استروژن چیست

استروژن چیست – استروژن نام گروهی از هورمون‌های جنسی زنانه است. استروژن‌ها عمدتا در تخمدان‌ها ساخته می‌شوند و به نام هورمون‌های زنانه شناخته می‌شوند. البته آقایان نیز مقدار کمی از این هورمون را در بیضه‌های خود تولید می‌کنند.
استروژن
تقریبا همه خانم‌ها می‌دانند که یائسگی، قاعدگی، بارداری و پیشگیری از بارداری و خیلی از چیزهای دیگری که به عملکرد جنسی آنها مربوط می‌شود تحت تاثیر هورمون‌های جنسی است.

استروژنولی این هورمون‌ها دقیقا چه چیزهایی هستند؟ و چه کارهایی برای بدن می‌کنند؟

هورمون‌ها دسته‌ای از مواد شیمیایی هستند که در بدن تولید می‌شوند و انجام برخی از کارهای بدن را تنظیم می‌کنند. این مواد به مقدار بسیار اندکی در بدن وجود دارند، ولی همین مقدار کم آنها می‌تواند اثرات بسیاری بر حفظ وضعیت طبیعی بدن داشته باشد و کمبود همین مقدار اندک یا زیاد شدن آن می‌تواند سبب ایجاد برخی بیماری‌های مهم در انسان شود؛ مثلا کمبود هورمون انسولین باعث دیابت می‌شود و زیاد شدن هورمون‌های مردانه در بدن خانم ها سبب پرمویی نابجا در آن ها می شود.

هورمون‌ها از غدد مخصوصی در بدن ترشح می شوند که در مورد هورمون‌های جنسی، این غدد تخمدان ها در خانم ها و بیضه ها در مردان هستند.

استروژن چیست؟
در واقع استروژن نام یک هورمون در بدن نیست و این نام به دسته‌ای از هورمون‌ها اطلاق می‌شود.
سه هورمون استروژن مهم که در بدن خانم‌ها تولید می‌شوند، استریول، استرادیول و استرون هستند.
استروژن‌ها عمدتا در تخمدان‌ها ساخته می‌شوند و به نام هورمون‌های زنانه شناخته می‌شوند. البته آقایان نیز مقدار کمی از این هورمون را در بیضه‌های خود تولید می‌کنند.
استروژن در خانم ها در سیکل طبیعی تخمدان، در مرحله فولیکولی از تخمک آزاد می شود.
استرادیول از موثرترین استروژن‌های طبیعی است و احتمالاً هورمونی حقیقی است.
بعد از یائسگی تقریبا هیچ استروژنی در بدن تولید نمی‌شود، بنابراین فعالیت استخوان‌سازی در بدن بسیار کاهش می‌یابد. این حالت اگر شدید باشد، منجر به بروز پوکی استخوان در سنین بعد از یائسگی در زنان می‌شود

استروژن چه کار می‌کند؟
استروژن‌ها باعث رشد دستگاه تولیدمثلی زن و ایجاد صفات زنانه مثل بزرگ شدن سینه‌ها در جنس مونث و داشتن صدای ظریف زنانه می‌شوند.
این هورمون‌ها در دوران کودکی ترشح بسیار کمی دارند و در هنگام بلوغ ترشح آنها زیاد می‌شود. به همین دلیل در این هنگام اندام‌های جنسی از حالت کودکانه درمی‌آید و شبیه افراد بزرگسال می‌شود.
استروژن‌ها فعالیت استخوان‌سازی را نیز افزایش می‌دهند، بنابراین هنگام بلوغ افزایش قد دختران سریع‌تر از قبل می‌شود.
استروژن‌ها همچنین توزیع چربی را در بدن به فرم زنانه درمی‌آورند، یعنی بیشتر در سینه‌ها، باسن و ران‌ها.

استروژن ها با اتصال به گیرنده استروژنی در سیتوپلاسم، باعث افزایش میزان ساخته شدن DNA و RNA و پروتئین‌های دیگر در بافت هدف می‌شوند.
استروژن در جدار رحم باعث رشد و پرخونی آندومتر (دیواره داخلی رحم) می شود.
همچنین در هیپوتالاموس میزان آزاد شدن هورمون محرک غدد جنسی تحت تاثیر استروژن کاهش پیدا می‌کند و در غده هیپوفیز آزاد شدن FSH و LH کاهش می‌یابد.

استروژن‌ها یک اثر جالب نیز بر روی پوست دارند، به این معنی که نه تنها باعث نرمی و لطافت پوست می‌شوند، بلکه سبب می‌شوند تا رگ‌های خونی بیشتری در سطح پوست ایجاد شوند. به همین دلیل وقتی پوست یک زن می‌برد بیشتر از بریدگی پوست یک مرد خونریزی می‌کند.

بعد از یائسگی تقریبا هیچ استروژنی در بدن تولید نمی‌شود، بنابراین فعالیت استخوان‌سازی در بدن بسیار کاهش می‌یابد. این حالت اگر شدید باشد، منجر به بروز پوکی استخوان در سنین بعد از یائسگی در زنان می‌شود.

استروژن در دوران بارداری نیز نقش مهمی در بدن زن ایفا می‌کند که همگی آن ها در راستای آماده‌سازی بدن مادر برای پذیرش جنین هستند. طی دوران بارداری، مقدار زیادی از استروژن‌ها ترشح می‌شوند.
این هورمون در دوران حاملگی از جفت نیز ترشح می‌شود و باعث بزرگ شدن رحم و سینه‌ها و رشد مجاری شیری در پستان ها می‌شود.
اثر جالب دیگر استروژن در این دوران این است که برای آسان‌تر شدن زایمان، به مفاصل لگن مادر حالت ارتجاعی می‌بخشد.
البته استروژن‌ها تاثیرات دیگری نیز بر روی زنان دارند که به تازگی کشف شده‌اند؛ مثلا معلوم شده که این هورمون‌ها باعث زیباتر شدن زنان می‌شوند و بر روی ظاهر صورت و بدن آنان اثر می‌گذارند.

دانشمندان ارائه‌کننده این تحقیق در پایان به این نتیجه رسیده بودند که این هورمون‌ها علاوه بر کمک به توانایی باروری زنان، آنها را زیباتر نیز می‌کنند و بر طبق قانون بقای نسل، مردان جلب زنانی می‌شوند که در ظاهر زیباتر بوده و از نظر قدرت باروری نیز برترند.

یکی دیگر از اثرات تازه کشف شده استروژن تاثیری است که بر دقت زنان دارد. دانشمندان می‌گویند این هورمون‌ها باعث می‌شوند که زنان در کارهایی که توسط بخش پیشانی مغز کنترل می‌شوند و نیاز به دقت دارند مانند رانندگی، از مردان موفق ترعمل کنند.
استروژن‌ها به‌عنوان دارو در درمان سرطان سینه در زنان یائسه و درمان سرطان سینه و پروستات در مردان نیز به کار برده می‌شوند

منابع دیگر استروژن
موادی که در موجودات زنده مانند حیوانات و گیاهان وجود دارند و مانند استروژن‌ها عمل می‌کنند، استروژن‌های محیطی نام دارند.
نوعی از این هورمون‌ها به نام فیتو استروژن‌ها در گیاهانی مثل شبدر، سویا و سایر بقولات، غلات کامل و بسیاری از میوه‌ها و سبزیجات یافت می‌شود.
استروژن‌ها می‌توانند در مواد شیمیایی ساختگی که برای مقاصد مختلف روزمره به کار می‌روند نیز موجود باشند. آنها در خاک، آب، هوا، و غذای ما پراکنده‌اند.
این مواد در برخی از آفت‌کش‌ها مثل د.د.ت، داروهایی مانند قرص‌های ضدبارداری، مواد شوینده، پلاستیک‌ها، مواد آرایشی، مواد صنعتی و فلزات سنگین مثل جیوه، سرب و کادمیوم یافت می‌شوند.

استروژن به عنوان یک دارو
در دوره یائسگی تولید استروژن‌ها در بدن کم می‌شود. این امر باعث بروز یک سری علایم در خانم‌های یائسه می‌شود.
برخی از این علایم عبارت از احساس گرگرفتگی (داغ شدن سر و صورت و قفسه‌سینه)، عرق کردن بیش از حد، خشکی و خارش واژن و تحریک‌پذیری عصبی.
بنابراین برخی از خانم‌ها ترجیح می‌دهند پس از یائسگی، کمبود این هورمون‌ها را از راه دارودرمانی در بدن خود جایگزین کنند تا این علایم را راحت‌تر تحمل کنند.

استروژن‌ها به‌عنوان دارو در درمان سرطان سینه در زنان یائسه و درمان سرطان سینه و پروستات در مردان نیز به کار برده می‌شوند.
این دارو در شکل‌های مختلفی وجود دارد مثل قرص‌های خوراکی، نوارهای قابل چسباندن به پوست و پماد واژینال.

