پزشک تو – سایت پزشکی

بی صبرانه منتظر این هستید که لبخند لثه نمای نوزاد شما به یک لبخند دندان نمای کودک نوپا تبدیل شود، اما در کمال تعجب متوجه می شوید که دندان های شیری او کاملا سفید نیستند.با وجود اینکه دندان های شیری معمولا کرمی رنگ یا عاجی رنگ هستند، عواملی وجود دارد که باعث رشد دندان های شیری و در نهایت تغییر رنگ و سیاهی دندان اطفال می شود. بسیاری از لکه ها حتمی هستند، اما همه تغییر رنگ ها و سیاه شدن دندان شیری به دندان های دائمی منتقل نمی شوند.

علت

در صورتی که دندان های شیری کودک شما زرد یا نارنجی به نظر برسد، احتمالا به این علت است که دندان های او به خوبی تمیز نشده اند و پلاک دندان با ذرات غذا لکه دار شده است. از دیگر علل تغییر رنگ و سیاه شدن دندان شیری کودکان صدمه وارد شدن به دندان ها یا لثه ها است که در اوایل دوران کودکی با زمین خوردن یا ضربه لکه دار می شوند، همچنین قطره آهن نیز از دیگر علت سیاهی دندان اطفال و کودکان می باشد.

ممکن است کودک شما به صورت ارثی مینای دندان ضعیفی داشته باشد که باعث رنگ کرم و زرد دندان های او می شود و او را بیشتر در معرض پوسیدگی دندان قرار می دهد. همچنین، کودک تازه به دنیا آمده ای که مبتلا به یرقان شده است ممکن است دندان های شیری ای داشته باشد که ته رنگ سبز دارند. عفونت ها و بیماری های شدیدی مثل هپاتیت و بعضی از اشکال بیماری قلبی نیز بر تغییر رنگ دندان های اطفال تاثیر گذار هستند.

مصرف بیش از حد فلورید از طریق نوشیدن آب و مصرف خمیردندان در طول اوایل دوران کودکان باعث می شود که کودک شما به بیماری ای که فلوروزیس (مسمومیت ناشی از فلورید و ترکیبات آن) نام دارد، مبتلا شود. بیماری فلوروزیس باعث تغییر رنگ خفیف مثل نوارهای و نقطه های سفید رنگ یا تغییر رنگ شدید مثل لکه های به رنگ سیاه و همچنین ترک برداشتن وسوراخ شدن دندان های شیری یا دائمی می شود. در صورتی که کودک شما داروهای حاوی آهن مثل مکمل های ویتامین مصرف کند، یا در صورتی که مادر کودک در طول دوران بارداری داروی آنتی بیوتیک تتراسایکلین را مصرف کند، لکه های سیاه رنگ دندان های شیری کودک را می تون مشاهده کرد.

مکمل های آهن مخصوص نوزدان عموما به صورت قطره است، زیرا کودکان دراین سن نمی توان قرص بخورند. مکمل مایع به رنگ تیره و قهوه ای مایل به قرمز است و اغلب باعث لکه دار شدن و سیاهی دندان اطفال و کودکان می شود. بر طبق مطالعات، لکه تیره ای روی دندان ها و همچنین خط لثه شما بوجود می آید. لکه ها فورا یا به تدریج ظاهر می شوند.علاوه بر این، در صورتی که کودک مصرف مکمل های آهن را ادامه دهد و به صورت مستمر آنها را مورد استفاده قرار دهد، لکه ها خیلی سریع پس از پاک شدن دوباره ایجاد می شوند.

قطره های مکمل آهن ممکن است باعث تغییر رنگ دندان و لکه دار شدن آنها به رنگ قهوه ای مایل به قرمز شوند. شما ممکن است فورا متوجه تغییر رنگ شوید یا با گذشت زمان متوجه آن شوید، زیرا اغلب نوزادان برای چندین ماه قطره های آهن را مورد استفاده قرار می دهند. با توجه به نحوه قورت دادن قطره های آهن توسط نوزاد، لکه ها ممکن است در یک یا چند دندان در سراسر دهان نوزاد ظاهر شوند. لکه ها عموما خفیف هستند، اما تراکم متفاوتی دارند.

در صورتی که قطره های آهن باعث لکه دار شدن دندان های کودک شما می شود، از پزشک خود جایگزین هایی مثل شکل های جویدنی مکمل ها را درخواست کنید. توصیه می شود که کودکان رژیم غذایی سرشار از آهن داشته باشند. گوشت های بدون چربی، ماهی و حبوبات مناسب با سن کودک را به او بخورانید تا اولا او دچار کمبود آهن نشود و در صورتی که دچار کمبود آهن شود، هر چه سریع تر منبع آهن وی تامین شود. با خوراندن غذاهای سرشار از آهن با غذاهای سرشار از ویتامین سی مثل آب پرتقال، گوجه فرنگی، توت فرنگی، کرم بروکلی یا سیب زمینی، بیشترین آهن را برای کودک خود بدون بروز سیاهی دندان اطفال تامین کنید.

درمان
بعضی از لکه های سیاه و یا قهوه ای رنگ دندان که روی دندان ایجاد می شود را می توان با بلیچینگ درمان کرد، اما دندان پزشک کودک شما بلیچینگ را احتمالا به عنوان یک روش درمانی توصیه نمی کند. علاوه بر این، بسیاری از دلایل تغیر رنگ دندان های شیری مثل آسیب دیدگی های دندان و مینای دندان ضعیف باعث تغییر رنگ دندان حتمی اطفال و کودکان دندان های شیری می شود. در صورتی که در مورد رنگ دندان های کودک خود نگرانی احساس می کنید، با دندان پزشک کودک در این مورد مشورت کنید. او می تواند به شما کمک کند تا اقدام به درمان سیاهی دندان اطفال و کودکان خود کنید. نکات بیشتری در مورد بهداشت دندان کودک ارائه کند و نگرانی های شما در مورد سلامت دندان های کودک را برطرف کند.

کودک خود را ترغیب کنید روزی حداقل دو بار دندان های اطفال و کودک خود را مسواک بزند، ترجیحا پس از صبحانه و قبل از رفتن به رختخواب. این کار هم به حفظ بهداشت دهان و دندان کم می کند و هم باعث به حداقل رسیدن انباشت لکه ناشی از قطره های مکمل آهن می شود. در صورتی که لکه های قهوه ای رنگ و سیاهی دندان اطفال و کودکان هنوز انباشت می شود، از کودک خود بخواهید که هفته ای یک روز در عوض خمیر دندان، دندان های خود را با جوش شیرین مسواک بزند. همانند خمیر دندان، کودک نباید جوش شیرین را قورت دهد.

ملاحظات
سیاهی دندان کودکان و اطفال منابع متعددی دارد. آب میوه ها، داروها، ویتامین ها، حتی باکتری بدون ضرر رنگی همگی باعث می شود که لکه هایی در راستای دندان ها و خط لثه ایجاد شود. خوشبختانه، در صورتی که سیاهی دندان اطفال و کودکان به مکمل آهن مرتبط باشد، دندان های دائمی که جایگزین دندان های شیری می شوند دارای لکه نیستند. در زمان بوجود آمدن دندان دائمی، دیگر به مکمل آهن نیاز نیست و کودک دیگر با مشکل سیاه شدن دندان مواجه نخواهد شد.

لکه های قهوه ای و تغییر رنگ دندان کودکان و اطفال عموما با گذشت زمان ناپدید می شوند. علاوه براین، دندان های نوزاد شیری هستند و دائمی نیستند. کودک در حدود سن شش سالگی دندان های جدید و دائمی بدست می آورد. هرگز از خمیر دندان های سفید کننده، دهان شویه ها یا محصولات بازاری غیرتجویزی برای کودک خود استفاده نکنید، مگر این که دندانپزشک آنها را تجویز کرده باشد. این محصولات برای بزرگسالان است و برای کودکان مورد آزمایش قرار نمی گیرد.

