پزشک تو – سایت پزشکی

سندرم دامپینگ چیست – سندرم دامپینگ (dumping syndrome) مجموعه ای از علائم است که بیشتر در افرادی که تمام و یا قسمتی از معده خود را با عمل جراحی برداشته اند، و یا کسانی که برای لاغر شدن، عمل جراحی بای پس معده را انجام داده اند، رخ می دهد.

سندرم دامپینگ را تخلیه سریع معده نیز می گویند. در این بیماری، محتویات هضم نشده معده خیلی سریع به داخل روده کوچک می ریزند. علائم شایع آن عبارتند از درد شکم، تهوع و اسهال.

بیشتر افراد مبتلا به سندرم دامپینگ، بلافاصله بعد از خوردن غذا دچار علائم آن می شوند.
در برخی افراد مبتلا، علائم بیماری یک تا سه ساعت بعد از خوردن غذا بروز می کند.
برخی افراد هم هر دوی علائم زودرس و ویروس را تجربه می کنند.

با تنظیم و تعدیل برنامه غذایی، این بیماری را می توان کنترل کرد. موارد جدی و خطرناک بیماری، نیاز به عمل جراحی و مصرف دارو دارد.
مشکلات این بیماری بعد از مصرف موادغذایی خیلی شیرین بدتر می شود، به خصوص غذاهایی که قند و شکر (ساکاروز) یا قند میوه (فروکتوز) زیادی دارند
علائم
علائم سندرم دامپینگ بیشتر در طی خوردن غذا و یا 15 تا 30 دقیقه بعد از آن، رخ می دهد که آن را دامپینگ زودرس می گویند.

علائم سندرم دامپینگ زودرس عبارتند از:
1- علائم معده ی روده ای:
– حالت تهوع
– استفراغ
– درد شکم
– اسهال
– احساس سیری

2- علائم قلبی عروقی:
– گرگرفتگی و سرخ شدن
– سرگیجه و احساس سبکی سر
– تپش قلب و ضربان سریع قلب

علائم این بیماری می تواند مدت زمان دیرتر و معمولا یک تا سه ساعت بعد از خوردن غذا بروز کند که آن را دامپینگ دیررس می گویند.

این مسئله می تواند به دلیل ریختن مقادیر زیاد قندها به داخل روده باریک باشد (هیپرگلیسمی یا افزایش قند خون). در پاسخ به این افزایش قندخون، بدن مقادیر زیادی از هورمون انسولین را از لوزالمعده (پانکراس) آزاد می کند تا قندها را جذب کند و منجر به بروز هیپوگلیسمی یا کاهش قند خون می شود.

علائم دامپینگ دیررس عبارتند از:
– عرق کردن
– احساس گرسنگی
– احساس خستگی
– سرگیجه و سبکی سر
– گیجی و آشفتگی
– تپش قلب و ضربان سریع قلب
– غش کردن

بررسی بیش از 1100 فردی که با عمل جراحی قسمتی از معده خود را برداشته بودند، نشان داد که حدود دو سوم آن ها دچار علائم زودرس و حدود یک سوم آن ها دچار علائم دیررس دامپینگ شدند.
برخی افراد هم هر دوی علائم زودرس ویروس را تجربه می کنند.

مشکلات این بیماری بعد از مصرف غذاهای با قند بالا (موادغذایی خیلی شیرین) بدتر می شود، به خصوص غذاهایی که قند و شکر (ساکاروز) یا قند میوه (فروکتوز) زیادی دارند.

زمان مراجعه به پزشک
در موارد زیر به پزشک مراجعه کنید:
1- دچار علائم و نشانه های سندرم دامپینگ می شوید، حتی اگر عمل جراحی معده نداشته اید.

2- علائم شما با تغییر برنامه غذایی بهتر نمی شوند.

3- مقدار زیادی از وزن خود را در اثر سندرم دامپینگ از دست دادید (کاهش وزن زیاد). حتی ممکن است پزشک شما را به یک متخصص تغذیه معرفی کند تا یک برنامه غذایی مناسب برای شما بنویسد.

در قسمت دوم این مطلب علل، عوامل خطر و عوارض سندرم دامپینگ را برای شما خواهیم گفت. با ما همراه باشید.

علل خارش مقعد  – خارش مقعد مشکلی است که افراد از بیان آن خجالت می کشند. اگرچه برخی از علل خارش مقعد به راحتی درمان می شوند، اما تعدادی از آنها شامل یک بیماری در دستگاه گوارشی هستند و نیاز به درمان پزشکی یا عمل جراحی دارند. در این مطلب برخی از علل خارش مقعد و درمان مناسب آن ها را بیان می کنیم.

1- هموروئید
هموروئید یا بواسیر یکی از علل خارش مقعد است. در بیشتر موارد، هموروئید در اثر یبوست و زور زدن برای خروج مدفوع بروز می کند.