این داروها می‌توانند دارای یک سری عوارض جانبی نیز باشند که عبارتند از: ناراحتی معده، نفخ، اسهال، تغییر اشتها و وزن، افزایش قند خون، آکنه، احتباس مایعات در بدن (ورم دست‌ها و پاها به دلیل جمع شدن آب در آنها)، افزایش فشار خون، لکه‌بینی یا خونریزی در دوران غیرقاعدگی، تغییر در عادات ماهیانه مثل دردناک شدن یا کم یا زیاد شدن خونریزی‌ها، بزرگ شدن، دردناک شدن و یا ترشح از سینه‌ها و عدم توانایی استفاده از لنز به جای عینک.

آکرومگالی چیست

آکرومگالی چیست – آکرومگالی یک نوع اختلال هورمونی است که در اثر ترشح بیش از حد هورمون رشد از غده هیپوفیز در دوران بزرگسالی (بعد از دوران بلوغ) ایجاد می شود.
در بیماری آکرومگالی، اندازه استخوان های دست و پا و صورت بزرگ می شود.
آکرومگالی معمولا در افراد میانسال دیده می شود.

اگر هورمون رشد در کودکان که هنوز در حال رشد هستند (قبل از دوران بلوغ) به میزان زیاد ترشح شود، باعث بروز عارضه ای به نام ژیگانتیسم (غول آسایی) می شود. این کودکان دچار رشد بیش از حد استخوان ها و قدبلندی غیرعادی می شوند.

به دلیل اینکه آکرومگالی در بین افراد شایع نیست و تغییرات جسمی در این بیماری به تدریج و به آهستگی رخ می دهد، نمی توان سریعا آن را تشخیص داد، حتی گاهی اوقات تا چند سال این عارضه مشخص نمی شود.

اگر آکرومگالی فورا درمان نشود، می تواند منجر به بروز بیماری های خطرناک و حتی مرگبار شود.
اما درمان های موجود برای آکرومگالی، می تواند عوارض آن را کم کند و علائم شایع آن را که شامل بزرگی بیش از حد دست و پا و صورت است، بهبود دهد.

 آکرومگالیعلائم آکرومگالی
– یکی از علائم شایع آکرومگالی بزرگی دست ها و پاهاست. این افراد نمی توانند انگشتر معمولی به دست کنند و کفش هایشان خیلی بزرگ است.

– آکرومگالی باعث تغییرات تدریجی چهره مانند جلو آمدن فک پایین و پیشانی، بزرگی بینی، پهن شدن لب ها و فاصله بیشتر بین دندان ها می شود.
به دلیل اینکه آکرومگالی به آهستگی پیشرفت می کند، علائم آن ممکن است تا چند سال معلوم نشود. گاهی اوقات، افراد مبتلا با مقایسه عکس فعلی خود با عکس های قبلی، متوجه بروز این عارضه در خودشان می شوند.

در افراد بزرگسال، شایع ترین علت تولید بیش از حد هورمون رشد، وجود تومور است

– صورت زمخت و بزرگ

– افزایش تعریق و بوی بدن

– پوست زمخت، چرب و ضخیم

– منگوله پوستی (گوشت زائد برجسته و کوچک روی پوست)

– خستگی و ضعف عضلات

– صدای کلفت و خشن به دلیل بزرگی تارهای صوتی و سینوس ها

– خروپف شدید به دلیل انسداد مجرای تنفسی فوقانی

– آسیب بینایی چشم

– سردرد

– زبان بزرگ

– درد و کاهش حرکت مفاصل بدن

– قاعدگی نامنظم در زنان

– اختلال نعوظ در مردان

– بزرگی کبد، قلب، کلیه، طحال و سایر اندام های بدن

– افزایش اندازه قفسه سینه (قفسه سینه بشکه ای)

چه موقع نزد پزشک برویم؟
اگر علائم مربوط به آکرومگالی را در خودتان مشاهده کردید، نزد پزشک بروید.
آکرومگالی معمولاً به آرامی پیشرفت می کند و حتی افراد خانواده شما ممکن است در ابتدا متوجه تغییرات تدریجی بدن شما نگردند.
اما تشخیص به موقع و زود هنگام این بیماری مهم است تا مراقبت های مناسب را دریافت کنید.
اگر آکرومگالی درمان نشود، منجر به بروز عوارض خطرناکی خواهد شد.

علت آکرومگالی
آکرومگالی زمانی بروز می کند که غده هیپوفیز مقادیر زیادی هورمون رشد در بدن تولید کند.

غده هیپوفیز، غده ای کوچک است که در پایین مغز و پشت تیغه بینی واقع شده است و تعدادی از هورمون های بدن را تولید می کند.
هورمون رشد نقش مهمی در کنترل رشد جسمی افراد دارد.

وقتی که هورمون رشد مترشحه از غده هیپوفیز توسط جریان خون به کبد می رسد، باعث می شود کبد هورمونی به نام فاکتور رشد مشابه انسولین L (IGF-L) را تولید کند. IGF-L رشد استخوان ها و سایر بافت های بدن را تحریک می کند.
اگر غده هیپوفیز مقادیر زیادی هورمون رشد بسازد، در نتیجه مقادیر زیادی IGF-L تولید می شود. مقادیر زیاد IGF-L باعث رشد غیرطبیعی استخوان ها و بافت های نرم بدن و بروز علائم آکرومگالی و ژیگانتیسم می شود.

در افراد بزرگسال، شایع ترین علت تولید بیش از حد هورمون رشد، وجود تومور است.

1- تومور هیپوفیز: بیشتر موارد آکرومگالی در اثر تومور خوش خیم (غیرسرطانی) غده هیپوفیز بروز می کند. تومور باعث ترشح بیش از حد هورمون رشد و بروز بسیاری از علائم آکرومگالی می شود. برخی از علائم آکرومگالی مانند سردرد و آسیب بینایی در اثر فشار تومور به بافت مغز رخ می دهند.

2- تومور سایر قسمت های بدن: در تعداد کمی از مبتلایان به آکرومگالی، وجود تومور در سایر قسمت های بدن مانند ریه ها، لوزالمعده و غده فوق کلیه (آدرنال) باعث بروز این بیماری می شود.
گاهی اوقات این تومورها هورمون رشد را ترشح می کنند. در سایر موارد، تومورها هورمونی به نام هورمون آزادکننده هورمون رشد را تولید می کنند که باعث تحریک غده هیپوفیز برای ساخت بیشتر هورمون رشد می شود.
درمان زودهنگام آکرومگالی از پیشرفت یا بدتر شدن این عوارض جلوگیری می کند. در صورت عدم درمان، آکرومگالی و عوارض ناشی از آن باعث مرگ زودرس می شود

عوارض آکرومگالی
– افزایش فشارخون

– بیماری های قلبی- عروقی به خصوص بزرگ شدن قلب (کاردیومیوپاتی)

– استئوآرتریت

– بیماری دیابت

– رشد توده های پیش سرطانی (پولیپ) در دیواره داخلی روده بزرگ

– آپنه خواب؛ وضعیتی که در آن، تنفس به طور مکرر در طی خواب قطع و وصل می شود.

– سندرم تونل کارپال

– کاهش ترشح سایر هورمون های غده هیپوفیز (کم کاری هیپوفیز)

– فیبروئید (فیبروم) رحم یا تومورهای خوش خیم رحم در زنان

– فشردگی نخاع

– کاهش بینایی

درمان زودهنگام آکرومگالی از پیشرفت یا بدتر شدن این عوارض جلوگیری می کند.
در صورت عدم درمان، آکرومگالی و عوارض ناشی از آن باعث مرگ زودرس می شود.

راه های درمان آکرومگالی
درمان آکرومگالی شامل کاهش تولید هورمون رشد و کاهش اثرات منفی تومور روی غده هیپوفیز و بافت های اطراف آن است. بیمار مبتلا ممکن است نیاز به چند نوع روش درمانی داشته باشد.

1- جراحی
پزشک جراح می تواند بیشتر تومورهای غده هیپوفیز را با جراحی از بدن خارج کند.
خارج کردن تومور باعث تولید طبیعی هورمون رشد و حذف فشار از روی بافت های اطراف غده هیپوفیز و بهبود علائم ناشی از آن می شود.
در برخی موارد، پزشک نمی تواند تمام تومور را خارج کند. در نتیجه میزان هورمون رشد بعد از جراحی همچنان بالا می ماند که نیاز به سایر درمان های پزشکی و اشعه درمانی دارد.
به دلیل پیچیدگی ماهیت این روش جراحی، بایستی یک پزشک ماهر و خبره را در این زمینه انتخاب کنید.

2- داروها
مصرف داروها باعث کاهش تولید هورمون رشد و یا ممانعت از عملکرد آن می شود.
پزشک متخصص داروهای مربوطه را برای بیمار تجویز خواهد کرد.

3- پرتودرمانی یا اشعه درمانی
اگر بعد از عمل جراحی، مقداری از تومور در بدن باقی مانده باشد، پزشک متخصص با استفاده از روش پرتودرمانی، بقیه سلول های تومور را از بین می برد و به آرامی مقدار هورمون رشد را در بدن کاهش می دهد. ممکن است چند سال طول بکشد تا اشعه درمانی باعث بهبود قابل توجه علائم آکرومگالی شود.