پیشگیری

سیاهی دندان اطفال و کودکان به علت هایی مثل ضعیف بودن مینا بنا به دلایل ژنتیکی، بیماری در کودکی و آسیب دیدگی دندان ها و لثه ها به دلیل تصادف اساسا قابل پیشگیری نیستند، اما برای محافظت از دندان های کودک خود می توانید اقداماتی صورت دهید. توصیه می شود که دندان های نوزاد خود را به طور کامل مسواک بزنید، عادت های مسواک زدن دندان کودک خود را بررسی کنید و به صورت منظم به دندان پزشک مخصوص کودکان مراجعه کنید. همچنین توصیه می شود که کودک خود را با یک بطری شیر یا آب میوه در رختخواب قرار ندهید و تا زمانی که کودک نمی تواند خمیر دندان را قورت ندهد، اجازه ندهید از خمیر دندان استفاده کند.

به منظور پیشگیری از سیاهی دندان اطفال و کودکان با قطره آهن، مکمل آهن را در مقداری آبمیوه یا آب رقیق کنید، این کار باعث پیشگیری از لکه دار شدن دندان می شود. سعی کنید مکمل آهن را به آب پرتقال اضافه کنید، زیرا ویتامین سی جذب آهن را تسهیل می کند. با این وجود، مکمل را به شیر اضافه نکنید، زیرا شیر در جذب مناسب آهن اختلال ایجاد می کند. به عنوان یک اقدام پیشگیرانه دیگر، مکمل آهن رقیق شده را کمتر مورد استفاده قرار دهید.

سیاهی دندان اطفال و کودکان باعث نگرانی و ناراحتی والدین می شود. این مشکل می تواند بنابر دلایل ختلفی اتفاق بیفتند مانند سیاه شدن دندان اطفال در اثر استفاده از قطره آهن و… . با مراجعه به دندانپزشک می توانید علت سیاهی دندان اطفال و کودکان را متوجه شوید، در اکثر موارد جای نگرانی نیست و دندان های دائمی بدون لکه و با رنگ طبیعی رشد می کنند.

روشهای مراقبت از دندان –

مسواک زدن و نخ دندان  ازمهم ترین کارهایی است  که می توانید انجام دهید  و برای حفظ دندانها و لثه ها ضروری است .فلوراید، شایع ترین مواد تشکیل دهنده فعال در خمیر دندان است، آن چیزی است که مانع از حفره دندان میشود. بنابراین همیشه باید مطمئن شوید که خمیر دندان حاوی فلوراید باشد.

مراقبت از بهداشت دهان و دندان همچون مراقبت از بدن شما اهمیت ویژه ای دارد. بیشتر مردم در مراقبت از بدن، ذهن و سلامت جسمانی خود برنامه‌هایی دارند، اما دندان هایشان را فراموش می‌کنند. اگر به دندان‌های خود بی توجهی کنید، اغلب دچار مشکلات حادی خواهید شد که به عمل جراحی و درمان های جدی ختم خواهد شد.

پس بهتر است در عوض دست و پنجه نرم کردن با چنین مشکلات دردناک، از وقوع آن‌ها جلوگیری کنید و دندان‌هایتان را زیبا نگاه دارید. از دستوراتی که پیرامون مراقبت از دندان برایتان فهرست کرده‌ایم پیروی کنید، تا خیالتان راحت باشد که از دندان هایتان به درستی مراقبت می‌شود.

راهنمای مراقبت از دندان

۱. دو بار در روز دندان هایتان را مسواک بزنید.

شما باید حداقل در صبح پس از برخواستن از خواب، و در شب پیش از اینکه به رختخواب بروید، دندان هایتان را مسواک بزنید. مسواک زدن پس از هر وعده ی غذایی نیز بسیار مفید است.

۲. از نخ دندان استفاده کنید.

استفاده از نخ دندان هم، اگر از مسواک زدن مهم‌تر نباشد، کم اهمیت‌تر نیست. نخ دندان باعث می‌شود تا پلاک و غذاهای باقی مانده در بین دندان هایتان که مسواک نمی‌تواند آن‌ها را تمیز کند، پاکسازی نماید.

۳. دهانشویه استفاده کنید.

دهانشویه ها محصولات آنتی باکتریال قوی‌ای هستند که به حذف باکتری های داخل دهان شما کمک بسزایی می‌کنند. این باکتری ها می‌توانند باعث بوی بد دهان، بیماری‌های لثه و حتی پوسیدگی دندان شوند.

۴. غذاهای سالم بخورید.

حفظ یک رژیم غذایی سالم در جلوگیری از مشکلات سلامت دهان و دندان بسیار مهم است. غذاهای نشاسته ای، شیرین و چنین غذاهای نامرغوب علاوه بر مشکلاتی که برای بدنتان ایجاد می‌کنند می‌تواند باعث پوسیدگی دندان‌های شما شود.

۵. از هله هوله خوردن بپرهیزید.

خوردن تنقلات و هله هوله بین وعده‌های غذایی، می‌تواند دندان‌های شما را بیشتر مستعد پوسیدگی کند.

۶. از نوشیدنی های گازدار دوری کنید.

نوشیدنی های شیرین و گازدار، همچون نوشابه، حاوی اسیدهای مضری هستند که می‌توانند به دندان‌های شما آسیب برسانند. بهرحال اگر در یک مهمانی یک لیوان نوشیدنی گازدار نوشیدید، حتما دندان هایتان را پس از آن با آب بشویید.

۷. سیگار کشیدن را ترک کنید.

نه تنها سیگار کشیدن برای بدن شما ضرر دارد، بلکه می‌تواند باعث لک شدن دندان ها، بدبو شدن تنفس و افزایش خطر ابطلا به سرطان دهان شود.

۸. آدامس بدون قند بجوید.

آدامس بدون قند می‌تواند با بوی بد دهان و پوسیدگی دندان‌هایتان مبارزه کند. بی‌وقفه بجوید!

۹. به دندانپزشک مراجعه نمایید.

مراجعه ی مداوم و منظم به دندانپزشک و چک آپ دهان و دندان، به شما اطمینان خواهد داد که هیچگونه بیماری مخفی دندان ندارید.

۱۰. پیرسینگ دهان.

پیرسینگ اعضای دهان همچون لب و زبان، شاید از نظر فشن کار باحالی باشند، اما به هیچ وجه برای بهداشت دهان و دندان شما خوب نیستند. این کار می‌تواند باعث واکنش‌های آلرژیک، عفونت و آسیب های عصبی شود.

اطلاعاتی درباره لق شدن دندان –

گاهی اوقات، دندان های دائمی کمی لق به نظر می رسد، که مخصوصا در هنگام غذا خوردن یا مسواک زدن دندان ها متوجه آن می شوید. در بسیاری از موارد، احساس لق شدن دندان شیری یا دائمی در هنگام صبح شدیدتر می شود و به تدریج در طول روز شدت آن کاهش پیدا می کند. در صورتی که دندان شما لق به نظر برسد، بسیاری از مواقع تمایل دارید آن را نادیده بگیرید، اما دندان لق را هیچ گاه نباید نادیده گرفت. لق شدن دندان دائمی نشانه این است که به مشکل حادتری دچار شده اید.

علائم
دندان های لق عموما علائم و نشانه های دیگری بجز لق شدن دندان دارند. این علائم از قرار زیر هستند:
• خونریزی لثه ها
• زخم شدن لثه ها
• متورم شدن، بنفش یا قرمز رنگ شدن لثه ها
• خونریزی در طول مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن
• چرک دور دندان
• انباشت غذا بین دندان ها یا زیر لثه ها
• عقب رفتن لثه ها
بسیاری از این علائم که همراه با لق شدن دندان ها هستند و از علائم بیماری لثه شدید می باشند. باید در سریع ترین زمان ممکن به علت دندان لق خود پی ببرید تا قبل از این که دیر شود، آن را درمان کنید.

