پزشک تو – سایت پزشکی

فشار خون نرمال در بارداری چقدر است – دکتر مریم تقوی‌صفا، متخصص زنان: یک خانم در دوران بارداری خود باید به‌طور منظم به متخصص زنان مراجعه کند، آزمایش‌های تشخیصی مورد نیاز را انجام دهد و در تمام این دوران زیر نظر باشد.

فشار خون نرمال در بارداری چقدر است؟ 

یکی از مهم‌‌ترین موارد مورد توجه متخصصان زنان خانم باردار است زیرا در صورت بالاتر بودن آن از حدود طبیعی و همچنین وجود پروتئین در ادرار مادر به پره‌اکلامپسی مبتلا می‌شود. این وضعیت نه‌تنها برای مادر بلکه جنین او هم خطرناک است.

حدود فشار خون در بارداری

از ماه ششم بارداری حجم خون زن باردار حدود 25/1 لیتر افزایش می‌یابد. قلب برای پمپاژ این خون اضافه متحمل فعالیت بیشتری می‌شود و دمای بدن از حد طبیعی بالاتر می‌رود.

مقدارخون برای رساندن اکسیژن و مواد مغذی به جنین و دفع مواد زاید زیاد شده است. در این ‌مقطع زمانی هورمون پروژسترون دیواره رگ‌ها را کمی شل می‌کند و در نتیجه فشار خون خانم در اواسط بارداری کاهش می‌یابد و مادر احساس ضعف می‌‌کند؛ اما این تغییر در هفته‌های آخر بارداری برطرف شده و فشار خون به سطوح عادی بازمی‌گردد.

حال اگر در طول بارداری فشار خون‌تان از حدودی که برای شما انتظار می‌رود بالاتر باشد و در چند نوبت اندازه‌گیری بالا بماند، متخصص زنان معالج شما مجبور می‌شود با دقت بیشتری بر وضعیت شما نظارت داشته باشد.

اگر قبل از باردارشدن دچار افزایش فشار خون بوده‌اید متخصص معالج برای‌تان قرص‌های فشاری تجویز می‌کند که با مصرف آنها فشار خون‌تان در حدود طبیعی باقی می‌ماند و آسیبی به خود یا فرزندتان نمی‌رسد.

چند رو چند ؟

فشار خون را با 2 عدد نشان می‌دهیم؛ مثلا فشار 13 بر 9 (در اصل 90/130).عدد اول فشاری است که خون حین انقباض عضلات قلب دارد- سیستولیک- و عدد دوم فشار خون در حالت استراحت عضلات قلب است – دیاستولیک.

فشار خون طبیعی برای عموم خانم‌های جوان بین 70/110 و 80/120 است و اگر فشار خون خانمی که همیشه فشار خونی در حدود طبیعی داشته در دو نوبت یک هفته از 90/140 بالاتر برود احتمال می‌دهیم که خانم پره‌اکلامپسی داشته باشد.

اما یادتان باشد تغییرات فشار خون هر کس را باید با سابقه فشار خون خود او سنجید مثلا ممکن است در یک برهه زمانی خانمی دچار استرس شود و فشار خون او کمی بالا رود در این حالت نمی‌توان گفت که او به پره‌اکلامپسی مبتلا شده‌است.

پره‌اکلامپسی در اثر چه مشکلی روی می‌دهد؟

هنوز دقیقا مشخص نشده علت پره‌اکلامپسی چیست، اما برخی عوامل خطر ابتلا به این مشکل را افزایش می‌دهند:

– بارداری اول
– دیابت
– سابقه افزایش فشار خون
– بیماری کلیوی مزمن
– سابقه پره‌اکلامپسی در بارداری‌های قبل
– بارداری 2 یا چند قلویی

از کجا بفهمم پره‌اکلامپسی دارم؟

– فشار خون بالا: این مشکل تا زمانی که فشار خون خانم باردار از حد طبیعی-90/140- بالاتر رود، خودش را نشان نمی‌دهد.

– فشار خون خیلی بالا: این حالت با سردرد و دیدن اشکال درخشان همراه است و فشار خانم به بالای 110/170 می‌رسد.

– وجود پروتئین در ادرار: با آزمایش ادرار می‌‌توان به این عامل پی‌برد.

– تورم ناگهانی دست، پا و صورت: در دوران بارداری به دلیل افزایش حجم مایعات بدن پاها کمی متورم می‌شود اما تورم در تمام قسمت‌ها می‌تواند نشانه پره‌اکلامپسی باشد.

درد شکمی
سردرد
کاهش ادرار
سرگیجه
تهوع و استفراغ شدید

پره‌اکلامپسی چه خطراتی دارد؟

وزن کم تولد: فشار خون بالا در دوران بارداری عروق رحم را تنگ می‌کند و به این ترتیب اکسیژن و مواد مغذی کافی به جنین نمی‌رسد و در نتیجه رشد جنین کم می‌شود.