مقاله درباره غدد بزاقی

مقاله درباره غدد بزاقی – غدد بزاقی به دو دسته اصلی و فرعی تقسیم می شوند؛ سه جفت از آنها اصلی اند که «بناگوشی»، «تحت فکی» و «زیرزبانی» نام دارند و تعدادی نیز غدد بزاقی فرعی اند و پراکنده در دهان و کام پخش شده اند و تعداد آنها به 800 تا 1000 عدد می رسد.

برای آشنایی بیشتر با بیماری ها و مشکلات مربوط به غدد بزاقی با دکتر ابراهیم رزم پا، فوق تخصص جراحی سر و گردن و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت وگو کرده ایم.

غدد بزاقی چه هستند و در کجای دهان ما قرار گرفته اند؟
غدد بزاقی به دو دسته اصلی و فرعی تقسیم می شوند؛ سه جفت از آنها اصلی اند که «بناگوشی»، «تحت فکی» و «زیرزبانی» نام دارند و تعدادی نیز غدد بزاقی فرعی اند و پراکنده در دهان و کام پخش شده اند و تعداد آنها به 800 تا 1000 عدد می رسد.
غدد اصلی و فرعی در طول روز حدود یک تا یک و نیم لیتر بزاق ترشح می کنند. نوع بزاق نیز با توجه به نوع غدد ترشحی متفاوت است، یعنی غدد بزاقی بناگوشی، بزاقی رقیق و آبکی (سروزی) ترشح می کنند، ولی غدد زیرفکی و زیرزبانی ترشحی غلیظ تر و موکوسی دارند.
نقش اصلی بزاق این است که غذا را نرم تر و بلع آن را تسهیل و از خشکی دهان جلوگیری کند. بزاق حاوی آنزیم های گوناگون، املاح و مواد ضدباکتریایی است که می تواند نقش محافظتی داشته باشد.

گفتید روزانه در دهان ما یک تا یک ونیم لیتر بزاق ترشح می شود. اگر این مقدار افزایش یا کاهش پیدا کند چه مشکلی پدید خواهد آمد؟
افزایش بزاق مشکل محسوب نمی شود. میزان ترشح بزاق تا سن 20 سالگی به طور طبیعی زیاد است. این روند در بچه های کوچک به خوبی مشاهده می شود و حتی در برخی از آنها میزانش بیش از حد است، به طوری که همیشه لباس کودک خیس می شود.
علاوه بر آن، با خوردن بعضی از غذاهای محرک مثل ترشی ها میزان ترشح بزاق افزایش می یابد.
همه این موارد پاتولوژیک نیستند و مشکل وقتی است که ترشح بزاق کاهش می یابد.
مواد موجود در بزاق از پوسیدگی دندان جلوگیری می کنند. بنابراین بیمارانی که ترشح بزاقشان کاهش یافته، به سرعت دچار پوسیدگی های دندانی خواهند شد

در این باره بیشتر توضیح می دهید؟

بله، کاهش ترشح بزاق به اختلال های درون بدن مربوط است. در بعضی از بیماری ها مانند بیماری شوگرن ترشح غدد بزاقی کاهش می یابد و مخاط خشک می شود. این بیماری خودایمنی است و ممکن است با خشکی چشمی و آرتریت روماتویید هم همراه شود.

بیماری دیگری به نام سارکوییدوز نیز بیماری خودایمنی و ناشناخته ای است و روی چشم و غدد بزاقی اثر می گذارد.
با مصرف برخی داروها نیز ممکن است ترشح بزاق کاهش یابد. این داروها شامل داروهای ضدفشارخون، ضدحساسیت و آنتی کولینرژیک (مهارکننده های سیستم پاراسمپاتیک) هستند.
این حالت را در افرادی که به دلیل بیماری رادیوتراپی می شوند و از نظر روانی انسان های مضطرب و پراسترسی هستند نیز بسیار مشاهده می کنیم.
کمبود بزاق فرد را مستعد عفونت های موضعی و دهانی می کند. می دانیم که مواد موجود در بزاق از پوسیدگی دندان جلوگیری می کنند. بنابراین بیمارانی که ترشح بزاقشان کاهش یافته، به سرعت دچار پوسیدگی های دندانی خواهند شد.

ی غدد بزاقیعفونت غدد بزاقی چگونه به وجود می آید؟
عفونت ها دو دسته اند؛ حاد و مزمن. عفونت های حاد هم دو گروه ویروسی و باکتریایی دارند.
شایع ترین عفونت ویروسی، ناشی از بیماری اوریون است. در این بیماری خود بیماری چندان مهم نیست، ولی عوارض آن را باید جدی گرفت.
اوریون در بچه ها شایع و مسری است و در آن دو طرف غدد بناگوشی متورم می شود. شایع ترین عارضه های اوریون در آقایان تورم بیضه ها و کری حسی عصبی و پانکراتیت (که در نهایت به دیابت منجر می شود) و در خانم ها تورم تخمدان هاست.
عفونت دیگر، باکتریایی است. التهاب غدد بزاقی در افرادی دیده می شود که بیماری زمینه ای دارند، مثلا افراد مسن یا کسانی که عمل جراحی بزرگی انجام داده اند و سیستم ایمنی بدنشان تضعیف شده و آب بدنشان کاهش یافته است. این بیماران به احتمال زیاد در بیمارستان بستری می شوند تا آنتی بیوتیک های وریدی دریافت کنند و در آنها آبسه های غدد بناگوشی تحت فکی و زیرزبانی را هم بسیار مشاهده می کنیم که آبسه های غدد بزاقی باید جراحی شوند.

آیا در عفونت ها، غدد بزاقی بزرگ تر می شود؟
بزرگی غدد بزاقی دو حالت دارد؛ حالت التهابی و حالت دیگری که چندان مهم نیست. در بسیاری از افراد غدد بزاقی بزرگ است، ولی هیچ علامتی مبنی بر بیماری وجود ندارد.
البته بزرگی غدد بزاقی را در افراد مبتلا به دیابت یا کسانی که قرص های ضدبارداری مصرف می کنند، افراد چاق و دچار کم کاری تیرویید نیز می بینیم که بزرگی بدون علامت است و لازم نیست کاری برای درمان آن انجام دهیم. بزرگی غدد در تومورهای غدد بزاقی هم مشاهده می شود.

علت تشکیل تومورها چیست؟
شایع ترین تومورها مربوط به غدد بناگوشی هستند و اغلب خوش خیم اند و به «میکسد» مشهورند. هرچه از غدد بزاقی اصلی به طرف فرعی پیش می رویم، احتمال بدخیمی بیشتر است. سنگ های غدد بزاقی نیز ممکن است به شکل تومور به نظر برسند.
توصیه پزشکان در مورد سنگ های ریز غذذ بزاقی این است که بیمار غذاهای ترش بیشتری بخورد تا ترشح بزاق زیاد و سنگ دفع شود، ولی سنگ های بزرگ ممکن است به عمل جراحی نیاز پیدا کنند

سنگ های غدد بزاقی چگونه تشکیل می شوند؟
بیشتر ما تصور می کنیم سنگ ها در کلیه ها یا صفرا به وجود می آیند و وقتی می شنویم کسی دچار سنگ غدد بزاقی شده، تعجب می کنیم.
سنگ غدد بزاقی در غدد تحت فکی بیشتر و در غدد بناگوشی کمتر تشکیل می شود. غده تحت فکی ترشح غلیظی دارد و مسیر تخلیه آن طوری است که برعکس جاذبه است. هر عاملی که باعث شود ترشح غلیظ تر شود یا در مسیر خروجی غدد اختلال ایجاد کند، باعث ایجاد سنگ می شود.

سنگ های تشکیل شده دو نوع اوراتی و کلسیمی دارند. سنگ های کلسیمی را در عکس رادیولوژی به راحتی می توان دید، ولی سنگ اوراتی را به راحتی نمی توان تشخیص داد.
این بیماری شایع است و یکی از علایم سنگ های غدد بزاقی، هنگام خوردن غذاهای ترش است که بزاق بیشتر و غده متورم و دردناک می شود و گاهی نیز عفونت می کند.
توصیه پزشکان در مورد سنگ های ریز این است که بیمار غذاهای ترش بیشتری بخورد تا ترشح بزاق زیاد و سنگ دفع شود، ولی سنگ های بزرگ ممکن است به عمل جراحی نیاز پیدا کنند.

اگر در بدخیمی ها غده بزاقی خارج شود، چه مشکلی برای بیمار پیش می آید؟
هیچ مشکلی ایجاد نمی شود. در بدخیمی ها غده بزاقی، معمولا غده بزاقی را خارج می کنند. حتی بهتر است غدد بزاقی سنگ ساز هم خارج شود.
در مواردی که عفونت مزمن غده بزاقی وجود دارد نیز برای درمان قطعی باید غده خارج شود.
تعداد غدد بزاقی بسیار زیاد است و خارج کردن یکی از آنها از نظر فیزیولوژیک مشکلی برای فرد پدید نمی آورد.
خارج کردن غدد بزاقی از طریق جراحی چندان کار راحتی نیست. در خارج کردن غدد بناگوشی، عصبی بین دولوب غده وجود دارد که اصلا نباید آسیب ببیند و اعصاب اطراف غدد هم باید حفظ شوند.