در حالیکه برخی از هموروئیدها با داروهایی مثل شیاف و پماد ضدهموروئید مقعدی به راحتی درمان می شوند، برخی از انواع هموروئید مثل هموروئید ترومبوزی (هموروئیدی که باعث می شود حتی بعد از درمان هموروئید، پوست مقعد بیرون بزند) و هموروئید طولانی مدت نیاز به عمل جراحی دارند.

برای جلوگیری از خارش مقعد مربوط به هموروئید، بعد از اجابت مزاج با دستمال کاغذی نرم و مرطوب، مقعد خود را پاک کنید.

2- کرمک
کرمک یک نوع انگل پوستی است که تخم های خود را در اطراف پوست مقعد می ریزد. اگرچه کرمک در کودکان شایع است، ولی بزرگسالان نیز می توانند دچار آن شوند.

اگر فکر می کنید کرمک باعث خارش مقعد شما شده است، شب قبل از خوابیدن یک نوار چسب شیشه ای روی مقعد خود بزنید. اگر صبح بعد از بلند شدن از خواب، نوار چسب را برداشتید و تخم های ریز سفیدرنگی روی آن مشاهده کردید، نزد پزشک بروید.
اگر کودک شما این مشکل را داشت، او را نزد پزشک متخصص اطفال ببرید.
پوشیدن شلوار و لباس زیر تنگ می تواند باعث خارش مقعد شود
3- یبوست
هنگام یبوست، التهاب پوست مقعد در اثر خروج مدفوع سفت، خشک و بزرگ، باعث خارش مقعد می شود.

برای جلوگیری از یبوست می توانید از مواد غذایی فیبردار مثل میوه و سبزی تازه و داروهای گیاهی ضد یبوست استفاده کنید. همچنین برای جلوگیری از خشکی مدفوع بایستی آب زیادی در طی روز بنوشید.

اگر با این کارها یبوست شما برطرف نشد، برای مدت کوتاهی می توانید تحت نظر پزشک از داروهای ملین، شیاف و تنقیه استفاده کنید.

4- شلوار و لباس زیر تنگ
پوشیدن شلوار و لباس زیر تنگ می تواند باعث خارش مقعد شود.

برخی از پارچه ها مثل پارچه ابریشمی به پوست می چسبند. وقتی برای مدت طولانی می نشینید، این نوع پارچه ها باعث سوزش و تحریک پوست نازک مقعد می شوند.

اگر مجبورید لباس تنگ بپوشید، از پودرهای ضد خارش در ناحیه مقعد خود استفاده کنید.

5- خارش ورزشکار
خارش ورزشکار یک نوع عفونت قارچی پوست است که در آب و هوای گرم و مرطوب ایجاد می شود.

مردان بیشتر به این عارضه دچار می شوند، به خصوص آن هایی که در هوای گرم بیرون کار می کنند و یا مجبورند در هوای سرد چند تا لباس روی هم بپوشند و یا کسانی که در هوای گرم تابستان در مسابقات ورزشی شرکت می کنند.

برای جلوگیری از بروز خارش ورزشکار، کمی جوش شیرین و یا پودر جاذب عرق هر روز به زیر بغل خود بمالید.

6- عفونت قارچی
عفونت قارچی مقعد، هم در زنان و هم در مردان بروز می کند. همان نوع قارچی که باعث عفونت قارچی واژن در زنان می شود، می تواند باعث عفونت قارچی مقعد هم بشود.

برای جلوگیری از عفونت قارچی مقعد، مقعد خود را به طور کامل با آب گرم بشویید.

برای درمان این عارضه می توانید تحت نظر پزشک از پمادهای ضد عفونت قارچی و یا شیاف عفونت قارچی مقعد استفاده کنید.

7- موهای زیرپوستی
گاهی اوقات موهای بدن در زیر پوست رشد می کنند.

رشد موهای زیرپوستی در ناحیه مقعد باعث خارش آزادهنده شدیدی می شود.

برای جلوگیری از رشد موهای زیرپوستی در مقعد، موهای این قسمت را از ته نزنید.

اگر مجبورید موهای ناحیه مقعد را بزنید، با استفاده از یک پماد ضدخارش (که می توان آن را برای اطراف مقعد بکار برد) استفاده کنید تا خارش کم شود.
آیلار آرزوگران

 پولیپ معده چیست – پولیپ های معده توده های سلولی هستند که روی دیواره داخلی معده تشکیل می شوند. پولیپ های معده به ندرت بروز می کنند.

معمولا پولیپ های معده علامتی ندارند و در اغلب موارد، زمانی که پزشک به دلیل دیگری معده شما را معاینه و بررسی می کند، معلوم می شوند.

بیشتر پولیپ های معده سرطانی نمی شوند، اما برخی از آن خطر ابتلا به سرطان معده را در آینده افزایش می دهند.

به همین دلیل هم برخی از پولیپ های معده از بدن خارج می شوند و برخی دیگر نیازی به درمان ندارند.