علت

بعضی از مشکلات باعث لق به نظر رسیدن دندان های دائمی می شوند، با این حال، شایع ترین علت لق شدن دندان دائمی آسیب دیدگی دهان و دندان بر اثر ضربه و یا بر اثر حادثه است. وقتی ضربه یا آسیب دیدگی دیگر به دهان و دندان وارد شود، رباط های پریودنتال کوچکی که ریشه های دندان شما را سر جای خود نگه می دارند کشیده می شوند. هر ریشه هزاران رباط دارد که سراسر ریشه قرار گرفته اند. وقتی این رباط ها کشیده شوند، دندان لق می شود.
برای اغلب بزرگسالان، این آسیب دیدگی معمولا ناشی از دندان قروچه رفتن در طول شب است. این بیماری باعث می شود در سراسر شب در هنگام خواب دندان های شما محکم به هم چسبیده شود. در بعضی از موارد، حتی دندان های خود را به عقب و جلو می سایید و رباط ها را بیش از پیش می کشید. این کار باعث می شود که در صبح احساس لق شدن دندان را داشته باشید.
یکی از علت های شایع دیگر دندان لق بیماری لثه است. وقتی پلاک و رسوب ها در زیر خط لثه بوجود بیاید، نتیجه آن عفونت است. این عفونت در صورتی که درمان نشود باعث از بین رفتن بافت لثه ها می شود و به رباط های پریودنتالی که دندان ها را سر جای خود نگه می دارد، صدمه وارد می کند. این مساله باعث لق شدن دندان ها می شود و مشکلات دندانی دیگری از قبیل از بین رفتن دندان را به بار می آورد.

تشخیص
وقتی مشخص شد که دندان های شما لق شده اند، دندانپزشک عموما تشخیص بیماری پریودنتال شدیدی را با از دست رفتن استخوان می دهد. وقتی یک دندان به این مشکل مبتلا شود، دندان های مجاور را نیز در معرض خطر لق شدن قرار می دهد، زیرا این دندان ها ساختار استخوانی مشابهی بین خود دارند. لق شدن دندان ها معمولا تا زمانی که بیماری پریودنتال از سطح متوسط به سطح پیشرفته نرود، مشخص نمی شود.
پیشرفت حرکت دندان براساس میزان از دست رفتن استخوان مرتبط با آن دندان است. حتی میزان تحرک کم به این معنا است که بیماری شدیدی دور دندان بوجود آمده است. نادیده گرفتن این بیماری باعث تشدید سریع این بیماری می شود که در این وضعیت دندان به قدری لق می شود که نمی توانید با آن چیزی بجوید یا فشاری بر روی آن وارد کنید و در نهایت می افتد. با قرار گرفتن پلاک در نواحی عمیق تر زیر دندان با حرکت دندان به جلو و عقب، میزان لق شدن دندان به سرعت افزایش پیدا می کند. دندان پزشک با معاینه وضعیت دهان و دندان شما علت لق شدن دندان را تشخیص می دهد و در صورت لزوم آزمایشات تشخیصی دیگری را نیز تجویز می کند.

درمان
در ادامه به شرح انواع درمان های لق شدن دندان می پردازیم.

جرم گیری:

هر روز حداقل دو مرتبه مسواک بزنید و نخ دندان بکشید، زیرا بهترین روش برای پیشگیری از التهاب لثه می باشد، اما این روش ها برای درمان دندان لق عموما کفایت نمی کنند. جرم گیری و تسطیح سطح ریشه دو مورد از شایع ترین روش ها برای کمک به استحکام ریشه های دندانی که به دلیل بیماری ضعیف شده اند، می باشند. جرم گیری فرآیند پاکسازی پلاک در پایین و ریشه دندان است. به طور عکس، تسطیح سطح ریشه روش پاکسازی عمیق تری است که بخشی از عاج دندان یا سطح ریشه که پلاک بر آن غالب شده است را جدا ی کند. هر دو روش عموما با همدیگر و در مطب جراح دهان یا دندان پزشک صورت می گیرند. در صورتی که بیمار پس از انجام این روش ها، با مسواک و نخ دندان کشیدن منظم دندان های خود را تمیز نگه دارد، لثه ها در اغلب موارد بهبود پیدا می کند و دندان ها در عرض چند هفته سفت می شوند.

محافظ دهان:

محافظ های دهان شایع ترین روش های درمانی برای لق شدن دندان ناشی از دندان قروچه است. محافظ های دهان عموما دهان گیرهای محافظ نرمی هستند که برای جلوگیری از تماس بین ردیف های بالایی و پایینی دندان ها را پوشش می دهد. گاهی لق شدن دندان شیری در کودکان نیز ممکن است به علت دندان قروچه رفتن باشد. این محافظ ها معمولا در سه نوع محافظ های دهان آماده، نیمه آماده و سفارشی در دسترس هستند. محافظ های دهان آماده ارزان ترین نوع از این محافظ ها هستند و عموما از پیش بسته بندی شده اند و کمتر می توان آنها را تنظیم کرد. محافظ های نیمه آماده را بیشتر می توان تنظیم کرد. این محافظ ها را می توان در آب داغ گرم کرد و سپس با اعمال فشار در دندان ها فرم داد. محافظ های سفارشی موثرترین محافظ ها هستند و همچنین گران قیمت ترین نوع محافظ دندان هستند و در اغلب موارد توسط دندان پزشک ساخته می شوند. در ابتدا یک قالب یا مدل از دندان ها ساخته می شوند و سپس محافظ دهان در قالب منطبق می شود. افرادی که علت لق شدن دندان آنها ابتلا به دندان قروچه مزمن است، این روش را موثرترین روش می دانند و در این موارد، هزینه صرف کردن ارزشش را دارد.
اسپلینت: لق شدن دندان دائمی و شیری ناشی از صدمه به سختی قابل درمان است، زیرا تا حدود زیاد به گستره و منشا مشکل بستگی دارد. در بسیاری از موارد، در صورتی که بیمار از لق شدن دندان در حین جویدن جلوگیری کند و از فعالیت هایی که باعث آسیب دیدگی بیشتر می شود خودداری کند، دندان در عرض چند هفته سفت می شود. با این حال، در صورتی که صدمه شدید باشد، دندان پزشک باید یک اسپلینت طراحی کند.

اسپلینت دندان از ماده رزین کامپوزیت و سیم ساخته می شود و دندان لق شده را به دندان هاس سفت مجاور متصل می کند. این کار باعث می شود که دندان لق ثابت بمانند و در عین حال بافت لثه دور ریشه را مستحکم می کند. مدت زمانی که اسپلینت برای درمان لق شدن دندان باید در دهان باقی بماند متغیر است، اما بین چند هفته تا چند ماه طول می کشد.

جراحی و ایمپلنت: دندان لق شده ای که به خودی خود سفت نمی شوند و اسپلینت، تسطیح سطح ریشه و محافظ دهان برای آنها جواب ندهد، باید با جراحی ثابت شوند. جراحان دهان اغلب می توانند از داخل ریشه های دندان را تقویت کنند یا صرفا دندان مشکل دار را جدا کرده و یک ایمپلنت جایگزین آن کرد. ایمپلنت ها معمولا شبیه دندان های واقعی هستند، اما از مواد پلاستیکی با دوام یا رزین هایی که به فک متصل می شوند، ساخته می شوند. ایمپلنت ها معمولا توصیه نمی شوند، مگر این که لق شدن دندان برای فرد یک مشکل حاد باشد یا زیبایی فرد را به شدت تحت تاثیر قرار دهد، زیرا این فرآیند تهاجمی است و همچنین هزینه زیادی در بردارد.

عوارض
لق شدن دندان دائمی در بزرگسالان نشانه دهنده این است که فرد به بیماری های جدی تری مبتلا است. بیماری پریودنتال باعث لقی دندان می شود و همچنین به حمله قلبی، سکته، دیابت و بیماری های سیستمیک دیگر مرتبط است.