تشخیص بیماری های مربوط به غدد بزاقی چگونه است؟
تشخیص نوع بیماری های غدد بزاقی آسان است و شرح حال و معاینه از بیمار، اطلاعات خوبی به ما می دهد.
ما همیشه از روش های ساده تر و غیرتهاجمی مانند سونوگرافی استفاده می کنیم.
نمونه برداری سوزنی FNA نیز روش بسیار مناسبی است. این نمونه برداری ساده و بدون درد است.

نقش هورمون کورتیزول در بدن

نقش هورمون کورتیزول در بدن – کورتیزول یکی از هورمون‌های بدن است که توسط غده آدرنال یا فوق کلیه ترشح می‌شود. ترشح کورتیزول در جریان واکنش بدن به استرس، در سطح بالایی صورت می‌گیرد و نیز به دلیل آن که کورتیزول مسئول چند تغییر مربوط به استرس در بدن است به آن «هورمون استرس» گفته می‌شود.

نقش هورمون کورتیزول در بدنهورمون کورتیزول در فعالیت‌های زیر دخالت دارد:
– تنظیم فشار خون
– سوخت و ساز مناسب قند خون
– آزادسازی هورمون انسولین برای حفظ سطح مناسب قند خون
– سیستم دفاعی بدن
– واکنش تحریکی و التهابی

کورتیزول به طور طبیعی صبح‌ها در بالاترین سطح و شب‌ها در پایین‌ترین سطح وجود دارد.

ترشح کورتیزول در جریان واکنش بدن به استرس، در سطح بالایی صورت می‌گیرد و نیز به دلیل آن که کورتیزول مسئول چند تغییر مربوط به استرس در بدن است به آن «هورمون استرس» گفته می‌شود.

کمی افزایش کورتیزول در بدن، تأثیرات مثبتی به دنبال دارد که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
– افزایش سریع انرژی به منظور مقابله بدن
– افزایش فعالیت‌های حافظه
– بالا رفتن ناگهانی توان دفاعی بدن
– حس کمتر نسبت به درد
– کمک به حفظ تعادل حیاتی در بدن

با وجودی که کورتیزول، بخش مهم و مفیدی از واکنش بدن به استرس است، اما نکته مهم این است که واکنش آرامشی بدن نیز باید فعال گردد تا کارکرد بدن بتواند به حالت طبیعی و عادی باز گردد.

متأسفانه در محیط پراسترس کنونی ما، واکنش بدن به استرس آنقدر زیاد فعال می‌گردد که غالبا فرصت لازم برای بازگشت به حالت طبیعی و عادی به دست نمی‌آید و بدین خاطر است که استرس‌ها تبدیل به استرس مزمن می‌گردند.

برای نگهداری کورتیزول در سطحی مناسب و تحت کنترل، باید واکنش‌های آرامشی بدن پس از هر واکنش به استرس، فعال گردد
نشان داده شده است که وجود سطح بالا و طولانی مدت کورتیزول در جریان خون (آنچنان که در استرس مزمن پیش می‌آید) دارای تأثیرات منفی است، مانند:

– اختلال در عملکرد شناختی

– اختلال در عملکرد غده تیروئید

– عدم تعادل میزان قند خون

– کاهش تراکم استخوان

– کاهش بافت عضلات

– افزایش فشار خون

– تضعیف سیستم دفاعی و واکنش‌های تحریکی بدن

– افزایش چربی‌های شکمی که نسبت به تراکم چربی در سایر قسمت‌های بدن، بیشتر مشکل‌زاست. برخی از مشکلات سلامتی مربوط به افزایش چربی‌های شکمی عبارتند از حملات قلبی، ایجاد سطح بالای کلسترول بد ( LDL ) و سطح پایین کلسترول خوب ( HDL ) که خود به مشکلات سلامتی دیگری می‌انجامد.

برای نگهداری کورتیزول در سطحی مناسب و تحت کنترل، باید واکنش‌های آرامشی بدن پس از هر واکنش به استرس، فعال گردد.

میزان ترشح کورتیزول در افراد مختلف متفاوت است. انسان‌ها به طور بیولوژیکی واکنش‌های متفاوتی به استرس نشان می‌دهند. ممکن است یک نفر در یک موقعیت مشابه نسبت به یک فرد دیگر، سطح بیشتری از کورتیزول ترشح کند.

مطالعات نشان داده‌اند افرادی که در واکنش به استرس، سطح بیشتری کورتیزول ترشح می‌کنند، تمایل به خوردن غذای بیشتری نیز دارند.

هورمون استرس، شادابی پوست را می گیرد
پزشكان در جدیدترین تحقیقات پی به اثر قوی هورمون استرس بر چهره افراد برده اند.

افراد بد اخلاق و کسانی که دچار استرس فراوان هستند، در بدنشان هورمون کورتیزول به مقدار فراوانی تولید می شود.

گفتنی است سطح بالای این هورمون بر روی پوست تاثیر گذاشته و سبب تغییر رنگ و بروز التهاب در آن و در نتیجه از دست دادن زیبایی و طروات آن می شود.

بررسی ها نشان می دهند این هورمون به ویژه تاثیرات بیشتری روی زنان نسبت به مردان دارد و زنانی كه دچار استرس كمتر و سطح كورتیزول كمتری در خون خود هستند، چهره شاداب تری دارند.

هورمون استرس با مرگ قلبی ارتباط دارد
تحقیق محققان هلندی بیانگر آن است که میزان بالای کورتیزول (هورمون استرس) با مرگ در اثر بروز عوارض قلبی ارتباط تنگاتنگی دارد.

در تحقیقی که به مدت شش سال روی 860 نفر از افراد بالای 65 سال که دارای بالاترین میزان کورتیزول در خون‌شان بودند، انجام گرفت، مشخص شد که این افراد در معرض فزاینده خطر مرگ در اثر ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی قرار دارند.

در این تحقیق میزان کورتیزول در ادرار این افراد مورد بررسی قرار گرفت. در پایان دوره تحقیقات 183 نفر از این افراد فوت کردند که در گواهی فوت آنها مشخص شد که بر اثر عوارض قلبی درگذشته‌اند. بر مبنای تحقیقات انجام گرفته همچنین مشخص شد که درصد بالایی از این افراد دارای میزان بالای کورتیزول در ادرار خود بودند. اما در این تحقیق ارتباط مستقیمی میان میزان بالای کورتیزول در بدن و دیگر علل مرگ یافت نشد.

کورتیزول به منظور کمک به بدن برای رفع استرس و بازیابی ثبات بدنی ترشح می‌شود، اما میزان بالای این هورمون با بروز عوارض قلبی عروقی نظیر سندروم متابولیک که از علل آن چاقی و فشار خون بالاست مرتبط است. این هورمون همچنین خطر تصلب شرایین را نیز به شدت بالا می‌برد.

استرس‌های روانی مانند اضطراب و هیجان می‌توانند تغییراتی را در بدن ایجاد کنند که منجر به برخی اختلالات در عملکرد اعضای بدن شود، مانند تأثیر روی سیستم قلبی- عروقی که در این مورد ثابت شده است که این عامل می‌تواند در برخی افراد در ابتلا به بیماری قلبی، افزایش کلسترول و سایر خطرات قلبی کمک کند.

رابطه بین استرس و بیماری‌های قلبی از مدت‌ها پیش شناخته شده است. اغلب محققان بر این باورند که استرس یک عامل خطر برای بیماری‌های عروق کرونر و در نتیجه انفارکتوس حاد میوکارد است.

به‌طور کلی پیشرفت تکنولوژی و زندگی مدرن امروزی موجب تغییراتی در روش زندگی و شرایط اجتماعی وابسته به افزایش اختلالات استرسی و بیماری‌های قلبی- عروقی شده است.

درست است که پیشرفت تکنولوژی با تشخیص و درمان و همچنین تغییر در عوامل خطرناک بیماری‌های عروق کرونر می‌تواند بیماری و مرگ‌و‌میر قلبی را کاهش دهد، اما مرگ‌و‌میر بیماری‌های عروق کرونر با تظاهرات سندروم حاد عروق هنوز علت اصلی مرگ، هم در کشو‌رهای توسعه‌یافته و هم در حال توسعه است.

استرس‌های روانی علاوه بر اینکه یک عامل خطر برای عروق کرونر است، می‌تواند موجب انفارکتوس حاد میوکارد، تاخیر در بهبود بیماری و عوارض آن در طول درمان و نگهداری بیمار شود.