نشانه های پولیپ معده چیست؟
پولیپ های معده معمولا علامتی ندارند. اما وقتی که یک پولیپ بزرگ می شود، زخم های باز روی سطح آن ایجاد می شوند. به ندرت ممکن است پولیپ معده، دریچه بین معده و روده باریک (دریچه پیلور) را ببندد.

اگر شما پولیپ معده داشته باشید، ممکن است علائم زیر را مشاهده کنید:
– بروز درد یا سوزش موقع فشار دادن معده (شکم)
– خونریزی معده
– کم خونی

کی نزد پزشک برویم؟
اگر دچار هر نوع علامت دائمی هستید که شما را نگران می کند، به پزشک متخصص گوارش مراجعه کنید.
درمان عفونت ناشی از هلیکو باکتر پیلوری معده با آنتی بیوتیک ها، پولیپ های هیپرپلاستیک را از بین می برد و از عود مجدد پولیپ ها جلوگیری می کند

علل ایجاد پولیپ معده کدامند؟

پولیپ های معده در اثر ورم (التهاب) و سایر آسیب های دیواره داخلی معده تشکیل می شوند.
شایع ترین انواع پولیپ های معده عبارتند از:

1- پولیپ های هیپرپلاستیک: این پولیپ ها در واکنش به التهاب مزمن سلول های دیواره داخلی معده تشکیل می شوند.

پولیپ های هیپرپلاستیک در افراد مبتلا به ورم معده (گاستریت) بیشتر شایع هستند که این مسئله می تواند مربوط به هلیکوباکترپیلوری باشد. هلیکو باکتر پیلوری یک نوع باکتری است که دیواره داخلی معده را دچار عفونت می کند.

بیشتر این پولیپ ها منجر به سرطان معده نمی شوند، اما پولیپ های هیپرپلاستیکی که قطر آنها بیش از 2 سانتیمتر است، بیشتر احتمال دارد سرطانی شوند.

2- پولیپ های غدد معده: این پولیپ ها از سلول های غده ای موجود در دیواره داخلی معده شکل می گیرند. اگر این نوع از پولیپ های معده در افراد مبتلا به یک سندرم ارثی نادر به نام آدنوماتوز پولیپوز خانوادگی (familial adenomatous polyposis) وجود داشته باشند، بایستی با عمل جراحی برداشته شوند، زیرا می توانند سرطانی شوند.
سرطان معده
این پولیپ ها در افرادی که به طور مرتب از برخی داروهای کاهش دهنده اسید معده (داروهای بازدارنده پمپ پروتون) استفاده می کنند، شایع هستند.

وجود این پولیپ ها در این افراد جای نگرانی ندارد، مگر اینکه قطر آنها بیش از یک سانتیمتر باشد.

خطر سرطانی شدن این پولیپ های بزرگ خیلی کم است، ولی برخی پزشکان توصیه می کنند که بیمار مصرف این نوع از داروهای معده را قطع کندد و یا پولیپ ها را از بدن درآورد و یا هر دو کار را انجام دهد.

3- آدنوم: آدنوم ها نیز از سلول های غده ای دیواره داخلی معده شکل می گیرند. شیوع این نوع از پولیپ های معده کمتر از بقیه انواع آن است، ولی احتمال سرطانی شدن آن ها بیشتر است.
آدنوم ها با ورم معده و بیماری آدنوماتوز پولیپوز خانوادگی ارتباط دارند.

چه عواملی بروز پولیپ معده را افزایش می دهند؟
1- سن: پولیپ های معده در افراد 50 ساله و مسن تر، بیشتر بروز می کنند.

2- عفونت باکتریایی معده: باکتری هلیکوباکترپیلوری از علل شایع بروز ورم معده است که باعث بروز پولیپ های هیپرپلاستیک و آدنوم می شود.

3- بیماری آدنوماتوز پولیپوز خانوادگی: این سندرم نادر ارثی، خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ و سایر بیماری ها از جمله پولیپ معده را افزایش می دهد.

4- برخی داروها: مصرف طولانی مدت داروهای بازدارنده پمپ پروتون باعث بروز پولیپ های غدد معده می شود. این داروها برای درمان بیماری ریفلاکس معده (برگشت اسید معده به مری) به کار می روند.
آندوسکوپی معده

چه آزمایشاتی پولیپ معده را مشخص می کنند؟
1- آندوسکوپی معده: برای مشاهده داخل معده توسط پزشک

2- نمونه برداری از بافت معده: پزشک می تواند در طی آندوسکوپی، نمونه ای از بافت معده را بردارد و در آزمایشگاه بررسی کند.