پیشگیری
با رعایت بهداشت دهان و دندان، خوردن غذاهای سالم و کنترل بیماری های سیستمیک دیگر، پیشگیری از لق شدن دندان دائمی کار ساده ای است. سبک زندگی سالمی که شامل رژیم غذایی متعادل و ورزش می باشد می تواند سیستم ایمنی شما را تقویت کند تا با بیماری ها به خوبی مبارزه کنید. یک برنامه بهداشتی روزانه مخصوص دهان و دندان شامل مسواک زدن، دهان شویه کردن و نخ دندان کشیدن است. از استفاده از خمیردندان های شیمایی سفت پرهیز کنید و در عوض از خمیردندان ها و دهان شویه هایی استفاده کنید که مواد اولیه خالص و تایید شده ای دارند. این کار به کشتن باکتری هایی که مشکلات پریودنتال را بوجود می آورند، کمک می کند.
از بین بردن پلاک به صورت موثر و در یک اساس روزانه به پیشگیری از لق شدن دندان ها و بیماری لثه کمک می کند. مسواک زدن خط لثه ها و نخ دادن کشیدن قسمت زیر لثه باعث از بین رفتن باکتری های بیماری زا می شود. مکمل های غذایی به بهبود بیماری های التهاب لثه کمک می کند.
لق شدن دندان شیری در کودکان اگر ناشی از فرایند طبیعی افتادن دندان ها نباشد باید پیگیری شود تا در صورت نیاز به درمان، شرایط موجود اصلاح شود. دندان لق در بزرگسالان نیاز به پیگیری فوری دارد زیرا عموما علت لق شدن دندان در بزرگسالان می تواند بیماری مثل بیماری لثه باشد که باید درمان شود. گاهی لقی دندان در اثر ضربه و یا ناشی از حوادث می باشد، این مشکل عموما دندان های جلو را درگیر می کند.

اطلاعاتی درباره پروتز ثابت و متحرک دندان –

منظور از اصطلاح پروتز دندان، دندان مصنوعی یا تعویض دندان است. این پروتزها انواع مختلفی دارند، از روکش های ساده ای که برای کمک به ترمیم یک دندان استفاده می شود تا پروتزهای کامل دندان که برای جایگزینی یک دندان بکار برده می شوند و عموما دندان مصنوعی نامیده می شوند، پروتز متحرک و ثابت دندان بنا به دلایل زیبایی و پزشکی توسط دندان پزشک مورد استفاده قرار می گیرد. بیمارانی که به پروتز نیاز دارد برای گاز گرفتن چیزی به مشکل بر می خورند و همچنین به خاطر نداشتن یک دندان یا ظاهر جسمانی نامناسبی که به دلیل نداشتن دندان پیدا کرده اند، احساس شرمندگی می کنند.

انواع پروتز دندان مختلفی وجود دارد، که در دسترس بیماران قرار دارد. از جمله آن می توان به موارد زیر اشاره کرد:

روکش یا پروتز جزئی دندان: وقتی دندان بشکند یا آسیب ببیند، اما ریشه آن هنوز بدون تغییر مانده باشد، یک روکش یا پروتز دندان جزئی توسط دندان پزشک توصیه می شود. در این روش، هر گونه ناحیه آسیب دیده از بین می رود و تنها ریشه دندان اصلی باقی می ماند. سپس بر روی این ریشه روکش قرار داده می شود. عموما با مراقبت مناسب روکش ها این پروتز دندان به مدت 15 سال دوام دارند، اما ممکن است با گذشت زمان بشکنند. بیمارانی که بر روی دندان آنها روکش قرار داده شده است، عموما مشکلی از لحاظ گاز گرفتن با دندان ندارند و در نهایت به وجود روکش در دندان خود عادت می کنند.

ایمپلنمت:

این راهکار نوع جدیدی از پروتز دندان ثابت است. یک میله تیتانیوم در داخل فک بیمار قرار داده می شود و یک دندان جدید از مینا ساخته می شود و در این میله قرار داده می شوند. بیمارانی که تنها تعداد کمی از دندان های جلوی آنها افتاده است، این روش را می توانند به عنوان پروتز دندان های جلو انتخاب کنند. این نوع از پروتز های دندان هزینه زیادی دارد و برای تمیز کاری نیازی به جدا کردن آنها نیست و عموما مانند دندان از دست رفته بازسازی می شوند و از نظر زیبایی تقریبا نمی توان بین ایمپلنت و دندان طبیعی تفاوتی را تشخیص داد.

صفحه های دندانی:

این پروتزهای دندانی عموما صفحه دندان یا دندان مصنوعی جزئی نامیده می شوند. وقتی بیمار دندان های زیادی را در یک طرف از دهان خود از دست داده است، یا باید چندین دندان را بکشد، دندان پزشک عموما صفحه دندانی را توصیه می کند. صفحه دندانی به کاهش مشکلات مرتبط با هم تراز کردن بایت دندان کمک می کند که در صورتی که دندان از دست رفته، جایگزین نشود، بوجود می آید. صفحه دندانی جای دندان افتاده قرار می گیرد و عموما برای قرار دادن پروتز دندان در جای دندان به چندین جلسه درمانی نیاز است. بایت کنونی بیمار ارزیابی می شود و یک قالب گرفته می شود تا مشخص شود که صفحه دندان چه اندازه ای باید داشته باشد. وقتی اندازه صفحه دندانی تعیین شد، صفحه دندان در قسمت مورد نظر قرار می گیرد. عموما، این صفحات وقتی نصب شدند نباید جدا شوند و عملکرد آنها شبیه دندان است.

دندان مصنوعی:

این راهکار نوعی پروتز دندانی هستند که وقتی مورد استفاده قرار می گیرند که دندان های ردیف بالایی یا پایینی باید کشیده شوند. دندان های مصنوعی عموما برای دندان های ردیف بالا یا پایین یا هر دو موجود هستند. این پروتز ها قابل تعویض هستند و بیمار باید هر روز آنها را تمیز کند. فرآیند قرار دادن دندان مصنوعی شباهت زیادی با فرآیند قرار دادن صفحه های دندانی دارد. از بایت بیمار قالبی گرفت می شود و دندان مصنوعی براساس آن ساخته می شوند. سپس، دندان پزشک پروتز دندانی جدید را در محل مورد نظر قرار می دهد و در مورد نحوه تمیزسازی و مراقبت از دندان ها بیمار را آموزش می دهد.
ایمپلنت
به طور کلی، در صورتی که چند دندان کشیده شده باشد، ایملپنت دندان برای شما مناسب است. با این حال، برای انجام این کار باید از سلامت کافی برخوردار باشید، زیرا بعضی از بیماری ها و مشکلات بر کارایی پروتز دندان ایمپلنت برای شما تاثیر گذار هستند. برای مثال، دیابت کنترل نشده، سرطان، پرتودرمانی فک ها، استعمال دخانیات، مصرف بیش از حد الکل، یا بیماری لثه ایی کنترل نشده در نحوه اتصال ایملپنت به استخوان شما اثر گذار هستند. باید وضعیت پزشکی قبلی و فعلی خود را به همراه داروهای تجویزی، غیر تجویزی یا گیاهی ای که مصرف می کنید را به اطلاع جراح دندان برسانید.

محل و نحوه قرار دادن پروتز دندان ایملپنت به ارزیابی جامع سیستم فک و دهان که دندان ها در داخل آن فعالیت می کنند، نیاز دارد، این مساله شامل مدل های بررسی دندان و بایت شما و عکس های سی تی اسکن می باشد را ضروری می کند. برنامه ریزی با کمک تصویر برداری رایانه ای تضمین می کند که ایملنت ها دقیقا در محل مناسبی در استخوان قرار می گیرند.