تولد نوزاد نارس

قطع جفت پیش از تولد: در این موارد ممکن است جفت به طور کامل یا جزئی قطع شود و در نتیجه اکسیژن و مواد مغذی کافی به جنین نرسد. خونریزی بعد از هفته 20 بارداری مهم‌ترین نشانه قطع جفت است.

آیا راهی برای پیشگیری وجود دارد؟

– اگر قبل از بارداری به فشار خون مبتلا هستید بهتر است قبل از اقدام به بارداری حتما زیر نظر متخصص فشار خون خود را مهار کنید و با خوردن غذاهای سالم و فعالیت بدنی وزن‌تان را به محدوده سالم برسانید.

سیگار را ترک کنید، زیرا استعمال سیگار برای مبتلایان به فشار خون خطر جدی دارد و مواد سمی سیگار دیواره رگ‌ها را تخریب می‌کند.

– در دوران بارداری باید به‌طور منظم فشار خون خانم باردار اندازه‌گیری و آزمایش ادرار او بررسی شود. مصرف ویتامین C و E هم در پیشگیری از پره‌اکلامپسی موثر است.

چه ورزشهای در بارداری مفید هستند –

اگر تا به حال تنبلی کرده‌اید و اهل ورزش نبوده‌اید، از حالا می‌توانید دست به کار شوید. اگر قبل از دوران بارداری آدم پر تحرکی نبوده‌اید، حتماً قبل از شروع، برنامهٔ ورزشی خود را با پزشکتان در میان بگذارید.

دوران باردرای، دورهٔ کاهش وزن و انجام ورزش‌های سخت نیست؛ اما اگر هیچ خطری سلامتی شما را تهدید نمی‌کند، می‌توانید یک برنامهٔ ورزشی متعادل را دنبال کنید.

آرام و عاقلانه شروع کنید

افراد مبتدی در ابتدا باید سه بار در هفته ترجیحاً یک روز در میان و به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه، ورزش را شروع کنند. آن قدر ورزش نکنید که حرارت بدنتان بالا برود و خود را بیش از حد خسته نکنید. اگر آنقدر نفس نفس می‌زنید که نمی‌توانید صحبت کنید، به خود فشار نیاورید و آهسته‌تر ورزش کنید.

دقت کنید که خوب غذا بخورید و به اندازه کافی مایعات بنوشید. شما در دوران بارداری تقریباً روزانه نیاز به ۳۰۰ کالری اضافه دارید. هنگام ورزش همیشه بدنتان را خنک نگه دارید. از کلاه آفتابگیر استفاده کنید و در هوای گرم لباس‌های گشاد بپوشید و یک بطری آب هم به همراه داشته باشید تا مایعات از دست رفته را جبران کنید.

ورزش‌های بی‌خطر

اگر باردار هستید و لذت ورزش را تازه تجربه می کنید، به نکات زیر توجه فرمایید.

پیاده‌روی:
ین فعالیت برای مادران باردار بسیار خوب است، زیرا بی‌خطر است و سیستم قلبی عروقی شما را بهبود می‌بخشد و خلاصه اینکه اگر قبل از بارداری اهل ورزش نبوده‌اید، پیاده‌روی بهترین راه شروع است.

کلاس‌های ایروبیک آهسته یا دی وی دی های تناسب اندام:
به دنبال کلاس‌ها و دی وی دی‌هایی باشید که مناسب خانم‌های باردار هستند.

شنا:
شنا بهترین ورزش برای خانم‌های باردار است، زیرا در شنا تمامی عضلات بدن درگیر هستند و فشار کمتری بر مفاصل وارد می‌شود. مزیت شنا بر دیگر ورزش‌ها این است که آب وزن شما را تحمل کرده، احساس بی‌وزنی می‌کنید و با بزرگ شدن شکمتان، به طور موقت از احساس عدم توانایی برای حرکت،‌‌ رها می‌شوید.

یوگا قبل از زایمان و حرکات کششی:
هر دو این ورزش‌ها آرامش بخشند و به حفظ انعطاف‌پذیری و نیروی بدنیتان کمک می‌کند.

فعالیت‌هایی که باید از آن‌ها اجتناب کنید

ورزش‌های پر مخاطره مانند غواصی، اسب سواری، اسکی سرعت، اسکی روی آب و… جزء ورزش‌هایی هستند که خانم‌های باردار باید از انجام آن‌ها اجتناب کنند.

برخی دیگر از ورزش‌ها مانند دوچرخه سواری باید با احتیاط بیشتری انجام شوند یا به بعد از زایمان موکول شوند. برخی از کار‌شناسان با دوچرخه سواری در دوران بارداری موافق نیستند و معتقدند که دوچرخه سواری در سه ماه دوم و سوم خطرناک است، زیرا در این زمان بدن تعادل قبلی خود را ندارد و احتمال زمین خوردن بالا می‌رود.