بهترین روش ها برای مقابله با استرس شامل ایجاد تغییرات سالم در شیوه زندگی است، به‌صورتی‌ که زمان بیشتری برای استراحت و آرامش اختصاص داده شود. مقدار مناسب ورزش در روز نیز به از بین بردن فشارهای روحی کمک کرده و باعث خواب عمیق‌تر و باکیفیت‌تر می‌شود. داشتن یک رژیم غذایی سالم و خواب کافی در شب در کنترل استرس نقش مۆثری دارد.

هنگامی که در خود استرس شدیدی احساس می‌کنید، بهتر است خود را از محیط دور کنید. کمی قدم زده و نفسی تازه کنید. مدتی به محیطی بروید که بتوانید فکر خود را از مسائل دغدغه‌آور رها کنید. البته منظور این نیست که کاملا میدان را خالی کنید، بلکه ترک موقعیت برای چند لحظه و مراجعت دوباره با فکری آزاد و تازه باعث رهایی از استرس و انجام بهتر کارها خواهد شد. اگر در ترافیک خیابان‌گیر کرده باشید، ترک موقعیت مشکل به‌نظر می‌رسد!

ندول تیروئید یا گره تیروئید چیست

ندول تیروئید یا گره تیروئید چیست – ندول های تیروئید شامل توده ها یا برآمدگی هایی روی غده تیروئید واقع در جلوی گردن هستند. این غده، چگونگی استفاده بدن از انرژی را کنترل می کند.

ندول تیروئید یا گره تیروئید چیستبیشتر ندول ها یا گره های تیروئید، غیرسرطانی هستند و مشکلی ایجاد نمی کنند. بسیاری از ندول های تیروئید حتی نیاز به درمان هم ندارند.

گاهی اوقات ندول تیروئید می تواند مشکل ایجاد کند. بعضی وقت ها گره تیروئید می تواند مقدار زیادی هورمون تیروئید تولید کند. در این حالت، بقیه غده تیروئید سرکوب شده و نمی تواند در حد معمول کار کند.

بیشتر گره های تیروئید، سرطانی نیستند، ولی اگر آزمایشات سرطان را نشان داد، بایستی با عمل جراحی ندول را برداشت.

علل گره های تیروئید
علل ندول های تیروئید مشخص نیست، اما افرادی که در معرض تابش اشعه قرار می گیرند، بیشتر دچار این ندول ها می شوند.

هم چنین ندول ها زمینه خانوادگی دارند، یعنی اگر پدر و مادر شما ندول تیروئید داشته باشند، به احتمال زیاد شما هم دچار آن خواهید شد.

علائم
بیشتر ندول های تیروئید خیلی کوچک هستند و شما متوجه وجود آن نمی شوید.

اگر ندول تیروئید بزرگ باشد، می توانید آن را حس کنید و یا متوجه ورم گردن خود شوید.
بیشتر افراد خودشان نمی توانند ندول های تیروئید را پیدا کنند، زیرا این ندول ها به راحتی حس نمی شوند و معمولا علامتی ندارند
همچنین ممکن است علائم زیر را نیز داشته باشید:

– احساس درد در ناحیه گلو و یا مثل اینکه گلوی شما گرفته است.

– قورت دادن غذا به سختی

– نفس کشیدن سخت و مشکل

– عصبی بودن، ضربان تند قلب، تعریق زیاد و یا کاهش وزن که این ها علائم پرکاری تیروئید هستند که در این حالت، غده تیروئید هورمون زیادی تولید می کند.

– احساس خستگی یا افسردگی، مشکلات حافظه، داشتن یبوست، خشکی پوست یا احساس سرما که این ها علائم کم کاری تیروئید هستند که در این حالت، غده تیروئید هورمون کافی تولید نمی کند.

راه های تشخیص
بیشتر افراد خودشان نمی توانند ندول های تیروئید را پیدا کنند، زیرا این ندول ها به راحتی حس نمی شوند و معمولا علامتی ندارند.

اغلب وقتی شما به دلیل دیگری (مثل یک بیمار دیگر) و با توصیه پزشک، از ناحیه گردن سی تی اسکن و یا سونوگرافی انجام می دهید، پزشک ندول را روی تیروئید شما پیدا می کند و تشخیص می دهد.

در این حالت پزشک گردن شما را معاینه می کند و از شما سوال می کند که آیا علائم و تغییراتی در خودتان مشاهده کرده اید یا نه؟

همچنین آزمایشات دیگری باید انجام دهید تا پزشک ببیند آیا تیروئید شما به خوبی کار می کند یا نه؟ و آیا ندول تیروئید سرطانی است یا نه؟
این آزمایشات عبارتند از:

1- آزمایش خون برای بررسی میزان هورمون تیروئید در بدن

2- سی تی اسکن از تیروئید: اگر میزان هورمون تیروئید بالا باشد، این آزمایش انجام می شود تا پزشک ببیند تیروئید شما چگونه کار می کند؟

3- آسپیراسیون با سوزن نازک: در این آزمایش، سرطانی بودن ندول بررسی می شود. با یک سوزن نازک، مقداری از مواد ندول برداشته می شود (تصویر کناری) و در زیر میکروسکوپ برای مشاهده سلول های سرطانی، بررسی می شود.

4- سونوگرافی از غده تیروئید: برای مشاهده تعداد و اندازه ندول ها و یا پیدا کردن محل آن ها برای آزمایش آسپیراسیون، سونوگرافی تیروئید انجام می شود.

درمان
1- اگر ندول تیروئید سرطانی نباشد و مشکلی ایجاد نکند، پزشک با دقت هر نوع تغییری را در ندول بررسی خواهد کرد. اما اگر ندول بزرگ باشد و یا مشکلاتی در قورت دادن غذا یا نفس کشیدن ایجاد کند، پزشک با عمل جراحی، ندول را از بدن خارج می کند.

2- اگر ندول تیروئید باعث پرکاری تیروئید شود، پزشک مصرف یک دوز از ید رادیواکتیو را توصیه می کند که معمولا به شکل یک مایع آن را قورت می دهید.

همچنین ممکن است پزشک قرص ضد تیروئید برای شما تجویز کند تا تولید هورمون تیروئید کاهش یابد.

در برخی موارد، عمل جراحی برای بیرون آوردن ندول تیروئید پرکار لازم است.

3- اگر ندول تیروئید سرطانی باشد، عمل جراحی برای درآوردن آن لازم است. همچنین نیاز به درمان با ید رادیواکتیو است تا هر نوع سلول سرطانی باقی مانده را از بین ببرد.

بعد از بیرون آوردن غده تیروئید با عمل جراحی، باید هورمون تیروئید (به شکل دارو) را تا آخر عمر مصرف کنید.

بزرگ شدن کبد

بزرگ شدن کبد – وقتی کبد بزرگ تر از اندازه طبیعی خود می شود، هپاتومگالی رخ می دهد. بزرگ شدن کبد، نشانه ای از یک بیماری است. علل زیادی باعث بزرگی کبد می شوند، مثل بیماری هپاتیت.
بزرگ شدن کبد
بسته به علت این مشکل، بزرگی کبد گاهی اوقات باعث نارسایی کبد می شود. نارسایی کبد وقتی رخ می دهد که بخش زیادی از کبد از کار بیفتد و تخریب شود.
کبد یک اندام حیاتی در بدن است و در قسمت راست بالای شکم واقع شده است، به عنوان مثال کبد باعث سم زدایی از بدن می شود و موادی را تولید می کند که در فرآیندهای بدن مثل لخته شدن خون مورد استفاده قرار می گیرند.

اگر دچار بزرگی کبد هستید، بایستی با مراجعه به پزشک متخصص، علت آن را پیدا کرده و درمان مناسب را انجام دهید.

بزرگ شدن کبدعلائم بزرگ شدن کبد

بزرگ شدن جزئی کبد، علامتی ندارد، ولی بزرگی شدید کبد علائم زیر را ایجاد می کند:
– احساس سیری یا پری معده
– ناراحتی و درد شکم

هنگام بیمار شدن کبد، علائم زیر نیز ایجاد می شوند:
– زردی
– خستگی
– احساس ضعف
– حالت تهوع
– کاهش وزن
اگر بزرگی کبد درمان نشود، باعث نارسایی کبد می شود. با مراجعه به پزشک متخصص، او می تواند علت آن را تشخیص دهد و درمان مناسب را شروع کند
تشخیص بزرگ شدن کبد
پزشک با معاینه بدنی شما می تواند بزرگی کبد را در قسمت راست شکم شما تشخیص دهد. ولی برای تعیین علت بزرگ شدن کبد، آزمایشات زیر انجام می شوند:

1- آزمایش خون برای بررسی آنزیم های کبدی و سایر موارد غیرطبیعی مرتبط با بیماری کبد

2- سی تی اسکن، ام آرآی (MRI) و سونوگرافی کبد

3- ERCP؛ یک نوع آزمایش برای بررسی مشکلات مجرای صفراوی

4- MRCP؛ یک نوع MRI خاص برای بررسی داخل مجرای صفراوی

5- نمونه برداری از بافت کبد برای بررسی سرطان کبد و یا کبد چرب

علل بزرگ شدن کبد
1- التهاب کبد یا کبد چرب می تواند باعث بزرگ شدن کبد شود که در اثر مشکلات زیر رخ می دهد:
– یک عفونت مثل عفونت ویروسی و یا آبسه (چرک کردن)
– برخی داروها
– سموم
– برخی انواع هپاتیت، مثل هپاتیت الکلی
– بیماری خود ایمنی
– سندرم متابولیک
– اختلالات ژنتیکی که باعث تجمع چربی، پروتئین و سایر مواد در کبد میشود.