مراحل

قرار دادن استخوان در حفره استخراج در زمان از بین رفتن دندان به محافظت از حجم استخوان مورد نیاز برای جایگزینی ایمپلنت کمک می کند. همچنین برای بازسازی (رشد مجدد) استخوانی که از بین رفته است روش هایی وجود دارد که حجم استخوان ضروری برای اتصال پروتز ثابت دندان ایمپلنت را ارائه می کند. در واقع، یکی از دلایل اصلی برای قرار دادن ایمپلنت دندان به جای دندان های از دست رفته محافظت از استخوان فک است.

استخوان ها برای سالم باقی ماندن به تحریک نیاز دارد. به دلیل اینکه ایمپلنت های دندان با استخوان ترکیب می شوند، آن را ثابت می کنند و مانع ازتحلیل رفتن بیشتر استخوان می شوند. باز جذب یک فرآیند نرمال و قطعی است که در آن استخوان وقتی از دندان محافظت نمی کند یا به آن متصل نیست، از بین می رود. تنها پروتز دندان ایمپلنت می تواند این فرآیند را متوقف کنند و از استخوان محافظت کنند.

ارزیابی و برنامه ریزی ترمیم و تعویض ایمپلنت، ساخت روکش، بریج یا دندان مصنوعی که در بالای ایملنت قرار می گیرد و در دهان شما نمایان هستند، به یک تیم دندان پزشکی نیاز دارد. قرار دادن پروتز دندان ایمپلنت به روش جراحی نیاز دارد که در آن کانال های دقیقی در استخوان فک با استفاده از یک راهنمای جراحی ایجاد می شود. سپس ایمپلنت ها در محل های مورد نظر قرار داده می شوند تا در تماس نزدیک با استخوان قرار گیرند. قبل از اتصال روکش دندان به ایمپلنت ها برای تکمیل فرآیند، جوش خوردن ایملنت ها به استخوان ها بین دو تا شش ماه طول می کشد.

هم زمان با قرار دادن پروتز دندان ایمپلنت یا پس از دوره درمان، یک روکش اباتمنت به ایمپلنت متصل می شود. این دستگاه ایمپلنت را به فرم دندانی که عاج نامیده می شود، متصل می کند و جایگزین بخش دندانی می شود که شما در دهان مشاهده می کنید. این ابزار از عاج سفارشی که آزمایشگاه دندان پزشکی می سازد نگه داری می کند و با دندان های موجود مطابقت دارد. عاج سفارشی به روکش ابوتمانت متصل می شود تا آن را برای همیشه سر جای خود نگه دارد. وقتی عاج سر جای خود قرار گرفت، نمی توان آن را از دندان های طبیعی تشخیص داد.

همانند روش قبلی، روکش ها یا ابوتمانت های موقتی در ایمپلنت تا اتمام فرآیند درمان قرار داده می شوند. پس از درمان، روکش های ابوتمانت دائمی به ایمپلنت ها متصل می شوند. این روکش ها می توانند به روکش ها یا بریج هایی که آزمایشگاه دندان پزشکی می سازد و مشابه دندان های موجود هستند، متصل می شوند. در مرحله پایانی پروتز دندان، بریج سفارشی که جایگزین دندان های متعدد می شود، به ابوتمانت ها متصل می شود. پروتز  بدون اختلال ایجاد کردن در دندان های سالم نزدیک آنها بکار گرفته می شود و فرآیند از بین رفتن استخوان متوقف می شود.

در صورتی که تمامی دندان های پایینی شما از بین رفته باشند، معمولا دو تا شش ایمپلنت برای نگهداری از پروتز های ردیف پایین مورد استفاده قرار می گیرد. اگر تمامی دندان های بالایی شما افتاده شده باشند، حداقل چهار ایمپلنت برای نگهداری از پروتز دندان ردیف بالا مورد استفاده قرار می گیرند. پروتز دندان متحرک اغلب برای جایگزینی بافت لثه، استخوان و دندان های بزرگ از دست رفته مورد استفاده قرار می گیرند و از این رو از اسکلت صورت، لب و گونه ها محافظت می کنند. یک دندان مصنوعی جدید می تواند اتصالاتی داشته باشد که آن را روی پروتز ثابت دندان ایمپلنت محکم می کنند. تغییراتی که در طراحی صورت می گیرد اغلب با تراکم استخوان و تعداد ایمپلنت های موجود بستگی دارد. دندان پزشک در طول جلسه مشاوره در مورد گزینه هایی که می توانید انتخاب کنید با شما مشورت می کند. مزیت قابل توجه این روش این است که به راحتی می توان ایمپلنت ها را تمیز کرد.

مزایا
استخوان برای حفظ شکل و تراکم خود به تحریک نیاز دارد. در مورد استخوان آلوئول که دور دندان ها قرار گرفته و از آنها محافظت می کند، تحریک مورد نیاز از خود دندان ها ارائه می شود. وقتی دندانی از دست می رود، نبود تحریک باعث از بین رفتن استخوان آلوئول می شود. در طول اولین سال پس از کشیده شدن دندان، پهنای این استخوان 25 درصد کاهش پیدا می کند و در طول چند سال بعدی ارتفاع آن به طور کلی کاهش پیدا می کند.هر چه دندان های بیشتری از دست بروند، عملکرد بیشترکاهش پیدا می کند. این مساله باعث بوجود آمدن مشکلات عملکردی و زیبایی شدیدی می شود، مخصوصا برای افراد که تمامی دندان های خود را از دست داده اند. و مساله به اینجا ختم نمی شود. پس از از بین بردن استخوان آلوئول، استخوان زیر آن نیز رفته رفته از بین می رود. پروتز دندان ایمپلنت چون به استخوان فک متصل است و با جراحی در استخوان کار گذاشته می شود، مانع از بروز این مشکل و تحلیل رفتن استخوان می شود. این مسئله بزرگترین مزیت پروتز ثابت دندان ایمپلنت است.

نگهداری
پروتز های دندان عموما مشکلی به وجود نمی آورند. آنها عموما قابل حمل و قابل تعویض هستند (تنها توسط دندان پزشک)، بنابراین در صورت آسیب دیدگی یا فرسوده شدن باید آنها را تعویض کرد، این کار می تواند بدون اینکه تاثیری بر پروتز دندان بگذارد، صورت بگیرد.

در مورد نگهداری پروتز دندان ایمپلنت حفظ بهداشت دهان و دندان با مسواک زدن و نخ دندان کشیدن برای کنترل زیست لایه باکتری ضروری است. همچنین مراجعه به دندان پزشک بسیار مهم است. استفاده از ابزارهای مخصوص برای تمیز کردن ایمپلنت های دندان بدون آسیب وارد کردن به سطح فلزی زیر بافت های لثه ضروری است. دندان پزشک باید ایمپلنت های شما را بررسی کند تا مطمئن شود که یکپارچگی استخوانی حاصل شده است و روکش کاری، بریج یا دندان های مصنوعی عملکرد مناسبی دارند.

پروتز دندان متحرک و یا ثابت به بیماران کمک می کند که از نظر زیبایی بتوانند ظاهر قابل قبولی داشته باشند. این پروتز ها جایگزین دندان های از دست رفته می شود و به بیمار برای غذا خوردن کمک می کند. انواع مختلفی از پروتزها وجود دارد که شامل پروتز متحرک دندان و ثابت می باشد. یکی از بهترین پروتزهای دندان استفاد هاز ایمپلنت می باشد که علاوه بر ظاهر زیبا مانع از تحلیل رفتن استخوان فک می شود.

معرفی قسمت های مختلف ایمپلنت –

1–  بدنه اصلی :

ساختار اصلی ایمپلنت یک پایه تیتانیومی به شکل عمومی پیج است که در داخل استخوان فک با جراحی کاشته میشود . به این صورت که بعد از برش لثه ناحیه و دسترسی به استخوان فک با دریلهایی که هم سایز پایه کاشته شده است استخوان فک سوراغ شده و این پایه در داخل سوراخ قرار میگیرد . یکی از دلایل گرانی ایمپلنت علاوه بر تیتانیوم که گران قیمت هست نحوه ساخت این پایه ها میباشد به این صورت که این پایه ها در سطح خود به صورتی ساخته شده اند که استخوان مجاور را تحریک به استخوان سازی در مجاورت خود میکنند و لذا میشود گفت که این سطوح هوشمند میباشند . بعد از مدتی که استخوان سازی در اطراف پایه صورت گرفت باعث چسبندگی محکم پایه به استخوان اطراف شده و استحکامی مشابه ریشه دندان طبیعی را فراهم میکند . این قسمت از کار که پایه و اساس ایمپلنت هست مهمترین قسمت کار و دقیق ترین مرحله کار میباشد و تاثیر تعیین کننده ای در موفقیت درمان دارد.