دوران بارداری، زمان خوبی برای شروع دویدن نیست، اما اگر قبل از باردای به طور منظم دوی آهسته انجام می‌دادید، انجام این ورزش در زمان بارداری نیز مانعی ندارد. بعد از سه ماه اول از درازنشست و سایر حرکاتی که باید برای انجام آن‌ها به پشت بخوابید، صرف نظر کنید. این ورزش‌ها ممکن است باعث سرگیجه و کاهش خون رسانی به جنین شوند.

وزنه‌برداری و سایر ورزش‌هایی که برای انجام آن‌ها باید به مدت طولانی یک جا بایستید، خون رسانی به کودکتان را کاهش می‌دهد. با تغییر وضعیت بدنتان به خودتان تکانی بدهید یا خیلی ساده به جلو و عقب گام بردارید.

علائم هشدار دهنده

اگر هنگام ورزش کردن یکی از علائم زیر را در خود مشاهده نمودید، بلافاصله فعالیت خود را قطع کنید و با پزشک تماس بگیرید:

احساس درد در هر جایی از بدنتان مخصوصاً در کمر و ناحیه لگن
خستگی مفرط
سرگیجه یا احساس ضعف
تنگی نفس
خون ریزی واژنی
دشواری در راه رفتن
انقباضات رحمی
ترشح مایع از واژن
کاهش حرکت جنین (یاد بگیرید که چطور حرکات کودک را بررسی کنید، اما باید بدانید که کودک موقع ورزش آرامتر از همیشه است.)
افزایش ضربان قلب در حالت استراحت

پیاده‌روی یکی از بهترین ورزش‌های قلبی-عروقی برای زنان باردار است که بدون وارد کردن آسیب به قوزک پا و زانو‌ها، تناسب اندام را حفظ می‌کند. همچنین فعالیت بی‌خطری در تمام دوران ۹ ماه برای بیشتر بارداران است.
اگر قبل از این هم پیاده‌روی می‌کردید، به این کار خود ادامه بدهید. اما اگر خیلی فعال نبودید، با یک پیاده‌روی آهسته شروع کنید و روزانه به مدت ۲۰ تا ۳۰ دقیقه راه بروید. طبق اظهارات متخصصان، می‌توانید هر روز بدون هیچ مشکلی ۳۰ یا بیش از ۳۰ دقیقه ورزش کنید، به شرطی که پزشکتان اجازه داده باشد.

 پیاده‌روی در سه ماهه اول
لازم نیست که خیلی عادات روزمره پیاده‌رویتان را تغییر بدهید. اما حتماً از کفش‌های مخصوصی استفاده کنید که از قوزک و کف پای‌تان محافظت کند. با استفاده از ضد آفتاب، از پوست خود محافظت کنید؛ مهم نیست که چه فصلی باشد.

در فصل تابستان از کلاه آفتاب‌گیر استفاده کنید و یک بطری اسپری آب برای خنک کردن خودتان به همراه داشته باشید. برای جلوگیری از کاهش آب بدنتان، آب همراه خود داشته باشید؛ زیرا کاهش آب بدن می‌تواند منجر به انقباض و افزایش دمای بدن شود، به طوری که حتی گاهی اوقات سلامت شما و جنینتان را به خطر می‌اندازد. اگر هوا خیلی گرم و مرطوب است، برای پیاده‌روی به یک فضای سربسته دارای سیستم تهویه هوا یا باشگاه بروید.

پیاده‌روی در سه ماهه دوم
به پوشیدن کفش‌های محافظ بارداری ادامه دهید. پوست‌تان را از اشعه خورشید محافظت کنید. از کاهش آب بدن‌تان جلوگیری کنید. در این دوره ممکن است طرز راه رفتن شما ناموزون باشد، به طرز راه رفتن خود توجه کنید تا از وارد شدن فشار بر کمرتان جلوگیری نمایید. هنگام راه رفتن، شانه‌ها را صاف نگه دارید، را‌‌ن‌هایتان را در راستای شانه قرار دهید و به جلو نگاه کنید تا از خمیده شدن پشت خود جلوگیری کنید.

برای ایجاد تعادل، دست‌هایتان را تکان دهید. برای اینکه انگیزه بیشتری برای پیاده‌روی داشته باشید، به یک همراه نیاز دارید. بعد از تاریک شدن هوا پیاده‌روی نکنید، مگر اینکه مکان مورد نظر کامل روشن باشد تا جلوی پای‌تان را ببینید و زمین نخورید.

پیاده‌روی در سه ماهه سوم
تا جایی که می‌توانید به پیاده‌روی روزانه ادامه دهید، اما از کوهنوردی یا هر گونه پیاده‌روی در زمین‌های ناهموار که تعادل‌تان را به هم می‌زند، اجتناب کنید. با نزدیک شدن به زمان زایمان، نیاز به زمین مخصوص پیاده‌روی (باشگاه) خواهید داشت. در چنین زمین‌هایی نه تنها سطح زمین صاف است، بلکه خیال‌تان راحت است که در موقعیت‌های اورژانسی از خانه یا ماشین‌تان خیلی دور نشده‌اید.