2- توده های غیرطبیعی در کبد باعث بزرگ شدن آن می شوند و در اثر عوامل زیر بروز می کنند:
– کیست ها
– تومورهای کبد و یا تومورهایی که از سایر قسمت های بدن به کبد می رسند

3- یک مشکل در جریان خون نیز باعث بزرگ شدن کبد می شود که در اثر بیماری های مختلفی ایجاد می شود، مثل:
– نارسایی احتقانی قلب: قلب نمی تواند خون را به خوبی پمپاژ کند
– ترومبوز ورید کبدی: گرفتگی سیاهرگ های کبد

درمان بزرگی کبد
اگر بزرگی کبد درمان نشود، باعث نارسایی کبد می شود.

با مراجعه به پزشک متخصص، او می تواند علت آن را تشخیص دهد و درمان مناسب را شروع کند.

روش درمان بزرگ شدن کبد به علت آن بستگی دارد. به عنوان مثال اگر نوشیدن الکل باعث بزرگ شدن کبد شده است، بایستی مصرف آن را قطع کنید تا کبد آسیب بیشتری نبیند، و یا اگر شما یک بیماری زمینه ای دارید، مصرف دارو و یا سایر روش های درمانی توصیه می شود.

علل ورم غدد لنفاوی

علل باد کردن غدد لنفاوی – غدد لنفاوی معمولا در اثر تماس بدن با یک باکتری یا ویروس، دچار ورم می شوند. به ندرت سرطان باعث ورم غدد لنفاوی می شود. در برخی قسمت های بدن، ورم غدد لنفاوی بیشتر دیده می شود مثل گردن، زیر بغل، زیر چانه و کشاله ران.
ورم غدد لنفاوی
غده لنفاوی را گره لنفاوی نیز می گویند. غدد لنفاوی نقش مهمی در توانایی بدن برای مقابله با ویروس ها، باکتری ها و سایر علل بیماری ها دارد.

ورم و بزرگ شدن غدد لنفاوی در قسمت های گردن، زیر بغل، زیر چانه و کشاله ران دیده می شود.

در برخی موارد، گذشت زمان و کمپرس گرم (مثل حوله گرم) باعث بهبودی این ورم می شود. درمان بزرگی و ورم غدد لنفاوی عفونی بستگی به علت آن دارد.

علائم ورم غدد لنفاوی
دستگاه لنفاوی بدن شامل مجموعه ای از اندام ها (مثل طحال و غده تیموس)، رگ ها و تعداد زیادی غده یا گره لنفاوی است که در سراسر بدن وجود دارند (تصویر پایین).

غدد لنفاوی بیشتر در ناحیه سر و گردن وجود دارند. غدد لنفاوی که به طور مکرر دچار ورم می شوند، در این قسمت ها و نیز در زیر بغل و کشاله ران قرار دارند.

ورم و بزرگ شدن غدد لنفاوی نشان می دهد در یک محل از بدن، چیزی اشتباه است. وقتی برای اولین بار غدد لنفاوی ورم می کنند، شما متوجه علائم زیر می شوید:
– درد و سوزش غدد لنفاوی
– ورم و بزرگ شدن غدد لنفاوی به اندازه یک نخود یا لوبیا
بیشترین علت ورم غدد لنفاوی، ابتلا به یک بیماری عفونی به خصوص یک عفونت ویروسی مثل سرماخوردگی است
بسته به علت ورم غدد لنفاوی، علائم زیر نیز مشاهده می شوند:
– آبریزش بینی، گلودرد، تب و سایر علائم عفونت دستگاه تنفسی فوقانی

– ورم کلی غدد لنفاوی در سرتاسر بدن که می تواند نشان دهنده ابتلا به یک بیماری عفونی مثل ایدز، مونونوکلئوز و یا یک اختلال خودایمنی مثل لوپوس یا آرتریت روماتوئید باشد.

– ورم دست یا پا نشان می دهد ورم یک غده لنفاوی خیلی دور از سطح پوست که حس نمی شود، باعث انسداد و گرفتگی سیستم لنفاوی بدن شده است.

– رشد سریع، دائمی و شدید غدد لنفاوی می تواند علامت تومور باشد.

– تب

– تعریق شبانه (عرق کردن در خواب شب)

علل ورم  غدد لنفاویزمان مراجعه به پزشک
ورم غدد لنفاوی زمانی از بین می رود که بیماری زمینه ای مثل عفونت که باعث بروز آن شده است، درمان شود.

اما اگر این مشکل شما را نگران کرده است و یا اگر ورم غدد لنفاوی شما ویژگی های زیر را دارد، نزد پزشک بروید:
– غدد لنفاوی بدون دلیل مشخصی ورم کنند.
– غدد لنفاوی به مرور بزرگ تر می شوند و یا این ورم دو تا چهار هفته ادامه دارد.
– موقع فشار دادن غدد احساس می کنید سفت هستند و یا حرکت نمی کنند.
– ورم غدد لنفاوی با تب، تعریق در خواب شب یا کاهش وزن بی دلیل همراه است.
– ورم غدد لنفاوی با گلودرد، یا سختی قورت دادن غذا یا دشواری نفس کشیدن همراه است.

یک گره یا غده لنفاوی، شکلی گرد یا لوبیا شکل دارد. گره لنفاوی مجموعه ای از سلول هاست که توسط یک پوشش (کپسول) از بافت پیوندی پوشیده شده اند.

این سلول ها شامل سلول های لنفولیست و ماکروفاژ هستند.
لنفوسیت ها نوعی گلبول سفید هستند که اجزای پروتئینی را برای کشتن عوامل مهاجم به بدن مثل ویروس ها تولید می کنند و ماکروفاژها هم مواد کشته شده را تجزیه می کنند.

زمانی که مایع لنف در سراسر بدن گردش می کند، لنفوسیت ها و ماکروفاژها، آن را تصفیه می کنند و از شما در برابر مهاجم های مخرب محافظت می نمایند.

گره های لنفاوی در یک گروه قرار دارند و هر گروه یک قسمت خاص از بدن را تصفیه می کند.

در برخی قسمت های بدن، ورم غدد لنفاوی بیشتر دیده می شود مثل گردن، زیر بغل، زیر چانه و کشاله ران.
محل بروز ورم می تواند به تشخیص علت آن کمک کند.

بیشترین علت ورم غدد لنفاوی،ابتلا به یک بیماری عفونی به خصوص یک عفونت ویروسی مثل سرماخوردگی است. اما بیماری های عفونی دیگری مثل بیماری های انگلی و باکتریایی و سایر علل می توانند باعث این ورم شوند.

علل ورم غدد لنفاوی عبارتند از:
1- بیماری های عفونی شایع
– گلو درد چرکی
– سرخک
– عفونت های گوش
– عفونت (آبسه) دندان
– مونونوکلئوز
– عفونت پوست یا زخم مثل سلولیت یا باد سرخ
– ویروس اچ آی وی (HIV) که باعث بیماری ایدز می شود

2- بیماری های عفونی غیر شایع
– بیماری سل
– برخی بیماری های منتقله از راه تماس جنسی مثل سیفیلیس
– توکسوپلاسموز: یک بیماری انگلی که در اثر تماس با مدفوع گربه آلوده یا خوردن گوشت نپخته یا نیم پز ایجاد می شود.
– تب خراش گربه: یک بیماری باکتریایی که در اثر چنگ زدن یا گاز گرفتن گربه ایجاد می شود.

3- اختلالات سیستم ایمنی بدن
– بیماری لوپوس: یک بیماری التهابی مزمن که مفاصل، پوست، کلیه ها، سلول های خونی، قلب و ریه ها را تحت تأثیر قرار می دهد.
– آرتریت روماتوئید: یک بیماری التهابی مزمن که مفاصل بدن را دچار مشکل می کند.

4- سرطان ها
– لنفوم (سرطان دستگاه لنفاوی)
لوسمی: سرطان بافت تشکیل دهنده خون شامل مغز استخوان و سیستم لنفاوی
– سرطان سایر قسمت های بدن که به غده لنفاوی انتشار پیدا کرده اند (متاستاز سرطان)

سایر علل ورم غدد لنفاوی که نادر هستند عبارتند از:
برخی داروها مثل داروی ضد تشنج فنی توئین و داروهای جلوگیری کننده از ابتلا به بیماری مالاریا.

در ادامه این مطلب درباره عوارض، راه های تشخیص، درمان پزشکی و درمان خانگی این مشکل برای شما صحبت خواهیم کرد. با ما همراه باشید.