۲- اباتمنت یا اتصال دهنده ایمپلنت با تاج ایمپلنت:

این قسمت بعد از کار گذاشتن تنه اصلی روی ایمپلنت قرار میگیرد و برای حفظ و نگهداری پروتز و یا ساختارهای فوقانی سیستم ایمپلنت بکار میرود و انواع مختلف دارند که سه نوع عمده اباتمنت ها عبارتند از نوع پیچ شونده ، نوع سمان شونده که به تنه اصلی با چسباندن محکم میشود و نوع سوم که به عنوان اتصالات اور دنچری برای دست دندان کامل و یا پارسیل محکم شده با ایمپلنت بکار میرود این نوه اتصالات مثل دکمه های فشاری هستند که با فشار جا رفته و با مختصر فشار جدا میشوند . اباتمنت ها ممکن است به صورت مستقیم و یا زاویه دار نسبت به تنه اصلی باشد که هر کدام کاربردهای خاص خودش را دارد و این دندانپزشک هست که نوع و زاویه مناسب اباتمنت را با توجه به ناحیه درمان انتخاب میکند.

۳- قسمت تاج ایمپلنت:

این قسمت بعد از قالبگیری در لابراتوار ساخته میشود و فرم روکش و رنگ آن بستگی به فضای موجود و دقت و سلیقه دندانپزشک دارد . وظیفه دندانپزشک این است که با ساخت روکش مناسب برای ایمپلنت سطح جونده مناسب جهت تغذیه بیمار ، رنگ و فرم مناسب جهت تامین زیبایی مطلوب را فراهم نماید و در ضمن این روکشها بایستی به فرمی ساخته شوند که رعایت بهداشت آسان بوده و به روشهای معمول بتوان تمیز نگه داشت.

مراحل نصب ایمپلنت :

روش عمومی کاشت ایمپلنت به این صورت هست که بعد از کاشت پایه اصلی ایمپلنت باید زمانی را جهت محکم شدن این پایه تیتانیومی در داخل استخوان فک در نظر بگیریم . امروزه با پیشرفت هایی که در زمینه ساخت سطح ایمپلنت ها صورت گرفته و تغییراتی که درفرم سطوح ایمپلنت داده اند و همچنین موادی که در سطح ایمپلنت قرار میدهند، تحریک برای ساخت استخوان و در نتیجه سفت شدن سریعتر بدنه ایمپلنت در داخل استخوان تسریع شده و این امکان را فراهم کرده که همزمان در دو جلسه پشت سر ضمن کاشت ایمپلنت ، قسمت تاج ایمپلنت را هم ساخته و نصب نمود

در این بخش از پزشک تو ، که با عنوان رشد دندان دائمی قبل از افتادن دندان شیری ، منتشر شده است شما را با یکی از مشکلاتی که هنگام در آوردن دندان دائمی ممکن است به وجود بیاید آشنا می کنیم. این مشکل بدین صورت است که، قبل از افتادن دندان شیری، دندان دائمی شروع به درآمدن و رویش می کند. این یکی از مشکلات تقریبا شایعی است که فرزندانمان موقع رویش دندانهایشان با آن مواجه میشوند .

این اتفاق در مورد سایر دندانها نیز ممکن است اتفاق بیفتد . مثلا دندان آسیاب کوچک اول دائمی که به جای دندان شیری D در میاید بنا به عللی کج رویش کند بدون اینکه دندان شیری افتاده باشد در این صورت هم چنین اتفاقی می افتد و در یک محل هم دندان دائمی و هم دندان شیری زا همزمان و به صورت رویش نابجا خواهیم داشت . در این مقاله سعی میکنیم علت این مشکل را برسی کرده و راه درمان آن را برسی کنیم .

همان طور که در نوشته های متعددی ذکر کرده ام یک بچه ۶ ساله ۲۰ عدد دندان شیری دارد که همه این دندانها تا ۱۲ سالگی می افتد و به جای آنها دندان دائمی رویش پیدا میکند . مکانیزم افتادن دندان شیری به این صورت است که وقتی موعد رشد دندان دائمی فرا میرسد  همزمان با رویش دندان دائمی به مرور به دندان شیری که دقیقا بالای دندان دائمی قرار گرفته فشار می آید و این فشار رفته رفته باعث خورده شدن ریشه دندان شیری شده و این اتفاق تا حدی صورت میگیرد که دیگر دندان شیری فاقد ریشه باشد . در این حالت دندان شیری لق شده و در نهایت لقی آنقدر زیاد میشود که دندان بیفتد .

این پدیده در تمام دندانهای شیری اتفاق می افتد و این روند در رویش تمامی دندانها در بچه ها اتفاق می افتد بدون اینکه مسئله ای باشد که ما را متوجه این روند بکند . حال اگر اختلالی در این روند اتفاق بیفتد در این صورت است که ما متوجه ناهنجاری های رویشی میشویم . از جمله این اختلالات نبودن دندان دائمی به صورت مادر زادی است که باعث میشود ریشه دندان شیری مرتبط با آن خورده نشود و دندان شیری تا سالیان سال دست نخورده باقی بماند که این موضوع را در مقاله جداگانه ای به نام علل نیفتادن دندانهای شیری برسی کرده ام .

از جمله اختلال اتی که اتفاق می افتد همین بیماری است که عکس آن را نشان دادم . در این بچه مشکل به این صورت بوده که دندان دائمی که شروع به رشد کرده بنا به عللی در مسیر اصلی خود نبوده و رشد دندان دائمی مسیر انحرافی را طی کرده است . در دندانهای دائمی قدامی پایین این انحراف معمولا به سمت داخل دهان اتفاق می افتد همانطور که در عکس مشاهده میکنید .

این انحراف در رویش دندان دائمی باعث میشود که ریشه دندان شیری خورده نشود و یا به صورت ناقص خورده شود به طوری که بعضی مواقع که به کشیدن دندان شیری اقدام میکنم میبینم ریشه دندان شیری به صورت نصفه خورده شده و نصف دیگه ریشه آنقدر نازک شده که احتمال شکستن موقع کشیدن زیاد است . این دختر خانم هم چنین دندان شیری داشت .

اولا ریشه دندان شیری از طول کافی برخوردار است و خورده نشده . در صورتی که عزیزانی که فرزندی داشتند بخوبی میدانند که دندان شیری موقع افتادن اصلا ریشه ندارد . ولی این دندان از ریشه کامل برخوردار است . دوم اینکه ریشه دندان شیری باریک شده و در ناحیه ای که در مجاورت دندان دائمی بوده خورده شده و نازک میباشد .

نکاتی در مورد درمان این مشکل:

۱-     مرتبا دندانهای فرزند تان را کنترل کنید و لازمه این کار این است که اطلاعات کاملی از سن رشد و افتادن دندانها در فرزند تان داشته باشید .