علائم هشدار دهنده
هرگز آنقدر پیاده‌روی نکنید که بیش از حد خسته شوید یا به نفس‌نفس‌زدن بیفتید. رعایت این محدوده‌ها به بدن شما کمک می‌کند تا اکسیژن مورد نیاز خود را تأمین کند.
در صورت بروز هر یک از این موارد، پیاده‌روی را متوقف کنید و با پزشکتان تماس بگیرید: خونریزی واژنی، تنگی نفس، سرگیجه، درد در قفسه سینه، ضعف ماهیچه، درد یا ورم کفل، درد زایمان زودرس، کاهش جنبش جنین، نشت مایع آمنیوتیک (مایع درون کیسه جنین) و یا انقباض.

معایب عمل سزارین در مقابل زایمان طبیعی –

در طول زمان و با پیشرفت علم پزشکی، راه‌های متفاوتی برای کمک به مادران باردار و در مواردی نجات جان آنها یافته شده است، اما مهم‌ترین پیشرفتی که در این زمینه وجود دارد، روش‌های جراحی برای خاتمه دادن به بارداری هایی است که در آن جان مادر یا جنین به خطر افتاده است.

سابقه سزارین به قبل از میلاد می رسد و در ادبیات غنی ما در شاهنامه با ذکر روش تولد رستم به آن اشاره می شود. مشکلاتی که در گذشته به قیمت جان مادر تمام می شد، امروزه با کمترین آسیب به مادر به سرانجام می رسد و در صورت لزوم امکان انجام بار بعدی آن نیز وجود دارد، اما برخلاف آنچه مورد اعتقاد عامه مردم است، این راه بهترین راه تولد فرزندان نیست. زایمان طبیعی با عوارض کمتری که دارد، روش برتر است.

براساس مطالعات در زایمان هایی که به روش سزارین انجام می شود احتمال بروز عوارض دو برابر بیشتر از زایمان طبیعی است و مهم ترین عوارضی که رخ می دهد، عفونت های رحم و محل جراحی، باز شدن محل جراحی، خونریزی و لخته شدن خون در رگ ها و سرانجام مرگ است.

در هر صد هزار نفری که سزارین می شوند، دو نفر بر اثر عوارض جراحی فوت می کنند و این مساله اهمیت ویژه ای دارد.

از طرفی در زایمان طبیعی پس از زایمان درد و عفونت کمتر و در نتیجه برگشت مادر به حالت عادی سریع تر است؛ بنابراین مادر زودتر حرکت و ورزش را شروع کرده و زودتر به وزن قبل از بارداری برمی گردد.

عده زیادی از مادرانی که برای اولین بار باردار شده اند از ترس درد حین زایمان به سزارین پناه می برند، غافل از این که پس از عمل باید درد زیادی تحمل کنند ضمن این که هر بار جراحی سزارین به ایجاد چسبندگی هایی داخل شکم منجر می گردد که سرانجام باعث دردهای مزمن طولانی در سال های بعد می شود. دردهایی که درمان قطعی برایشان وجود ندارد.

برخی افراد هم با توجه به افزایش احتمال افتادگی رحم و مثانه پس از زایمان طبیعی به دنبال سزارین هستند در حالی که برای ایجاد افتادگی روش زایمان شرط لازم و کافی نیست، بلکه تعداد حاملگی ها و وزن جنین در حین تولد از اهمیت بالاتری برخوردار است.

از طرفی کسانی که سزارین کرده اند هم دچار افتادگی و شل شدن بافت های داخل واژن می شوند حتی در مواردی کسانی که هرگز حامله نشده اند، هم می توانند دچار این بیماری شوند و زمینه ژنتیکی نقش مهمی در این امر دارد.

احتمال به وجود آمدن مشکلات در کنترل ادرار یا مدفوع به دنبال زایمان طبیعی بیشتر از سزارین است، اما امکان آسیب به مثانه یا لوله های حالب حین سزارین بیش از زایمان طبیعی است.

با توجه به وجود روش های زایمان بی درد، دیگر ترس از درد حین زایمان طبیعی موردی ندارد؛ بنابراین بی شک بهترین روش زایمان برای مادر و نوزاد زایمان طبیعی است و این روش به تمام مادران توصیه می شود.

عللعلل خونریزی غیرطبیعی از رحم –

رحم عضوی ماهیچه‌ای است که درون لگن قرار دارد. اندازه آن در زنان متغیر بوده و در زنی که به بلوغ جنسی رسیده بین پنج تا هشت سانتی‌متر است. البته بعد از زایمان حجم و اندازه رحم افزایش می‌یابد. لایه داخلی آن آندومتر نام دارد و این لایه تحت تاثیر دو هورمون استروژن و پروژسترون است که از تخمدان‌ها ترشح می‌شود.

  این دو هورمون در طول دوره، نوساناتی دارند که با قطع آنها پدیده ای به نام خونریزی ماهانه اتفاق می افتد. گاه مقدار، طول دوره و فواصل بین دو دوره ممکن است دستخوش تغییراتی شود و برای خانم ها نگرانی هایی را پدید آورد. در این مطلب می خواهیم درباره خونریزی های غیرعادی واژن و تغییرات عادی و غیرعادی آن بیشتر بدانیم. در همین خصوص با دکتر طاهره فروغی فر، متخصص زنان و نازایی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت وگو کردیم.