درمان ورم غدد لنفاوی چیست

درمان غدد لنفاوی چیست – غدد لنفاوی نقش مهمی در توانایی بدن برای مقابله با ویروس ها، باکتری ها و سایر علل بیماری ها دارد. ورم غدد لنفاوی در قسمت های گردن، زیر بغل، زیر چانه و کشاله ران دیده می شود. درمان بزرگی و ورم غدد لنفاوی عفونی بستگی به علت آن دارد.
ورم غدد لنفاوی
غدد لنفاوی معمولا در اثر تماس بدن با یک باکتری یا ویروس، دچار ورم می شوند. به ندرت سرطان باعث ورم غدد لنفاوی می شود.

در قسمت اول این مطلب درباره علل و علائم ورم غدد لنفاوی گفتیم. حالا عوارض، راه های تشخیص، درمان پزشکی و درمان خانگی این مشکل را برای شما می گوییم.

درمان غدد لنفاوی چیستعوارض ورم غدد لنفاوی
اگر یک بیماری عفونی باعث ورم غدد لنفاوی شده باشد و درمان نشود، عوارض زیر را در پی دارد:

1- ایجاد آبسه: آبسه یک کیسه پر از چرک می باشد. چرک آبسه حاوی مایع، گلبول های سفید خون، بافت مرده، باکتری ها و سایر عوامل مهاجم است.
چرک آبسه بایستی خالی شود و نیاز به درمان آنتی بیوتیکی دارد. اگر آبسه در یک عضو حیاتی ایجاد شود، می تواند آسیب مهمی به جای بگذارد.

2- عفونت خون: عفونت باکتریایی در هر جایی از بدن می تواند باعث عفونت خون یا سپسیس شود.
عفونت خون باعث ناتوانی و مرگ عضو می شود. درمان عفونت خون شامل بستری شدن در بیمارستان و دریافت آنتی بیوتیک از طریق رگ (مثل تزریق سرم) است.
یک حوله را در آب داغ خیس کنید. سپس آب آن را بچلانید و روی قسمت ورم کرده قرار دهید

راه های تشخیص ورم غدد لنفاوی
پزشک از راه های زیر برای تشخیص علت ایجادکننده ورم غدد لنفاوی استفاده می کند:

1- بررسی وضعیت سلامتی و بیماری های فرد و اینکه ورم غدد لنفاوی چه موقع و چگونه ایجاد شده و اینکه آیا فرد علائم دیگری دارد یا نه.

2- معاینه بدنی فرد بیمار: بررسی اندازه، گرمی، درد و بافت غدد لنفاوی با دست زدن به آن ها در سطح پوست

3- آزمایشات خونی: بیشتر شامل شمارش کامل سلول های خونی است.

4- آزمایشات تصویربرداری: عکسبرداری از قفسه سینه با اشعه ایکس یا سی تی اسکن محل مورد نظر .

5- نمونه برداری از غده لنفاوی: برداشتن نمونه ای از غده لنفاوی و یا تمامی آن برای بررسی زیر میکروسکوپ.

راه های درمان ورم غدد لنفاوی
ورم غدد لنفاوی ایجادشده توسط ویروس، بعد از درمان عفونت ویروسی برطرف می شود. آنتی بیوتیک ها در درمان عفونت ویروسی موثر نیستند. درمان ورم غدد لنفاوی در اثر سایر علل، بستگی به علت آن دارد:

1- عفونت ها: رایج ترین درمان ورم غدد لنفاوی در اثر عفونت باکتریایی، استفاده از داروهای آنتی بیوتیک است. اگر ویروس ایدز باعث ورم غدد لنفاوی شده باشد، درمان این بیماری باعث بهبودی ورم می شود.

2- اختلال خودایمنی: اگر یک بیماری خاص مثل لوپوس یا آرتریت روماتوئید باعث ورم غدد لنفاوی شده باشد، درمان این ورم بر اساس درمان بیماری ایجادکننده آن است.

3- سرطان ها: بهبودی غدد ورم کرده در اثر سرطان، بستگی به درمان سرطان دارد. بسته به نوع سرطان، راه های درمان شامل عمل جراحی، رادیوتراپی و شیمی درمانی است.

درمان های خانگی
اگر ورم غدد لنفاوی، درد و ناراحتی ایجاد کند، برای تسکین این علائم می توانید به توصیه های زیر عمل کنید:

1- استفاده از گرما
یک حوله را در آب داغ خیس کنید. سپس آب آن را بچلانید و روی قسمت ورم کرده قرار دهید.

2- استفاده از داروهای مسکن
استفاده از داروهای مسکن مانند بروفن و استامینوفن، میزان درد و تب را کم می کند.
به کودکان داروی آسپیرین ندهید، زیرا باعث بروز سندرم ری در کودکان می شود. سندرم ری یک بیماری نادر، ولی خطرناک است که روی خون، کبد و مغز کودک یا نوجوانی که در حال بهبودی از یک بیماری ویروسی است، تأثیر می گذارد.

3- استراحت کافی
برای بهبودی بیماری زمینه ای که باعث ورم غدد لنفاوی شده است، بایستی استراحت کنید.

توده خوش خیم کبد

توده خوش خیم کبد – هر توده‌ای که در بدن وجود داشته باشد لزوما بدخیم نیست، حتی اگر در کبد باشد. بعضی از انواع این توده‌ها، خوش‌خیم و بدون دردسر هستند و فرد مبتلا را آزار نمی‌دهند. البته باید یادمان باشد همین توده‌های خوش‌خیم را هم به حال خودشان رها نکنیم، چون بعضی از آنها احتمال بدخیم شدن دارد و برخی دیگر هم نیازمند بررسی و پیگیری‌های دقیق‌تر است.

همانژیومتوده‌های خوش‌خیم کبد

از میان این توده‌ها می‌توان به همانژیوم کبدی، آدنوم کبدی و FNH اشاره کرد که هر یک نوعی از توده‌های خوش‌خیم کبد به حساب می‌آیند.

همانژیوم (Hemangioma) شایع‌ترین توده خوش‌خیم کبدی است که در هر سن و سالی می‌تواند ایجاد شود، اما در سنین میانسالی و بین 30 تا 50 سالگی احتمال روبه‌رو شدن با آن بیشتر خواهد بود.

شیوع همانژیوم در خانم‌ها بیشتر از آقایان است که معمولا به طور تصادفی و هنگامی که بیمار به دلیل دیگری به پزشک مراجعه کرده، تشخیص داده می‌شود.

دکتر مژگان فروتن، فوق‌تخصص بیماری‌های گوارش، کبد و مجاری صفراوی درباره این توده‌های خوش‌خیم چنین توضیح می‌دهد:

«هنگامی که توده‌های خوش‌خیم کبدی ایجاد می‌شود، بیمار علامت خاصی ندارد و آنزیم‌های کبدی هم طبیعی است. همچنین بیلی‌روبین و عملکرد کبد نیز در این شرایط طبیعی بوده و توده در حقیقت به صورت اتفاقی تشخیص داده می‌شود.

پس اگر توده‌های خوش‌خیم کبدی هیچ نشانه‌ای ندارند، چطور می‌توان آنها را تشخیص داد؟

در پاسخ باید گفت که این توده‌ها به طور اتفاقی و هنگامی که بیمار به دلیل دیگری برای تصویربرداری به پزشک مراجعه کرده است، تشخیص داده خواهد شد.

وجود این توده‌های خوش خیم حتما باید با استفاده از دو روش تصویربرداری تائید شود، به این معنی که اگر فقط در سونوگرافی وجود توده‌ای گزارش شده باشد، کافی نیست و حتما لازم است سی‌تی‌اسکن یا ام ‌آر آی هم برای بیمار انجام شود تا خوش‌خیم بودن آنها تائید شود.
به کسانی که با همانژیوم کبدی مواجه هستند، توصیه می‌شود از مصرف قرص‌های ضدبارداری و هورمون‌های جنسی اجتناب کنند و در صورت امکان، باردار نشوند، زیرا اندازه همانژیوم کبدی طی بارداری افزایش می‌یابد
انجام دو روش تصویربرداری برای تائید خوش‌خیم بودن این توده‌ها ضروری است و در صورت نیاز حتی شاید ممکن باشد اسکن هسته‌ای یا نمونه‌برداری از کبد انجام شود.

ارتباط توده‌های کبدی با مصرف قرص‌های ضدبارداری
مصرف بیش از حد و طولانی مدت قرص‌های ضدبارداری می‌تواند در ایجاد برخی از انواع توده‌های خوش‌خیم کبدی موثر باشد و بروز آدنوم کبدی با مصرف قرص‌های ضدبارداری برای مدت طولانی در ارتباط است. علاوه بر این، اندازه همانژیوم کبدی هم با مصرف این قرص‌ها می‌تواند افزایش یابد.

بر همین اساس به کسانی که با همانژیوم کبدی مواجه هستند، توصیه می‌شود از مصرف قرص‌های ضدبارداری و هورمون‌های جنسی اجتناب کنند و در صورت امکان، باردار نشوند، زیرا اندازه همانژیوم کبدی طی بارداری افزایش می‌یابد.
البته گاهی هم ممکن است این توده‌ یعنی همانژیوم کبدی از ابتدا در کبد فرد وجود داشته باشد.