پولیپ معده چطور درمان می شود؟
روش درمانی بستگی به نوع پولیپ معده دارد که عبارتند از:

– پولیپ های کوچک که آدنوم نیستند: نیازی به درمان ندارند. این پولیپ ها معمولا علامتی ندارند و به ندرت سرطانی می شوند. ممکن است پزشک برای کنترل پولیپ های معده، هر چند مدت یک بار آندوسکوپی معده را برای شما انجام دهد.
پولیپ هایی که بزرگ می شوند و یا علامتی ایجاد می کنند، باید از بدن خارج شوند.

– پولیپ های بزرگ معده: از بدن برداشته می شوند. بیشتر پولیپ های معده در طی آندوسکوپی از بدن خارج می شوند.

– آدنوم ها: معمولا در طی انجام آندوسکوپی، از بدن خارج می شوند.

– پولیپ های مربوط به بیماری آدنوماتوز پولیپوز خانوادگی: از بدن خارج می شوند، زیرا می توانند سرطانی شوند.

درمان عفونت هلیکوباکترپیلوری
اگر شما دچار ورم معده ناشی از هلیکوباکترپیلوری باشید، پزشک برای درمان شما، داروهای آنتی بیوتیک را تجویز خواهد کرد.

درمان عفونت ناشی از هلیکو باکتر پیلوری با آنتی بیوتیک ها، پولیپ های هیپرپلاستیک را از بین می برد و از عود مجدد پولیپ ها جلوگیری می کند.

ممکن است برای از بین بردن هلیکوباکترپیلوری نیاز باشد چند هفته و یا چند ماه داروهای آنتی بیوتیک تجویز شده توسط پزشک را مصرف کنید.
آیلار آرزوگران

حالت تهوع در ورزش – تهوع ناشی از ورزش عارضه‌ای شامل احساس تهوع یا استفراغ است که می‌تواند مدت کوتاهی پس از توقف فعالیت ورزشی و یا در حین انجام آن رخ دهد.

تهوع ناشی از ورزش ممکن است به علت فعالیت جسمی بیش از حد و یا پس از پایان دادن ناگهانی ورزش باشد.

بسیاری از افرادی که به ورزش‌های پرشدت مانند ایروبیک (هوازی) یا دوچرخه‌سواری می‌پردازند، تهوع ناشی از ورزش را گزارش کرده‌اند.

یک بررسی روی بیست داوطلب در دانشگاه ناگویای ژاپن نشان داد میزان تهوع ناشی از ورزش پس از غذا خوردن بیشتر اتفاق می‌افتد.

همچنین کم‌آبی بدن حین ورزش یک علت شناخته‌شده تهوع ناشی از ورزش است.

به گفته پژوهشگران، ورزش با شدت زیاد باعث می‌شود جریان خون از معده به طرف عضلات منحرف شود و به این علت تهوع به وجود آید.

یک علت احتمالی دیگر تهوع ناشی از ورزش، پرآبی بدن است. نوشیدن مقدار زیاد آب در حین فعالیت ورزشی شدید (مثلا دوی ماراتون) نیز می‌تواند به تهوع، اسهال، گیجی و لرزش عضلانی بینجامد.

نوشیدن زیاد باعث رقیق شدن الکترولیت‌های خون نیز می‌شود و به افت میزان سدیم خون (هیپوناترمی) می‌انجامد که می‌تواند منجر به تهوع ورزشی شود.
بررسی ها نشان می دهد، برای غلبه بر تهوع ناشی از ورزش افراد می توانند پس از مشورت با پزشک، از نعنا و زنجبیل در هنگام ورزش کمک بگیرند
درمانی جالب برای آنهایی که موقع ورزش دچار تهوع می شوند
دانشمندان به تازگی دریافته اند، افرادی که در هنگام ورزش کردن دچار حالاتی مانند تهوع می شوند به دلیل اختلال در میزان قند و نمک خون آنها است.

افراد زیادی وجود دارند که با وجود علاقه به ورزش کردن به دلیل حالاتی مانند تهوع که اغلب پس از پایان فعالیت ورزشی به وجود می آید، ازانجام ورزش رویگردان می شوند.

گفتنی است، پزشکان به این افراد توصیه می کنند تا در رژیم غذایی خود دقت بیشتری داشته باشند و بویژه قبل و بعد از ساعت ورزش از خوردن غذاهای چرب و سرخ کرده جدا خودداری نمایند.

بررسی ها نشان می دهد، برای غلبه بر این مشکل و انجام فعالیت ورزشی دلخواه و لذت بردن از آن، افراد می توانند پس از مشورت با پزشک معالج در صورت نداشتن حساسیت، از نعنا و زنجبیل در هنگام ورزش کمک بگیرند.

عصاره و عطر نعنا سبب باز شدن ریه ها می شود و اکسیژن بیشتری را به بدن می رساند. همچنین خوردن آن سبب آرامش بیشتر معده می گردد و فعالیت اسید معده را آرام تر می کند.

زنجبیل نیز گیاهی است که برای درمان تهوع به کار می رود.