خونریزی غیرطبیعی در چه سنی ممکن است رخ دهد؟

خونریزی غیرطبیعی در هر سنی، از بدو تولد تا سال ها بعد از یائسگی رخ می دهد. وقتی نوزاد دختر متولد می شود، رحم کوچکی در محوطه لگنی وجود دارد. اگر خونریزی ماهانه را در دختران کوچک نمی بینیم به این دلیل است که برای شروع عادت ماهانه حتما باید تغییر و تحولی در ساختار دستگاه های جنسی و مهم تر از همه تکامل تخمدان ها و فعالیت آنها ایجاد شود که این تکامل چند سال بعد از تولد نوزاد دختر طول می کشد. بنابراین برای شروع خونریزی دو هورمون جنسی استروژن و پروژسترون ضروری است.

اما گاهی شکایتی از مادرانی که بتازگی صاحب فرزند دختر شده اند شنیده می شود که در پوشاک نوزاد دخترشان لکه خونی دیده شده است؟

نوزاد دختر وقتی درون رحم است، تحت تاثیر هورمون های استروژن و پروژسترون است. وقتی از محیط رحمی خارج می شود، هورمون ها نیز یکباره قطع می شوند و در این زمان ممکن است مادر متوجه لکه خونی در پوشاک نوزاد خود شود. البته این موضوع چندان اهمیتی ندارد و خیلی زود برطرف می شود و جای نگرانی هم ندارد. فقط مادران باید دقت کنند که منشا این خون از مجرای ادرار یا مقعد کودک نباشد، زیرا این موارد مهم بوده و نیازمند پیگیری دقیق است .خونریزی در دختران باید با تکامل پستان ها توام باشد.

فرض کنیم کودکی پیش از این دچار خونریزی شده، چه باید کرد؟

خونریزی در کودکان به دلیل بدخیمی ها در سنین قبل از بلوغ بسیار نادر است. بنابراین وقتی در لباس زیر کودک دختر، خون دیده می شود چند احتمال مطرح می شود؛ مورد اول اطمینان از این که کودک مورد سوءاستفاده جنسی قرار نگرفته باشد. در این مواقع حتما کودک را به یک متخصص زنان ارجاع دهید و مورد بعدی وجود جسم خارجی در واژن است. کودکان در سن پایین بسیار کنجکاو هستند و تمام منافذ بدن خود را جستجو می کنند و احتمال دارد شیء کوچکی را وارد واژن کنند که گاهی شیء درون واژن می ماند و ترشحات خون آلود و چرکی ایجاد می کند و مورد دیگر ضربه های وارد شده به ناحیه تناسلی هنگام دوچرخه سواری، افتادن و سر خوردن است که برای والدین مشکلاتی را به وجود می آورد.

بلوغ دختران نیز کمی مشکل برانگیز است. لطفا در این باره هم صحبت کنید

خونریزی عادت ماهانه، آخرین مرحله بلوغ جنسی است و اغلب نیز بی نظمی هایی در آن دیده می شود. معمولا در ابتدای شروع عادت ماهانه دختران، محورهای مغزی تخمدانی بدرستی عمل نمی کنند، تخمک گذاری وجود ندارد و این مساله باعث می شود بی نظمی در زمان خونریزی و حجم آن مشاهده شود. درمان خاصی برای این مشکل وجود ندارد ولی بعد از گذشت دو سال، بدن نظم طبیعی خود را به دست می آورد.

خونریزی ها در چه فاصله زمانی باید رخ دهد؟

برخی از خانم ها هر ماه در یک روز خاص عادت ماهانه شان آغاز می شود. برخی نیز هر 28 روز یا 23 روز و تعدادی نیز با چند روز دیرتر یا زودتر پریود می شوند، اما نکته مهمی را که باید مد نظر داشته باشیم، این است که خونریزی ها نباید بیش از 42 روز و کمتر از 21 روز اتفاق بیفتد. همچنین بیش از هفت روز خونریزی نیز غیرعادی تلقی می شود. البته هر خانم باید به شرایط فیزیولوژیک بدن خود واقف بوده و از هر گونه تغییر غیرعادی در بدنش آگاه شود. گاهی بیماران با این شکایت به ما مراجعه می کنند که پریودشان چند روز دچار تاخیر شده است. در این موارد با توجه به شرایط بیمار تصمیم می گیریم.