۲-     در صورتی که متوجه رویش دندان دائمی شدید بدون اینکه دندان شیری بیفتد سریعا به دندانپزشک مراجعه فرمایید تا نسبت به کشیدن  دندانهای شیری اقدام گردد

۳-     دندانی که کج در آمده معمولا جای نگرانی ندارد و در صورتی که به موقع تشخیص داده شود و نسبت به کشیدن دندان شیری اقدام گردد به مرور به جای اصلی خود برمیگردد. در مورد این بچه من به والدین توصیه کردم که به فرزندشان تذکر بدهند که به مرور با زبانشان به دندان دائمی که کج در آمده از پشت فشار بیاورند تا به اصلاح رویش دندان کمک کند و این اتفاق واقعاً می افتد

۴-     در صورتی که این اختلال رویشی دیر تشخیص داده شود به صورتی که دندان دائمی در مسیر انحرافی کاملا رشد کرده و به سطح دندان مقابل برسد و تثبیت شود دیگر این انحراف خود بخود اصلاح نخواهد شد و حتما نیازمند ارتودنسی میباشد . این حالت را کراس بایت میگویند و جزو اختلال هائی  است که درمانهای ارتودنسی را لازم خواهد داشت …… خوب میبینید که تشخیص به موقع شما را از درمانهای گران قیمت ارتودنسی راحت خواهد کرد ….. پس جون هر کی دوست دارید بچه های تان را حد اقل سالی یک بار پیش دندانپزشک خود ببرید .

دهان و دندان در بارداری –

یکسری نکات مهم که با عنوان دندانپزشکی در دوران حاملگی منتشر شده است برای خانم های باردار می گوییم. دندانپزشکی در دوران حاملگی، یکی از مسائلی است که زنان باردار برایشان سوال پیش می آید. با مطالعه این بخش از پزشک تو ، با دندانپزشکی در دوران حاملگی آشنا می شوید.

تزریق آمپول بی حسی

آمپول هائی که در زمینه بی حسی مورد استفاده قرار میگیرد معمولا دو نوع هستند که شایع هستند . یکی لیدو کائین هست که حاوی مقداری آدرنالین میباشد که جهت افزایش مقدار و زمان بی حسی به لیدوکائین اضافه میشود. این آدرنالین ممکن است بعد از تزریق باعث افت فشار بیمار شده و برای بیمارانی که مشکل فشار دارند و یا ناراحتی قلبی دارند استفاده نمیشود . متخصصین زنان زایمان هم برای اینکه افت فشار در مادران باردار ایجاد نشود معمولا توصیه میکنند که از تزریق آمپولهای حاوی آدرنالین اجتناب کنیم . چون این افت فشار ممکن است باعث از دست دادن هوشیاری موقت بیمار شود که برای فرزند خانم حامله مشکل ساز باشد . بنابراین اگر به دندانپزشک خود اطلاع دهید حتما آمپولی برای تان تزریق خواهد کرد که ضرری نداشته باشد

رادیوگرافی از مادران باردار

ما دندانپزشکان بزرگترین مشکلی که با مادران باردار داریم رادیوگرافی میباشد . کلا رادیوگرافی مضر میباشد و اگر ضرورتی کاملا احساس نشود باید از آن پرهیز کرد . در مادران باردار این امر با توجه به اینکه جنین در حال رشد و تکامل میباشد هر نوع اشعه رادیوگرافی برای آن مضر بوده و باید پرهیز کرد . در دندان در د های شدید که مجبور به عصب کشی هستیم ما تا مرحله ای دندان را کار میکنیم که بدون رادیوگرافی بشود کار کرد . همانطور که در مقاله مراحل مختلف عصب کشی ذکر کرده ام برای یک عصب کشی خوب در مراحل مختلف احتمالا نیازمند رادیوگرافی باشیم که بدون آن نمیشود دقیق عصب کشی کرد . در مادران باردار در حدی که درد بیمار را ساکت کنیم و دندان را پانسمان کنیم کافی است و بقیه درمان را به بعد از زایمان موکول میکنیم . در این مورد مادران باید توجه داشته باشند که این پانسمان باید سالم باقی بماند و در صورت افتادن پانسمان حتما به دندانپزشک خود مراجعه کرده و مجددا دندان خود را پانسمان نمایند. هرچند که دردی نداشته باشند . چون اگر این کار را نکنند ممکن است دندان عفونت بکند.

تاثیر حاملگی بر دهان و دندان

در دوران حاملگی با توجه به تغییرات هورمونی که در مادر رخ میدهد تغییراتی در لثه های مادر ایجاد میشود که در مجموع باعث تورم جزئی لثه ها شده و همین امر رعایت بهداشت دهان و دندان را مشکل میکند همین لثه های متورم اگر همراه با عدم رعایت بهداشت دهان و دندان باشد معمولا خونریزی از لثه را هم همراه خواهد داشت . لذا مادران باردار توجه داشته باشند که در طول دوران حاملگی لثه ها به مراقبت بیشتری نیاز دارد تا مشکلات به حد اقل برسد . بخصوص دو بار جرم گیری در طول حاملگی به رعایت این بهداشت کمک بسزائی خواهد کرد.

در بعضی موارد در صورت کمبود مراقبت تورم لثه ها آنقدر زیاد میشود که به صورت توده گل کلم شکل پایه دار و شدیدا خونریزی دهنده در بین لثه ها ظاهر میشود که در اصطلاح به آن تومور حاملگی میگویند . این تومورها خوش خیم بوده معمولا با رعایت بهداشت و بعد از زایمان خود بخود فروکش میکند . ولی در بعضی موارد اگر این تومور بزرگ باشد مجبوریم که اینها را با جراحی خارج کنیم ….. باز متذکر میشوم که رعایت بهداشت دهان و دندان تاثیر بسزائی در کاهش تورم لثه در ایام حاملگی خواهد داشت

رسیدگی به دندانها قبل از اقدام به حاملگی

به مرور تعداد خانمهائی که تصمیم به بچه دارد شدن میگیرند و قبل از حامله شدن به دندانهای خود میرسند تا در طی بارداری مشکل دندانی نداشته باشند در حال افزایش است.من خودم زوج های جوان با فرهنگ زیادی را سراغ دارم که راحت میایند پیشم و عنوان میکنند که دکتر میخواهیم بچه دار بشیم و میخواهیم هر کار دندانی دارم انجام بدید تا در طی بارداری مشکلی نداشته باشم. چقدر خوب است که همه چنین رفتار بکنند .من هم بعد از انجام کلیه کارهای دندانپزشکی تنها توصیه میکنم که حد اقل دوبار برای چک کردن لثه ها در طی حاملگی مراجعه کنند تا در صورت نیاز جرم گیری هم برایشان انجام بدهم. بخدا شما هم چنین کاری را بکنید اصلا مشکلی در زمینه دهان و دندان در طی بارداری نخواهید داشت.

عصب کشی دندان یا عصب کُشی –

بارها شنیده شده که برخی می گویند عصب کشی دندان و بعضی ها می گویند عصب کُشی. ما در اینجا در مورد عصب کشی دندان ها صحبت می کنیم و با عصب کشی دندان آشنا میکنیم. بارها شده بیماران از ما می پرسند عصب کِشی درست است یا عصب کُشی ؟
برای جواب دادن به این سوال، در ابتدا باید دید چرا یک دندان نیاز به درمان عصب کِشی یا عصب کُشی دارد.

همانطوری که میدانید دندان دارای دو قسمت تاج و ریشه می باشد. تاج دارای یک قسمت بیرونی به نام مینا و یک قسمت درونی به نام عاج می باشد، درست زیر عاج یک محفظه ای وجود دارد که اطاق پالپ نامیده می شود و در آن عصب و عروق خونی از ریشه وارد آن فضا می گردد و تغذیه قسمتهای مختلف دندان را برعهده دارد.

پس متذکر می شوم که اعصاب و عروق از ریشه وارد دندان و به محفظه یا اطاق پالپ وارد می گردند، حال تا زمانی که اطاق پالپ در معرض عوامل میکروبی یا مکانیکی قرار نگیرد نیاز به درمان عصب نیست. وقتی که یک دندان در معرض عوامل میکروبی قرار می گیرد در ابتدا مینا شروع به تخریب شدن می نماید و این پوسیدگی ها اغلب بدون علامت هستند و در بسیاری از موارد نیاز به درمان خاصی ندارد حتی در برخی موارد می توان با مسواک زدن و استفاده از نخ دندان نه تنها از پیشرفت آن جلوگیری کرد بلکه حتی می توان پوسیدگی را متوقف کرد.