حتی افراد می توانند مقدار ی از عصاره نعنا را به همراه خود داشته باشند و در صورت نیاز از آن استفاده کنند.

پزشکان توصیه می کنند تا افراد در صورت رفع نشدن عارضه، حتما به پزشک مراجعه نموده و از او راهنمایی بخواهند، زیرا ممکن است علت تهوع ورزشی در اثر بیماری های دیگری باشد.

اسهال در تابستان – وقتی هوا گرم می شود خطر بروز بیماری های میکروبی اسهالی قابل انتقال از طریق آب و مواد غذایی آلوده افزایش می یابد. بر همین اساس وزارت بهداشت هر ساله نسبت به خطر شیوع بیماری های میکروبی مانند وبا طی ماه های تیر تا شهریور هشدار می دهد و بر ضرورت رعایت موازین بهداشتی و شست وشوی مرتب دست ها و میوه و سبزیجات و نیز مصرف آب آشامیدنی سالم تاکید می کند.

نکته مهم در پیشگیری بموقع از عوارض اسهال های حاد عفونی، تشخیص آنهاست.

این نوع اسهال ها به دلیل شدت و طولانی بودنشان، بدن را در معرض خطر کم آبی جدی قرار می دهد. همچنین اغلب اسهال های عفونی با تب، درد شکم و استفراغ همراه است.

معمولا این نوع اسهال ها تحت تاثیر عوامل باکتریایی ایجاد می شوند، اما ویروس ها و انگل ها نیز می توانند در بروز آن نقش داشته باشند.

البته خیلی ها به اشتباه تصور می کنند هنگام ابتلا به اسهال باید بلافاصله با مصرف دارو جلوی آن را گرفت، در حالی که اسهال به نوبه خود یک واکنش مثبت از سوی سیستم ایمنی بدن برای دفع عامل میکروبی بیماریزا تلقی می شود و به گفته دکتر ستار جعفری، متخصص بیماری های گوارشی، اسهال، نوعی مکانیسم دفاعی روده است که به واسطه آن حرکات روده تشدید می شود تا عامل بیماریزا از روده دفع شود.

با این توضیح شاید کنترل کردن اسهال حاد، خیلی به نفع بیمار نباشد، یعنی باعث شود عفونت داخل روده بماند و جذب خون بشود.

اسهالی که عفونی می شود
اسهال های عفونی معمولا بیش از دو هفته تداوم پیدا می کند که نزدیک به 90 درصد این نوع اسهال ها ناشی از عوامل باکتریایی است و در بقیه موارد ویروس ها و انگل نیز در بروز آن دخیل است.

دکتر جعفری درباره عوامل موثر در بروز اسهال عفونی می گوید: به دنبال بروز این نوع اسهال ها، عوامل میکروبی، بافت روده را خراب می کنند یا به طور مستقیم با تولید سمومی به تخریب بافت روده منجر می شوند.

از جمله مهم ترین عوامل باکتریایی که به اسهال عفونی منجر می شود، می توان به باکتری ایکولای (میکروب عامل اسهال خونی و وبا) و سالمونلا (عامل مسمومیت غذایی) اشاره کرد.

ویروس هایی چون ویروس سرماخوردگی هم می تواند با عوارضی چون اسهال در بیمار همراه باشد. انگل ها نیز می توانند به بروز اسهال عفونی در بیمار منجر بشوند.

البته گاهی اسهال به عنوان یک علت ثانویه در اثر مصرف برخی داروها از جمله آنتی بیوتیک ها بروز پیدا می کند. مواجهه با سمومی چون حشره کش ها و آفت کش ها نیز با اثراتی که بر سیستم گوارشی می گذارد، می تواند به بروز اسهال منجر شود، اما نکته مهمی که نباید از خاطر برد آن است که بیشتر عوامل عفونی اسهال از راه دهانی منتقل می شود، یعنی مصرف آب یا غذای آلوده به مدفوع انسان یا حیوان مبتلا به عامل بیماریزا می تواند شخص را به اسهال مبتلا کند.
شستن دست ها با آب و صابون پس از دستشویی و در مورد کودکان دبستانی پس از بازگشت از مدرسه می تواند در پیشگیری از انتقال عوامل بیماریزا بسیار موثر باشد
اسهالی که خود به خود خوب می شود
حال شاید بپرسید کدام دسته از اسهال های عفونی باید درمان شود و کدام یک بدون نیاز به درمان خاصی بهبود می یابد؟
دکتر جعفری در پاسخ می گوید: در شرایطی که فرد تهوع و استفراغ نداشته باشد، با مصرف مایعات و بویژه محلول او آر اس (ORS) می تواند با کم آبی ناشی از اسهال مقابله و به این ترتیب تا خروج عامل عفونی از روده ها از درمان دارویی خاص دیگری اجتناب کند.

در چنین شرایطی دفعات اسهال باید طی 48 تا 72 ساعت کاهش یابد و رو به بهبود رود، اما اگر تغییری در شدت اسهال در بیمار حاصل نشود، به بررسی بیشتری نیاز خواهد داشت.

