بیماری عروق محیطی چیست -اختلال در جریان خون عروق باعث بیماری عروق محیطی (PAD) می شود. عروق، خون را از قلب به عضلات و دیگر اندام بدن منتقل می کنند. در صورت بروز بیماری عروق، مسیر عبور خون تنگ یا مسدود می شود.
شایع ترین علت تنگ یا مسدود شدن عروق، رسوب چربی است که به آن تصلب شریان (آترواسکلروز) می گویند. شایع ترین شکایت بیماران مبتلا به بیماری عروق محیطی درد پا و کلودیکاسیون است.
کلودیکاسیون چیست؟
به درد عضلات ساق و ران پا که پس از راه رفتن در فاصله ای معین ایجاد می شود، کلودیکاسیون می گویند. پس از بروز درد، با استراحت برای مدت زمان ثابتی درد بهبود مییابد.
ارتباط بین بیماری عروق محیطی و کلودیکاسیون چگونه است؟
کلودیکاسیون به علت عدم خون رسانی کافی به عضلات ایجاد می شود. از طرفی دیگر، در بیماری عروق محیطی، عروقی که وظیفه خون رسانی به عضلات را ب رعهده دارند، تنگ یا مسدود می شوند. در زمان استراحت خون کافی در عضلات جریان می یابد. اما در زمان راه رفتن، عضلات خون بیشتری نیاز دارند و تنگ شدن مسیر خون جلوی خون رسانی بیشتر را می گیرد.
چه کسانی در خطر ابتلا به بیماری عروق محیطی یا کلودیکاسیون هستند؟
عوامل خطر برای بیماری عروق محیطی و کلودیکاسیون شامل فشار خون بالا، دیابت، کلسترول بالا، سیگار و سن بالا می باشند. همچنین احتمال بروز کلودیکاسیون در افرادی که تصلب شریان در دیگر عروق (مانند عروق قلبی یا مغزی) دارند، بیشتر است. بیماران مبتلا به کلودیکاسیون ممکن است قبلا سابقه حمله قلبی یا سکته مغزی داشته اند.
در صورت بروز درد پاها هنگام راه رفتن، حتما به پزشک مراجعه کنید.
چگونه پزشک تشخیص می دهد که بیمار مبتلا به بیماری عروق محیطی یا کلودیکاسیون است؟
پزشک با گوش دادن به جریان خون عبوری از عروق (به وسیله گوشی پزشکی) به این بیماری مشکوک خواهد شد. در صورتی که مبتلا به بیماری عروق محیطی باشید، پزشک آزمایش یا تست هایی برای شما درخواست می کند. ممکن است پزشک برای بررسی تصلب شریان در دیگر عروق بدن تست هایی درخواست کند. برای بررسی کلودیکاسیون، پزشک نبض عروق پای شما را بررسی می کند. همچنین از گوشی پزشکی برای شنیدن جریان خون عروق استفاده می کند. پزشک ممکن است صدای بروئی (bruit) بشنود که ممکن است در اثر تنگی جریان خون ایجاد شود.
پزشک چه تست ها و آزمایشاتی درخواست می کند؟
پزشک ممکن است یک تست برای بررسی جریان خون عروق پا درخواست کند. این تست، داپلر نامیده می شود. در این تست، کاف (مانند آن چه که در دستگاه فشار خون دور بازو پیچیده می شود) دور دست و پای یک طرف بدن پیچیده می شوند. چهار کاف دور پا پیچیده می شود (بالای ران، پایین ران، بالای ساق و مچ پا) تا فشار خون از بالا تا پایین پا اندازه گیری شود. یک کاف نیز بالای بازو پیچیده می شود تا فشار خون بازو اندازه گیری شود. فشار خون دست با پا مقایسه می شود. کاهش بیش از حد فشار در پا ممکن است نشان دهنده ی تنگی عروق باشد.
اگر جراحی در درمان کلودیکاسیون موثر باشد، پزشک ممکن است آرتریوگرافی درخواست کند. آرتریوگرافی، عکسی است که پس از تزریق ماده ای رنگی، از عروق گرفته می شود. آرتریوگرافی، محل تنگی ها در عروق را نشان می دهد و این عکس می تواند به عنوان نقشه ای برای جراحی مفید باشد.
آیا بیماری عروق محیطی و کلودیکاسیون بهبود می یابند؟
بله. بیماری عروق محیطی و کلودیکاسیون اغلب با رژیم غذایی، ورزش و گاهی اوقات با درمان دارویی بهبود می یابند. این بیماران هرگز نباید سیگار بکشند. خیلی مهم است که این بیماران فشار خون، کلسترول و قند خون خود را کاهش دهند. یک برنامه پیاده روی خیلی مفید است. باید حداقل 3 مرتبه در هفته برای مدت 30 تا 45 دقیقه پیاده روی کنید. پیاده روی را تا زمانی که درد غیر قابل تحمل شود باید ادامه دهید. سپس بایستید و استراحت کنید تا درد برطرف شود و مجدداً پیاده روی را ادامه دهید. برای شروع یک فعالیت (مثل پیاده روی یا بالا رفتن از پله ها)، باید فعالیت را آهسته انجام دهید و به تدریج زمان فعالیت را افزایش دهید. شما می توانید شاهد بهتر شدن علایم در طی 2 ماه باشید.
داروها نیز در درمان این بیماری ها کمک کننده اند.
در صورتی که عروق کاملا مسدود شده باشند، ممکن است آنژیوپلاستی برای باز کردن آن ها نیاز باشد. در این عمل، یک لوله نازک که کاتِتِر نامیده می شود را داخل رگ میکنند. یک بالون کوچک را که در نوک کاتتر است باد می کنند. این کار به بازشدن رگ کمک می کند. سپس باد بالون را خالی می کنند و آن را از رگ خارج می کنند. بعضی اوقات یک استنت (لوله کوچک) را داخل رگ قرار می دهند. استنت باعث باز ماندن رگ می شود.
در صورتی که طول زیادی از رگ تنگ شده باشد، ممکن است نیاز به جراحی باشد. برای جراحی، پزشک رگی را از دیگر قسمت بدن بر می دارد و آن را به بالا و پایین رگ تنگ شده وصل می کند. این عمل باعث عبور خون از کنار رگ تنگ شده می شود.