ولی چنانچه پوسیدگی از سد مینا رد شود و به عاج برسد با توجه به اینکه عاج عضو ضعیفی در مقابل پوسیدگی ها پیشرفت می کند، در این مواقع دندانها نسبت به آب سرد و شیرینی حساس می باشد البته باید متذکر شوم همیشه درگیری عاج همراه با درد یا حساسیت نسبت به سرما و شیرینی نیست و چه بسا این پوسیدگی با چشم حتی توسط دندانپزشک دیده نمی شود و نیاز به تهیه گرانی جهت تشخیص پوسیدگی ها دارد لذا امتناع بیماران از تهیه گرانی در این مرحله به ضررشان می باشد و با توجه به بدون علامت بودن پوسیدگی ها، پوسیدگی پیشرفت کرده، باعث می گردد تا پوسیدگی وارد اطاق پالپ شده، اعصاب و عروق را درگیر نماید. تا وقتی که پوسیدگی وارد اطاق پالپ نشده نیاز به درمان عصب وجود ندارد.

هرچند در بسیاری از موارد در ترمیم های وسیع و عمیق به علت عمق زیاد پوسیدگی و نزدیکی ماده ترمیمی به اطاق پالپ حتی بعد از ترمیم هم دندانها حساس شده، بیماران پس از نوشیدن آب سرد و حتی آب ولرم احساس درد نمایند و در مواردی حساسیت آنقدر زیاد می شود که لاجرم نیاز به درمان عصب داریم. وقتی به هر دلیلی پوسیدگی وارد اطاق پالپ شود آن وقت نیاز به درمان عصب داریم، در واقع در اثر ارتباطی که بین اطاق پالپ از طریق ریشه به فضای اطراف ریشه دندان ( استخوان و لثه ) وجود دارد آلودگی از انتهای ریشه وارد فضای اطراف دندان شده، از اینجا به بعد انتهای ریشه دچار التهاب می شود و سلولهای التهابی از طریق عروق وارد اطاق پالپ می شود و در اثر دفاع بدن در مقابل پوسیدگی در اطاق پالپ افزایش حجم خون را به خاطر دفاع بدن داریم و این افزایش حجم باعث فشار به عصب دندان شده، درد بسیار شدیدی عارض می گردد.

و چنانچه درمان صورت نپذیرد باعث از بین رفتن عصب شده، اصطلاحاً دندان نکروز می گردد یا بطور عامیانه می میرد. وقتی که دندان به اصطلاح مرد و اگر درمان نشود انتهای ریشه شروع به عفونت می نماید که همراه با آبسه می باشد، لازم به ذکر است در ابتدای درگیری عصب و وقتی که هنوز دندان زنده است با درد بسیار شدیدی همراه است و اغلب بیماران با ایجاد یک درد شدید در این مرحله به گمان وجود عفونت مبادرت به خوردن آنتی بیوتیک می نمایند در صورتیکه همانطوری که عرض شد در این مرحله هنوز عفونتی ایجاد نشده پس نیاز به آنتی بیوتیک نیست و برای مقابله با درد فقط مسکن کفایت می کند ولی چنانچه عفونت به انتهای ریشه رسیده باشد و باعث نکروز شدن ( مرده شدن ) دندان شد.

تا زمانیکه عفونت فعال نشود و آبسه ایجاد نگردد ممکن است علیرغم آلودگی دردی وجود نداشته باشد پس در واقع دندانی که نیاز به عصب کِشی یا عصب کُشی دارد همواره با درد همراه نیست و چون همیشه همراه با درد نیست قصد ما هم در واقع کشتن عصب یا کشیدن عصب نیست، بلکه تمیز کردن ریشه از آلودگی و بستن مسیر انتهای ریشه جهت جلوگیری از دسترسی آلودگی به انتهای ریشه است که خطر انتشار عفونت از آنجا زیاد است.

بنابراین ما در اصل ریشه را درمان می کنیم تا آن را از آلودگی باز داریم و در حقیقت عصب کِشی یا عصب کُشی هر دو اشتباه می باشد و درمان ریشه یا روت کانال تراپی بسیار برازنده این عمل است. پس بهتر است دندانها در همان ابتدای پوسیدگی درمان شوند و منتظر درد نباشیم زیرا آلودگی عصب مشکلات زیادی را به همراه دارد و علاوه بر تخریب بیشتر دندان، درمانهای پیشرفته تر، گرفتن وقت زیاد، هزینۀ بیشتری را هم به بیماران تحمیل می کند. بنابراین بهتر است دندانها در همان ابتدای تخریب درمان شوند تا عمر بیشتری داشته باشند.

دوره درمان ارتودنسی را با رعایت یکسری نکات می توان کمتر کرد. عواملی تاثیر گذار در دوره درمان ارتودنسی وجود دارد که باید به آن ها توجه بیشتری داشته باشید. در آغاز این قسمت ذکر این نکته لازم و ضروری است که تمام مواد و وسایل شرح داده شده در این مجموعه مقالات همراه با دانش و مهارت متخصصان ارتودنسی و نیز وقت و هزینه صرف شده همه و همه در جهت رفع مشکل شما دوست گرامی است.

اما در این میان آنچه اهمیت ویژه ای دارد همکاری بیمار با پزشک است که اگر این عامل در کنار عوامل فوق قرار گیرد بدون شک دوره درمان کوتاه تر و دلپذیرتری خواهید داشت.

پس بیایید:
۱- دستورات پزشک معالج را به دقت انجام دهید.
۲- از پلاکت های متحرک در مقابل خطرات شکستن و گم شدن محافظت کنید.
۳- با استفاده نکردن از مواد سخت و نجویدن ناخن و مداد از شکستن براکت ها جلوگیری کنید. چرا که در اثر شکستن براکت ها ضمن صرف هزینه اضافی ممکن است مراحل قبلی درمان تکرار شود و در نتیجه مدت درمان افزایش یابد و در یک جمله با وسایل ارتودنسی مهربان باشیم.
۴- با رعایت بیشتر بهداشت از بیمار شدن لثه ها و تغییر رنگ و پوسیدگی دندان ها جلوگیری کنید.
۵- با حضور مرتب و منظم در وقت های ملاقات وقفه ای در انجام درمان ایجاد نکنید.
۶- دقت کنید که هر بیمار ارتودنسی روش و وسایل درمانی خاص خود را دارد پس هیچگاه خود را با دیگر بیماران ارتودنسی مقایسه نکنید.
۷- در صورت شل شدن بندها یا جدا شدن براکت ها از روی دندان و همچنین خم شدن سیم های ارتودنسی در اسرع وقت با پزشکان معالج خود تماس بگیرید.
۸- در صورت احساس درد شدید تا حدی که شما را مجبور به استفاده از مسکن نمایید حتماً با پزشک خود تماس بگیرید.

اما نکته آخر در رابطه با مراقبتهای پس از درمان ارتودنسی می باشد که بحث بسیار مهمی است و در این کتاب نمی توان به تمام ابعاد آن پرداخت لذا به ذکر این مطلب بسنده می شود که برای بازسازی الیاف لثه ای و بالغ شدن استخوان اطراف دندان هایی که حرکت داده شده اند و همچنین برای ثابت پایدار کردن نتایج درمانی بدست آمده، مدت زمان معینی (بسته به نوع درمان و شدت مشکلات اولیه و…) باید از نوع خاصی از پلاک های متحرک به نام نگه دارنده یا رتینر Retainer استفاده نمایید که تقریباً شبیه همان پلاکهای متحرک معمولی می باشد.
البته رتینرهای ثابت هم داریم که در موارد خاص خود استفاده می گردد. آنچه که بعد از اتمام درمان ارتودنسی اهمیت ویژه ای دارد استفاده دقیق از رتینرها مطابق دستورات پزشک معالج است در غیر این صورت ممکن است نتیجه درمان به خوبی حفظ نگردد