همچنین اسهال خونی به بررسی بیشتری از طریق آزمایش مدفوع نیاز دارد. بعلاوه بروز اسهال در سنین خیلی پایین یعنی نوزادان و در کهنسالان باید مورد بررسی و درمان دارویی قرار بگیرد.

کسانی هم که همراه با اسهال، درد شدید در ناحیه شکم دارند، یا سیستم ایمنی شان ضعیف است، شیمی درمانی می شوند، یا داروهای خاصی از جمله داروهای روماتیسمی مصرف می کنند، باید به درمان سریع اسهال اقدام کنند.

پس وقتی اسهالی خیلی شدید همراه با استفراغ و بیش از دو هفته نیز طول کشیده است و با عوارضی چون کاهش وزن همراه باشد، شخص را به دلیل شدت زیاد از خواب بلند کند یا در فردی بروز کند که سابقه بیماری های گوارشی بدخیمی در خانواده اش وجود داشته باشد، باید مورد پیگیری دقیق پزشکی قرار بگیرد.

جلوی بروز اسهال را بگیرید
بی شک رعایت بهداشت فردی مهم ترین عاملی است که باید در پیشگیری از بیماری های عفونی دستگاه گوارش در نظر گرفته شود.

دکتر جعفری در این باره توضیح می دهد: از آنجا که اصلی ترین راه انتقال باکتری ها، ویروس ها و انگل ها، دهان است.

شستن دست ها با آب و صابون پس از دستشویی و در مورد کودکان دبستانی پس از بازگشت از مدرسه می تواند در پیشگیری از انتقال عوامل بیماریزا بسیار موثر باشد.

همچنین ضدعفونی کردن میوه ها، بویژه صیفی جات و سبزی ها قبل از مصرف، از مواردی به شمار می رود که رعایت کردن آن باعث کاهش بروز بیماری اسهال در فرد می شود.

همچنین متخصصان بیماری های عفونی با توجه به احتمال بروز اسهال های عفونی از طریق گوشت و فرآورده های گوشتی، رعایت بهداشت گوشت، بویژه گوشت مرغ را ضروری می دانند.

بر این اساس، رعایت نکاتی چون شستن گوشت قبل از مصرف، جدا کردن گوشت های خام از پخته و دیگر مواد غذایی پخته و همچنین جدا کردن مواد غذایی پخته با خام بسیار اهمیت دارد. مواد غذایی پخته را نیز باید حتما در یخچال نگهداری کرد.

دکتر زهره آذرکار، متخصص بیماری‌های عفونی نیز در این باره می گوید:
«با توجه به فصل تابستان و افزایش فعالیت برخی میکروب‌ها در این فصل، شاهد شیوع بیشتر ابتلا به اسهال در بین کودکان هستیم.

اسهال بیماری است که نباید با دارو جلوی آن را گرفت، یعنی نباید از داروهایی استفاده کرد که اسهال بیمار را کم کند.

اسهال فعالیت دفاعی بدن در برابر میکروب وارد شده به بدن است. در موقع اسهال حرکات روده به دلیل خارج کردن میکروب‌ها افزایش پیدا می‌کند که اگر با دارو جلوی حرکات روده گرفته شود باعث باقی ماندن میکروب در روده شده که در این صورت میکروب تهاجم یافته و وارد سیستم خونی می‌شود و برای بیمار وضعیت وخیمی را ایجاد می‌کند.

اگر وزن مدفوع بیش از 200 گرم در روز شود یا تعداد دفعات دفع مدفوع افزایش پیدا کند یا قوام مدفوع شل و آبکی شود، به آن اسهال می‌گویند که انواع آن شامل اسهال حاد کمتر از دو هفته، مزمن بیش از چهار هفته، مداوم کمتر از چهار هفته است.

اسهال‌های عفونی بیشتر از نوع حاد هستند، اما اسهال‌های مداوم و مزمن معمولا علت غیرعفونی دارند و بیشتر به دلایل داخلی نقص آنزیم یا بیماری سرطانی یا بیماری‌های مزمن گوارشی ایجاد می‌شوند.

اسهال میکروبی در این فصل شایع‌تر است که ممکن است به شکل بیماری وبا خود را نشان داده که از مهمترین علائم آن اسهال شدید و ابکی است که ممکن است به دلیل از دست رفتن سریع آب و املاح بدن در کمتر از یک ساعت منجر به مرگ شود.

اسهال خونی نیز به دلیل تهاجم میکروب‌ها به روده صورت می‌گیرد که در مدفوع فرد خون خواهد بود.
اگر میکروب وارد شده به بدن به مخاط روده وارد شود، اسهال آبکی به اسهال خونی تبدیل می‌شود.