منظورتان از شرایط بیمار چیست؟

فرض کنیم خانم متاهلی به ما مراجعه می کند. در این موارد حتما احتمال حاملگی را مدنظر می گیریم و تست بارداری درخواست می کنیم. حتی برخی از خونریزی های غیرعادی در یک خانم شوهردار ممکن است به دلیل سقط خودبه خودی بوده و بیمار از حاملگی خود مطلع نباشد. شایع ترین بی نظمی های قاعدگی در سنین باروری صورت می گیرد. یک نفر از هر سه زنی که قرص های ضدبارداری مصرف می کنند، ممکن است دچار خونریزی های غیرعادی در وسط عادت ماهانه شوند. البته این موضوع چندان مهم نیست و با آموزش برطرف می شود. این دسته از خانم ها باید به مصرف قرص ادامه دهند تا بدن کم کم به آن عادت کرده و خود را با هورمون های جدید وارد شده وفق دهد. موارد گفته شده شایع ترین خونریزی های رحمی غیرعادی در زنان بارور محسوب می شود، اما مواردی هست که جدی تر بوده و نیازمند درمان و پیگیری بیشتری است.

این موارد چه چیزهایی را شامل می شود؟

سایر بیماری هایی که به خونریزی های غیرطبیعی رحمی منجر می شود گسترده بوده و فقط به شایع ترین آنها اشاره می کنیم. یکی از علل مهم، مشکلات هورمونی است. افرادی که دچار اختلالات تیروئیدی مانند کم کاری و پرکاری غده تیروئید هستند یا بیماری هایی مربوط به غده هیپوفیز دارند یا مبتلا به دیابت هستند، بیشتر در معرض بی نظمی های قاعدگی قرار دارند . مورد بعدی به اشکالاتی در ساختار رحم برمی گردد. برخی از بیماران پولیپ یا میوم های رحمی دارند. پولیپ ها و میوم ها، خونریزی های غیرطبیعی و گاه غیرقابل کنترلی به وجود می آورند که جراح ناگزیر از خارج کردنشان است. البته ضایعات و مشکلات دهانه رحم نیز ممکن است باعث خونریزی های غیرعادی شود. مهم ترین موردی که همه پزشکان باید نسبت به آن واقف باشند، وجود بدخیمی های رحمی است. بدخیمی های رحم اغلب با خونریزی های مشکوک آشکار می شود و در هر سنی ممکن است بروز کند، اما برای رفع هر گونه ابهام در این زمینه باید نمونه برداری از دیواره رحم و سایر آزمایش ها انجام شود. بخصوص وقتی بیمار در سن یائسگی قرار دارد، اگر بتازگی داروهای هورمونی استفاده نکرده باشد، خونریزی باید به طور جدی پیگیری شود. در یک زن یائسه هر گونه خونریزی، غیرعادی و خطرناک است.

پیگیری در هر نوع خونریزی غیرعادی چگونه است؟

در همه بیماران با خونریزی های مشکوک و شدید قاعدگی آزمایش خون، تست حاملگی، بررسی مشکلات انعقادی، سونوگرافی رحمی – لگنی و پاپ اسمیر (بررسی دهانه رحم یا سرویکس) را انجام می دهیم. در صورت وجود پولیپ یا میوم، سونوگرافی سریال درخواست می کنیم و در صورت احتمال بدخیمی، حتما از رحم نمونه برداری می شود. ولی در زنان یائسه هر گونه خونریزی رحمی بسیار جدی گرفته می شود و از همان ابتدا تشخیص های تخصصی و نمونه برداری به عمل می آوریم.

اطلاعاتی درباره خونریزی ماهانه –

خانم‌ها به‌خصوص دختران جوان از وقتی وارد سن بلوغ می‌شوند و قاعدگی را تجربه می‌کنند سؤالات بسیاری در ذهن‌شان ایجاد می‌شود که شاید به‌راحتی نتوانند از پزشک خود بپرسند، به همین دلیل آنها را نادیده گرفته و به مشکلات‌شان عادت می‌کنند. برای مثال خیلی از خانم‌ها هرماه قاعدگی‌های شدیدی را تجربه می‌کنند و به مرور دچار کمبود آهن، ضعف و بی‌حالی می‌شوند اما هیچ‌وقت به ذهن‌شان نمی‌رسد که شاید مشکل از قاعدگی‌شان باشد.

تغییرات در خونریزی، رنگ خون، غلظت و میزان لخته‌های خون نیز از دیگر نگرانی‌های شایع خانم‌ها است؛ اینکه چرا گاهی اوقات رنگ‌خون قهوه‌ای تیره می‌شود یا تعداد لخته‌ها زیاد می‌شود؟ چرا بعضي افراد طی قاعدگی هیچ دردی را حس نمی‌کنند اما بعضي دیگر از درد به خود می‌پیچند؟!

 اصلا چرا عادت ماهانه(پریود ) می‌شویم؟

هر ماه طی چرخه قاعدگی دیواره داخلی رحم ضخیم می‌شود تا محیط را برای بارداری آماده سازد. اما وقتی بارداری رخ نمی‌دهد بدن طی قاعدگی این لایه ضخیم را همراه با خون خارج می‌کند. میزان خونی که در یک عادت‌ماهانه‌ از دست می‌رود معمولا بین 4 تا 12 قاشق چای‌خوری است. چرخه قاعدگی به طور معمول 28 روز طول می‌کشد. با این حال این چرخه برای بعضی خانم‌ها می‌تواند به کوتاهی 21 روز یا به بلندی 35 روز باشد. یک عادت‌ماهانه‌ طبیعی معمولا بین 2 تا 7 روز طول می‌کشد.

