يك تست حاملگي بدهيد تا مطمئن شويد باردار نيستيد و اگر نتيجه تست منفي بود بهتر است به پزشك مراجه كنيد تا مطمئن شويد مشكل زمينه اي وجود ندارد زيرا شايد قرص ها باعث مخفي ماندن اختلالاتي مثل كيست تخمدان شده باشند كه در طول مصرف، به دليل اينكه پريود هاي نا منظم نداشتيد،متوجه آن نشديد. در اين صورت بايد ابتدا كيست را درمان و بعد اقدام به بارداري كنيد.

از کجا بفهمیم نازا هستیم –

اگر كمتر از 35 سال سن داريد و تا يكسال بعد از ازدواج ،باحدود دو تا سه بار در هفته نزديكي بدون جلوگيري باردار نشديد به شما توصيه مي كنيم جهت مشاوره به يك متخصص نازائی مراجعه كنيد و چنانچه سنتان 35 سال يا بيشتر است، بعد از سه تا شش ماه تلاش براي بارداري مراجعه به متخصص توصيه مي شود.

افرادسيگاري،اشخاصي كه تحت درمان هاي داروئي مانند استروئيد ها يا داروهاي ضد افسردگي هستند يا بيشتر از 25% افزايش يا كاهش وزن دارند و همچنين كساني كه شرايط خاصي كه گفته خواهد شد دارند نيز بايد با پزشكشان در مورد تصميم به حاملگي مشورت كنند.

شرايط خاص عبارتند از:

1- بيماري ها ي التهابي لگن

2- بيماري هاي فيبروئيد

3- اندومتريوز

4- عفونت هائي كه از طريق آميزش جنسي منتقل مي شوند ماننند كلاميديا يا گنوره

5- قاعدگي هاي نامنظم

6- سابقه جراحي دستگاه تناسلي يا روده ها

7- بيماري هاي مزمن مانند ديابت،سرطان،بيماري تيروئيد،آسم و يا افسردگي

توجه داشته باشيد كه در چنين شرايطي، شش ماه يا يكسال صبر كردن شايد اتلاف وقت باشد.

نازایی چیست -نازايي به عدم وقوع حاملگي بدون پيشگيري پيش از يك تا دو سال گفته مي شود. در صورتي كه قبل از آن هيچ حاملگي رخ نداده باشد به آن نازايي اوليه و اگر بعد از حداقل يك بارداري ايجاد مي شود به آن نازايي ثانويه گويند. احتمال حاملگي در زوجين زايا در هر ماه حدود 20% است. نيمي از آنها در طي سه ماه، 75% طي 6 ماه و 90% طي يك سال حامله مي شوند.
به طور كلي بايد توجه داشت حداكثر قدرت بارداري براي زنان و مردان سنين 25-20 سالگي است و با افزايش سن احتمال آن كاهش مي يابد.

عامل موثر ديگر در قدرت باروري تعداد دفعات نزديكي است. احتمال حاملگي در زوجيني كه كمتر از يكبار در هفته نزديكي مي كنند در حدود 20% و در آنهايي كه سه بار در هفته يا بيشتر نزديكي دارند حدود 50% است.
بهترين زمان براي نزديكي به قصد حامله شدن محدوده زماني 10 تا 18 روز قبل از وقوع احتمالي خونريزي قاعدگي بعدي است و بايد يك روز درميان انجام شود.
به طور كلي در بررسي زوج نازا پس از گرفتن شرح حال و معاينه اولين آزمايشات درخواستي بررسي مايع مني در مرد و همينطور بررسي وجود يا عدم وجود تخمك گذاري در زن است.
درخواست يك سري آزمايشات خون در زن و سونوگرافي كه در مرحله ابتدايي انجام مي شود.
در صورت طبيعي بودن آزمايش مايع مني در مرد و وجود تخمك گذاري در زن بقيه بررسيها كه شامل بررسي قسمتهاي مختلف تناسلي زن (بخصوص سلامت لوله هاي رحمي) با استفاده از عكسبرداري از رحم يا لاپاروسكوپي و… انجام مي شود.
اختلال لوله هاي رحمي در زنان و واريكوسل در مردان شايعترين علل نازايي را تشكيل مي دهند.

بعد از تشخيص علت نازايي مراحل درمان شروع مي شود كه شامل درمانهاي دارويي و حتي جراحي است.
و در آخرين مراحل از بارور سازي مصنوعي IUI و IVF استفاده مي شود.
با پيشرفت علم و تكنولوژيهاي درمان ناباروري مي توان گفت تقريباً زوج ناباروري وجود ندارد مگر درصد بسيار ناچيزي كه داراي موارد خاص باشند.
اما نكته مهم اين است كه زمان طلايي را در بررسي زوج نازا از دست ندهيم به عنوان مثال اگر سن زوجين بالاي 30 سال است و تصميم به بارداري دارند، بعد از گذشت 6 ماه و عدم بارداري اقدامات بررسي صورت گيرد و هر چه سريعتر به متخصص مراجعه شود.
اگر زوجين اقدام براي فرزند دوم در فاصله بيش از 3 تا 5 سال بعد از فرزند اول دارند، احتمال ايجاد هر يك از موارد ايجاد كننده ناباروري در مرد يا زن افزايش مي يابد.
لازم به ذكر است، در صورت شروع درمان نازايي چه با علت مرد و چه با علت زن زماني لازم است تا داروها اثر كنند و بلافاصله و در اولين سيكل احتمال دارد كه بارداري رخ ندهد. گاهي مصرف بعضي از داروهاي درمان ناباروري مانند كلوميفن و يا دگزامتازون اختلال در قاعدگي ايجاد مي كند و اينها نبايد نگراني براي زوجين ايجاد نمايد.بهترين امر در طول درمان ناباروري صبر و تحمل و اعتماد به دستورات پزشك معالج است و با داشتن آرامش مي توان مراحل درمان را تسريع نمود.