اسهال های مسافرتی که بیشتر علت میکروبی دارند، به دلیل رعایت نکردن اصول بهداشتی یا استفاده از غذاهای غیرمطمئن ایجاد می شود، چرا که میکروب در هوای گرم سریع تکثیر پیدا می‌کند.

اسهال ناشی از مسمومیت مواد غذایی جزو اسهال‌های حاد هستند که اسهالی گذرا بوده و با جایگزین کردن آب و الکترولیت بهبودی حاصل می‌شود.»

انسداد روده چیست * انسداد یا گرفتگی روده مشکلی است که در آن غذاها و مایعات به دلیل بسته بودن مسیر، نمی توانند از روده باریک (کوچک) یا روده بزرگ (کولون) عبور کنند.
گرفتگی روده
گرفتگی روده می تواند به دلیل چسبندگی روده که معمولا بعد از عمل جراحی اتفاق می افتد، وجود کیسه های برآمده ملتهب یا چرکی در دیواره روده ها (دیورتیکولیت) ، فتق و یا تومورها ایجاد شود.

بدون درمان پزشکی، قسمت های مسدود روده می میرند و باعث بروز مشکلات جدی می شوند. اما با مراقبت دقیق پزشکی، گرفتگی روده اغلب به طور موفقیت آمیزی برطرف می شود.

علائم گرفتگی روده کدامند ؟

– درد شکم که می رود و می آید
– حالت تهوع
– استفراغ کردن
– اسهال
– یبوست
– عدم توانایی برای دفع مدفوع یا خارج کردن گاز روده
– نفخ و ورم شکم

کی نزد پزشک برویم؟
به دلیل مشکلات جدی و خطرناکی که گرفتگی روده می تواند به وجود آورد، بایستی در صورت مشاهده درد شکم و یا سایر علائم انسداد روده، فورا نزد پزشک بروید و تحت درمان پزشکی قرار بگیرید.

دلایل گرفتگی روده چیست؟

1- گرفتگی مکانیکی روده باریک
منظور از گرفتگی مکانیکی آن است که چیزی به طور فیزیکی (جسمی) روده را می بندد. دلایل گرفتگی مکانیکی روده باریک عبارتند از:
– چسبندگی روده : نوارهایی از بافت فیبروزی در داخل شکم که می تواند بعد از جراحی ناحیه شکم یا لگن ایجاد شود.

– فتق : قسمتی از روده به طرف بخش دیگری از بدن برآمده می شود و بیرون می زند.
– تومورهای روده باریک
– بیماری های التهابی روده مثل بیماری کرون
– پیچ خوردگی روده باریک
– intussusceptions : یک اختلال نادر و خطرناک که در آن قسمتی از روده به داخل قسمت مجاور آن لیز می خورد و فرو می رود (تصویر کناری).

2- انسداد مکانیکی روده بزرگ
دلایل این نوع انسداد روده عبارتند از :
– سرطان روده بزرگ
– دیورتیکولیت : کیسه های کوچک و برآمده در دیواره روده که ملتهب و عفونی می شوند
– پیچ خوردگی روده بزرگ
– مدفوع فشرده و سفت
– تنگ شدن روده بزرگ در اثر التهاب یا جراحت
انسداد روده جلوی جریان خون به قسمتی از روده را می گیرد. کمبود خون باعث مرگ دیواره روده می شود. مرگ بافت روده باعث پارگی و سوراخ شدن دیواره روده و در نتیجه عفونت آن می شود

3- ایلئوس فلجی
ایلئوس فلجی می تواند علائم انسداد روده را ایجاد کند، ولی شامل انسداد فیزیکی روده نیست.
در ایلئوس فلجی، مشکلات عضلانی و یا عصبی، انقباض طبیعی عضلات روده را به هم می ریزند و حرکت موادغذایی و مایعات را در دستگاه گوارشی، آهسته یا متوقف می کند.
ایلئوس فلجی می تواند هر قسمتی از روده را تحت تاثیر قرار دهد و دلایل آن عبارتند از:
– عمل جراحی شکم
– عمل جراحی ناحیه لگن
– عفونت (بیماری های عفونی)
– برخی داروها مانند داروهای ضدافسردگی و یا ضد درد که روی اعصاب و عضلات تاثیر می گذارند.
– اختلالات مربوط به عضلات و اعصاب مانند بیماری پارکینسون

چه عواملی خطر ابتلا به گرفتگی روده را افزایش می دهند؟
– عمل جراحی شکم یا ناحیه لگن باعث چسبندگی روده می شود که از علل شایع گرفتگی روده است.

– بیماری کرون که دیواره روده را ضخیم می کند، در نتیجه مسیر عبور غذها را تنگ می نماید.

– سرطان ناحیه شکم، به خصوص اگر برای برداشتن تومور ناحیه شکم تحت عمل جراحی قرار بگیرید و یا رادیوتراپی (پرتودرمانی) شوید.