 وجود لخته خون در زمان قاعدگی نشانه بیماری است؟!

اغلب خانم‌ها هر چند وقت یک بار در قاعدگی‌شان لخته خون می‌بینند. این لخته‌ها ممکن است قرمز روشن یا تیره باشند و اغلب در شدیدترین روز خونریزی خارج می‌شوند. وجود این لخته‌ها باعث می‌شود خونریزی غلیظ‌تر از همیشه به نظر برسد. بدن به طور معمول برای جلوگیری از لخته شدن خون قاعدگی، همراه با آن ماده ضدانعقاد ترشح می‌کند. اما وقتی عادت‌ماهانه‌ شدید است و خون با سرعت زیادی خارج می‌شود، این مواد وقت کافی برای اثرگذاری پیدا نمی‌کند و به همین دلیل لخته تشکیل می‌شود. اگر میزان لخته‌های‌تان زیاد است یا سایزشان بزرگ است باید حتما توسط متخصص زنان معاینه شوید.

آندومتریوز و درد طاقت فرسا!

کاشته شدن بافت رحم در قسمتی غیر از جدار داخلی رحم را «آندومتریوز» می‌گویند. در حقیقت بافت داخل رحم «آندومتر» نام دارد و این بافت ممکن است به دلایل مختلفی در مکان‌هایی به غیر از رحم کاشته شود. برای مثال اگر هنگام عادت‌ماهانه‌ خون به جای اینکه بیرون برود، از لوله‌های رحم به داخل حفره شکمی بریزد، ممکن است منجر به آندومتریوز شود. عوامل ارثی و تغییرات سلولی نیز می‌توانند باعث ایجاد آندومتریوز شوند. یکی از شایع‌ترین علائم این بیماری دردهای هنگام عادت‌ماهانه‌ است که در روزهای سوم و چهارم معمولا بدتر می‌شود. حتی بعد از اتمام عادت‌ماهانه‌ نیز مدت زیادی طول می‌کشد تا این درد کاملا از بین برود و درد آن ماه به ماه هم بیشتر می‌شود.

 اغلب خانم‌ها هر چند وقت یک بار در قاعدگی‌شان لخته خون می‌بینند

 چرا اينقدر درد می‌کشیم؟!

درد قاعدگی اگر فقط در روزهای اول باشد «دیسمنوره» نام دارد که به علت آزاد شدن ماده پروستاگلاندین ایجاد می‌شود. در این صورت برای رفع درد می‌توان از داروهای ضدالتهابی مثل دیکلوفناک یا مفنامیک اسید استفاده كرد. اگر این داروها تاثیرگذار نباشند گاهی می‌توان تحت‌نظر پزشک به طور محدود از قرص‌های ضدبارداری استفاده کرد. گاهی اوقات نیز تنگی دهانه رحم باعث ایجاد درد می‌شود. درواقع اگر درد خیلی شدید نباشد و با مصرف دارو قابل تحمل باشد، طبیعی تلقی می‌شود. اما اگر از روز دوم یا سوم عادت‌ماهانه‌ بیشتر شود باید به بیماری آندومتریوز شک کنیم که یک بیماری پیش رونده قابل پیگیری و قابل تشخیص است.

 ممکن است باردار باشید؟!

تغییرات در رنگ و غلظت خون قاعدگی اغلب طبیعی هستند. با این حال چندین عامل وجود دارند که ممکن است باعث ایجاد لخته‌های غیرطبیعی یا تغییر رنگ و غلظت خون در قاعدگی شوند؛ ازجمله سقط جنین، وجود فیبروم، تغییرات هورمونی، بزرگ شدن سایز رحم، انسداد در مسیر خون قاعدگی و آندومتریوز. برای مثال خانم‌هایی که سقط جنین داشته‌اند، ممکن است شاهد خروج لخته‌های خون یا توده‌هایی با بافت خاکستری از واژن باشند. پس اگر احتمال بارداری برای‌تان وجود دارد بلافاصله با دیدن این علائم و خونریزی شدید به پزشک مراجعه کنید.

 فیبروم و افزایش درد و خونریزی در هنگام قاعدگی

فیبروم‌های رحم توده‌هایی غیرسرطانی هستند. فیبروم همیشه همراه با علامت نیست. درواقع تحقیقات نشان می‌دهند بیشتر فیبروم‌های کوچک اصلا از خود علامتی بروز نمی‌دهند. اما اگر فیبروم به طرف داخل رحم برجسته شده باشد با افزایش سطح رحم باعث افزایش خونریزی ماهانه می‌شود. حتی به علت عوامل رشدی که از این فیبروم‌ها ترشح می‌شود لایه پوشاننده مقابل آنها نیز بیشتر دچار خونریزی می‌شود، بنابراین خونریزی ماهانه کسانی که فیبروم دارند اکثرا افزایش یافته است که این افزایش گاهی اوقات می‌تواند به دلیل نکروبیوز یا خونریزی در داخل فیبروم هم باشد.