احتمال بروز این توده‌ها در خانم‌ها بیشتر است و در هر سن و سالی هم ممکن است تشخیص داده شود، اما در سنین میانسالی احتمال روبه‌رو شدن با آنها بیشتر خواهد بود.

چه کار باید کرد؟
خیلی‌ها فکر می‌کنند توده‌های خوش‌خیم نیازی به درمان و پیگیری ندارند و برای همین کاری برای برطرف کردن این مشکل انجام نمی‌دهند.

برخی دیگر هم برعکس، نگران می‌شوند و فقط به جراحی و خارج کردن توده از بدن‌شان فکر می‌کنند. در صورتی که وجود آدنوم کبدی تائید شود، بهتر است این توده را از بدن خارج کرد، زیرا احتمال ایجاد بدخیمی وجود دارد.

در مورد توده همانژیوم کبدی موضوع متفاوت است و اگر وجود این توده تائید شود، لازم نیست کار خاصی صورت بگیرد و فقط به پیگیری پزشکی نیاز داریم.

این مطلب به معنای نادیده گرفتن توده‌های کبدی و همانژیوم نیست و نباید فراموش کرد این توده‌ها حتما به پیگیری و بررسی پزشکی نیاز دارند.

همچنین هنگامی که اندازه همانژیوم افزایش پیدا کند، شاید جراحی یا استفاده از دیگر روش‌های درمانی لازم شود که به همین دلیل بیماران باید در دوره‌های زمانی منظم با پزشک خود در تماس باشند و در این ‌زمینه با او مشورت کنند.»

همانژیوم کبدی چیست؟

دکتر بهزاد نخعی ، متخصص جراحی عمومی و جراحی کبد و گوارش در این باره می گوید:

«اصطلاح همانژیوم به وجود هر گونه کلافه عروقی که در آن عروق کوچک و بزرگ بصورت پیچ در پیچ درهم تنیده شده و به شکل توده های نامنظم کوچک و بزرگ در آمده اند اطلاق می شود.

با توجه به اینکه عروق، اعم از شریان و ورید در سراسر بدن وجود دارند، لذا از نظر تئوری امکان بروز همانژیوم در سراسر بدن وجود داشته و در صورتی که این کلاف توده ای عروقی در کبد ایجاد شود، به نام همانژیوم کبدی خوانده می شود.

همانژیوم کبدی شایع ترین توده خوش خیم کبد است.

همانژیوم کبدی معمولا بی سر و صدا بوده و غیر از درد خفیف و احساس سنگینی و زوق زوق در ربع راست و فوقانی شکم علامتی ندارد.

ندرتا زمانی که همانژیوم کبدی خیلی بزرگ بوده و یا به تعداد بیش از سه عدد در کبد منتشر شده باشد، باعث اختلال در کارکرد کبد می شود که این حالت را همانژیوماتوز کبدی می گویند.

ذکر این نکته لازم است که همانژیوم کبدی از هر نوع که باشد خوش خیم بوده و سرطانی نمی شود.

همانژیوم کبدی گاهی شروع به رشد سریع و غیرطبیعی در بافت کبد نموده و امکان پارگی و بروز خونریزی های شدید و مرگبار در بیمار مبتلا وجود دارد که به این نوع، همانژیوم غاری و یا Cavernous Hemangiomas می گویند.

همانژیوم کبدی اغلب حین سونوگرافی بیمار برای مشکلات دیگر بطور اتفاقی کشف شده و موجب نگرانی پزشک و بیمار می شود.»

واریس مری چیست

واریس مری چیست – زمانی که جلوی جریان خون به کبد توسط یک بافت زخمی در کبد یا لخته خون گرفته شود، واریس مری رخ می دهد.

برای یافتن راهی در اطراف محل گرفتگی برای جریان داشتن خون، خون به سمت رگ های خونی کوچک تر که نمی توانند خون زیادی را عبور دهند، می رود. این رگ های خونی کوچک ممکن است سوراخ و یا حتی پاره شوند و باعث خونریزی مرگبار واریس مری گردند.

تعدادی از داروها و روش های درمان پزشکی می توانند از خونریزی واریس مری جلوگیری کرده و آن را متوقف کنند.

واریس مری اغلب در اثر انسداد جریان خون در سیاهرگ باب که خون را از سمت روده ها، لوزالمعده و طحال به سمت کبد می برد، رخ می دهد.

علائم واریس مری

واریس مری معمولا علامتی ندارد تا اینکه خونریزی کند. علائم خونریزی واریس مری عبارتند از:

استفراغ خونی

– مدفوع سیاه یا خونی

– شوک (در موارد شدید)

زمانی که جلوی جریان خون به سمت کبد در اثر یک محل زخمی در کبد (ناشی از بیماری کبدی) گرفته شود، واریس مری می تواند بروز کند

اگر هر یک از علائم بیماری کبدی زیر را داشته باشید، پزشک ممکن است به واریس مری شک کند:

– زردی پوست و چشم ها

– دسته ای از رگ ها خونی ریز به شکل عنکبوت روی پوست

– قرمز شدن پوست کف دست ها (التهاب پوست کف دست)

– بد شکل شدن دست به نام انقباض دوپویترن (این بیماری با ضخیم شدن کف دست آغاز می شود)

– چروک و جمع شدن بیضه ها در مردان

– التهاب طحال- آب آوردن شکم (آسیت)

چه موقع نزد پزشک برویم؟
هر موقع نشانه ای را در خودتان مشاهده کردید که نگران کننده بود، نزد پزشک متخصص بروید.
اگر پزشک تشخیص داد که دچار بیماری کبدی هستید، از او درباره احتمال ابتلا به واریس مری و راه های کاهش خطر ابتلا به این مشکل سئوال کنید.
درباره آندوسکوپی مری برای بررسی واریس مری از پزشک سئوال کنید.
اگر پزشک تشخیص دهد دچار واریس مری هستید، علائم خونریزی آن را به شما خواهد گفت.
در صورت مشاهده علائم خونریزی واریس مری مثل استفراغ خونی یا مدفوع خونی، سریعا به پزشک مراجعه کنید.

زمانی که جلوی جریان خون به سمت کبد در اثر یک محل زخمی در کبد (ناشی از بیماری کبدی) گرفته شود، واریس مری می تواند بروز کند. لذا جریان خون بر می گردد و باعث افزایش فشار در سیاهرگ باب می شود.
سیاهرگ یا ورید باب، خون را از سمت روده ها، لوزالمعده و طحال به سمت کبد می برد.

افزایش فشار خون در ورید باب باعث می شود خون برای راه پیدا کردن، وارد سیاهرگ های کوچک تری مانند سیاهرگ های قسمت پایینی مری شود.
دیواره نازک این سیاهرگ های کوچک در اثر جریان خون اضافی باد می کند و در مواردی پاره شده و خونریزی می کند.

واریس مری چیست
علل واریس مری عبارتند از:
1- سیروز کبدی (زخمی شدن شدید کبد): تعدادی از بیماری های کبدی می توانند باعث سیروز شوند مثل بیماری هپاتیت، بیماری کبد الکلی، کبد چرب و سیروز صفراوی اولیه.
40درصد مبتلایان به سیروز، دچار واریس مری می شوند.

2- لخته شدن خون (ترومبوز): لخته شدن خون در سیاهرگ باب یا سیاهرگ طحالی که به ورید باب می ریزد، باعث واریس مری می شود.

3- بیماری انگلی: شیستوزومیاز یک عفونت انگلی است. انگل این بیماری به کبد، ریه ها، روده ها و مثانه آسیب می زند.

4- سندرم بود کیاری (Budd-Chiari syndrome): این بیماری نادر باعث لخته شدن خون می شود که می تواند سیاهرگ هایی را که خون را خارج از کبد حمل می کنند، مسدود کند.
خطرناک ترین عارضه واریس مری، خونریزی آن است. اگر یک بار دچار خونریزی شوید، خطر خونریزی های بعدی در شما زیاد است

اگرچه بسیاری از افراد مبتلا به بیماری شدید کبدی، دچار واریس مری می شوند، ولی خیلی از آن ها دچار خونریزی نمی شوند.

واریس مری در شرایط زیر باعث خونریزی می شود:
– فشار خون بالا در سیاهرگ باب
– واریس مری شدید و گسترده
– نقاط قرمز رنگ روی واریس مری: مشاهده لکه ها یا خطوط قرمز در محل واریس توسط آندوسکوپی
– سیروز کبدی یا نارسایی کبد
– مصرف الکل به خصوص اگر بیماری شما با مصرف الکل مرتبط باشد.

عوارض واریس مری
خطرناک ترین عارضه واریس مری، خونریزی آن است.
اگر یک بار دچار خونریزی شوید، خطر خونریزی های بعدی در شما زیاد است.
در برخی موارد، خونریزی زیاد باعث شوک و حتی مرگ می شود.