مشکلات ناشی از گرفتگی روده کدامند؟
عدم درمان گرفتگی روده باعث بروز مشکلات جدی و مرگبار می شود که عبارتند از:
1- مرگ بافت : انسداد روده جلوی جریان خون به قسمتی از روده را می گیرد. کمبود خون باعث مرگ دیواره روده می شود. مرگ بافت روده باعث پارگی و سوراخ شدن دیواره روده و در نتیجه عفونت آن می شود.

2- عفونت : به عفونت حفره شکمی در اصطلاح پزشکی، پریتونیت می گویند. این مشکل مرگبار است و بایستی فورا تحت درمان پزشکی و اغلب عمل جراحی قرار بگیرید.

راه های تشخیص گرفتگی روده
1- معاینه بدنی بیمار توسط پزشک: پزشک درباره بیماری ها و علائم از شما سئوال می کند.
همچنین شما را از نظر بدنی معاینه می کند.
اگر شکم شما باد کرده باشد، و یا درد بگیرد و یا برآمدگی داشته باشد، پزشک به انسداد روده در شما شک می کند. همچنین با گوشی طبی به صداهای روده گوش می کند.

2- تست های تصویربرداری: برای اثبات گرفتگی روده، پزشک عکسبرداری با اشعه ایکس از روده و یا سی تی اسکن روده را برای شما می نویسد.
این تست ها به پزشک کمک می کند تا بفهمد دلیل انسداد روده شما ایلئوس فلجی است یا گرفتگی مکانیکی، و آیا این گرفتگی جزئی است یا کامل.

راه های درمان
روش درمان گرفتگی روده بستگی به علت آن دارد، ولی بیشتر اوقات بایستی در بیمارستان بستری شوید.
وقتی بیمارستان می روید، پزشک ابتدا وضعیت شما را تثبیت می کند تا بعدا تحت درمان پزشکی قرار بگیرید.

پزشک برای تثبیت وضعیت شما، کارهای زیر را انجام می دهد:
– سرم غذایی به دست شما وصل می کند تا مایعات مغذی را از این طریق دریافت کنید.
– لوله ای را از طریق بینی وارد معده شما می کند تا هوا و مایعات شکم را برای کاهش ورم آن خارج کند.
– لوله ای باریک و قابل انعطاف (سوند) را وارد مثانه می کند تا از طریق آن ادرار را خالی کرده و برای آزمایش جمع کند.

درمان گرفتگی جزئی مکانیکی روده
اگر گرفتگی مکانیکی روده جزئی باشد و غذاها و مایعات بتوانند تا حدودی از آن عبور کنند، در این صورت غیر از تثبیت وضعیت بیمار در بیمارستان، نیاز به درمان دیگری نیست.

ممکن است پزشک رژیم غذایی کم فیبری را برای شما تجویز کند که هضم و جذب آن برای روده راحت تر باشد.
اگر گرفتگی روده خودبخود برطرف نشود، نیاز به عمل جراحی برای باز کردن روده است.

درمان گرفتگی کامل مکانیکی روده
اگر هیچ غذایی نتواند از روده شما عبور کند و روده کاملا مسدود باشد، برای باز کردن آن نیاز به عمل جراحی است.
روش باز کردن روده به علت گرفتگی آن و قسمتی از روده که مسدود شده است، بستگی دارد.
طی این عمل جراحی، قسمت گرفته شده روده و یا هر بخشی از آن که مرده یا آسیب دیده است، برداشته می شود.

متناوبا پزشک برای رفع گرفتگی، از استنت فلزی گشادکننده استفاده می کند. این استنت (لوله فلزی مشبک) توسط وسیله ای به نام اندوسکوپ و از طریق دهان یا روده بزرگ، وارد روده بزرگ می شود.
این استنت به زور، روده بزرگ را باز می کند، در نتیجه گرفتگی آن از بین می رود.

این استنت های فلزی معمولا در افراد مبتلا به سرطان روده بزرگ و یا برای درمان موقتی افرادی که در معرض خطر زیادی به دلیل جراحی فوری هستند، به کار می رود.
اگر مشکل شما همچنان وجود داشته باشد، باز هم نیاز به عمل جراحی خواهید داشت.

درمان انسداد روده فلجی
اگر پزشک تشخیص دهد که گرفتگی روده شما ناشی از ایلئوس فلجی است، یک یا دو روز در بیمارستان، وضعیت شما را کنترل می کند.

ایلئوس فلجی اغلب یک مشکل موقتی است و خودبخود بهتر می شود.
اگر ایلئوس فلجی طی چند روز بهبود نیابد، پزشک داروهایی را برای انقباض عضلات روده تجویز می کند که می توانند به حرکت غذاها و مایعات در روده کمک کنند.

اگر یک نوع بیماری یا دارو باعث انسداد روده فلجی شده باشد، پزشک آن بیماری زمینه ای را درمان می کند و یا مصرف آن دارو را قطع می نماید.
آیلار آرزوگران