همچنین از آنجایی که رحم، فیبروم را به عنوان یک جسم خارجی تلقی می‌کند، درست مانند زمان زایمان می‌خواهد از شر چیزی که داخلش است خلاص شود و این موضوع باعث ایجاد دردهای کرامپی شبیه دردهای موقع عادت‌ماهانه‌ یا زایمان می‌شود.

تغییر وزن داشته‌اید؟
عملکرد بدن شما متکی بر تعادل دقیقی از هورمون‌های پروژسترون و استروژن است. این هورمون‌ها هر ماه باعث ضخیم شدن لایه پوشاننده رحم و ریزش آن در قاعدگی می‌شوند و به این روند نظم می‌بخشند، بنابراین اگر تعادل آنها به هم بخورد ممکن است ضخامت لایه داخلی رحم بیش از حد افزایش پیدا کند. در این صورت میزان خونریزی و لخته‌ها از حالت طبیعی بیشتر خواهد شد. از عوامل مختل کننده تعادل این هورمون‌ها می‌توان به یائسگی، تغییر وزن شدید و عوارض جانبی بعضی داروها مثل استروئیدها اشاره كرد.

چه آزمایش‌هایی برای تشخیص اختلالات خونریزی در قاعدگی لازم است؟!
پزشک ممکن است برای تشخیص اختلالات خونریزی در قاعدگی آزمایش‌های مختلفی را برای‌تان تجویز کند از جمله:

– آزمایش خون: با این آزمایش می‌توان از سلامت سیستم انعقادی خون و همچنین کمبود آهن مطلع شد.

– ام آر آی: با این روش غیرتهاجمی می‌توان از میزان رشد فیبروم‌ها و کیست‌ها مطلع شد و اختلالات خونریزی قاعدگی را بررسی كرد.

– سونوگرافی واژینال: در این آزمایش از امواج صوت برای عکسبرداری از داخل واژن و رحم استفاده می‌شود.

– دیلاتاسیون و کورتاژ تشخیصی: دیلاتاسیون به معنی بازکردن دهانه رحم برای پهن‌تر یا گشادتر کردن آن و کورتاژ به معنی تراشیدن یا برداشتن نمونه‌ای از آندومتر یا بافت درونی رحم برای معاینه‌های بعدی است. طی این عمل نمونه‌ای از بافت رحم برداشته و در آزمایشگاه زیر میکروسکوپ بررسی می‌شود تا مشخص شود آیا سلول غیرطبیعی وجود دارد یا خیر.

  خون غلیظ و تیره در هنگام قاعدگی غیرطبیعی است؟!

گاهی اوقات خون قاعدگی در روزهای آخر به رنگ قهوه‌ای تیره یا حتی سیاه در می‌آید که این تغییر رنگ طبیعی است. درواقع هرچه خون بیشتر داخل رحم بماند و دیرتر از بدن خارج شود، رنگش هم تیره‌تر می‌شود. همچنین اگر خونریزی به طور موقت غلیظ و شدید باشد جای نگرانی نیست اما اگر این حالت هرماه اتفاق بیفتد باید به پزشک مراجعه کنید تا میزان آهن خون‌تان چک شود و دچار کمبود آهن نشوید. بسیاری از خانم‌ها به عادت‌ماهانه‌های سنگین عادت دارند و آنها را طبیعی تلقی می‌کنند اما با گذشت زمان دچار کم‌خونی، ضعف و خستگی می‌شوند.

 شاید مسیر خون مسدود شده!

هر عاملی که باعث گرفتگی مسیر خونریزی از رحم تا واژن شود، ممکن است باعث افزایش لخته‌ها، تیرگی و غلظت خون قاعدگی شود. وجود پولیپ‌های خوش‌خیم در رحم نیز ممکن است باعث تغییر در جریان خونریزی شود. علاوه براین با نزدیک شدن به یائسگی، جریان خونریزی کندتر می‌شود زیرا کانال سرویکس (دهانه رحم) با کاهش ترشح استروژن باریک‌تر می‌شود.

به پزشک مراجعه کنید اگر …
تغییرات خونریزی در قاعدگی به ندرت جدی و دردسرساز می‌شوند. اما اگر احساس می‌کنید اخیرا با انجام کارهای روزمره و همیشگی احساس خستگی، ضعف و سبکی سر می‌کنید یا اگر دچار رنگ پریدگی پوست و ناخن‌ها، بی نظمی در قاعدگی و لکه‌بینی شده‌اید حتما به پزشک مراجعه کنید. کم‌خونی با یک آزمایش ساده خون تشخیص داده می‌شود. در این زمینه مصرف قرص آهن به بسیاری از خانم‌ها کمک می‌کند تا بی‌حالی‌شان برطرف شود.

منبع :

مجله سیب سبز

برترین ها