پزشک تو – سایت پزشکی

ساختمان دستگاه تنفسی انسان –

دستگاه تنفس در انسان شامل شش ها، مجاری هوا، قفسه سینه که شش ها را در خود جای داده و ماهیچه های تنفسی است. به طور کلی دستگاه تنفس را می توان به دو قسمت تقسیم کرد:

*دستگاه تنفسی فوقانی که متشکل از بینی، حلق، لوزه ها و آدنوئیدها و حنجره است.

*دستگاه تنفسی تحتانی که از نای، نایژه ها، نایژک ها،کیسه های هوایی و ریه ها تشکیل شده است

دستگاه تنفس انسان شامل :

–        راههای هوایی: .

 حفره بینی

.گلو(حلق)

.  نای

.  نایژه ها

.  نایژک ها

        نای و نایژه ها دارای حلقه های غضروفی زیاد و همواره باز هستند.

        نایژک هادارای انشعاب های بسیار زیاد می باشد.

–        شش ها:

–        قفسه سینه: قفسه سینه شش ها را در برگرفته سبب حرکات دم و بازدم  می گردد.

–        پرده جنب: پرده ای دوجداره که باعث اتصال شش ها به قفسه سینه می شود. فضای جنب ( غیر مرتبط با هوای خارج)، در صورت ارتباط،  هوا وارد شده و شش ها روی هم جمع می شوند.

–        مایع جنب : ویژگی مایع جنب لغزنده بودن آن است و در آسان نمودن حرکت شش ها نقش دارد.

–        ماده ای به نام سورفاکتانت: سورفاکتانت توسط برخی از سلولهای دیواره کیسه های هوایی ترشح شده، سطح داخل کیسه های هوایی را پوشانده، موجب کاهش کشش سطحی مایع پوشاننده کیسه های هوایی و موجب تسهیل باز شدن طبیعی کیسه های هوایی می شود. سورفاکتانت در اواخر دوران جنینی ساخته شده و کمبود آن مشکل تنفسی در نوزادان زودرس ایجاد می کند.

به طور خلاصه، هوا پس از ورود به بدن از ساختارهای زیر عبور می کند:

سوراخ های بینی              حفرات بینی              حلق               حنجره

 نای               نایژه ها                     نایژک ها                  کیسه های هوایی.

تنفس اصطلاحی است که به دو فرآیند اشاره دارد:

تنفس خارجی که شامل جذب اکسیژن به بدن و دفع دی اکسیدکربن از آن می باشد. و تنفس داخلی: که شامل مصرف اکسیژن و تولید دی اکسید کربن توسط سلولها و تبادل گازی بین سلولها و محیط مایع  اطراف آنهاست.

راههای هوایی:

دهان و بيني:

با نفس کشیدن، هوا از طریق سوراخ های بینی و جریان یافتن در حفرات بینی به بدن ما وارد می شود. هوا موقع عبور از بینی، تصفیه و مرطوب شده و دمای آن به دمای بدن می رسد. دیواره حفرات بینی با سلول های پوششی مرطوب و مژه دار و غنی از مویرگ های خونی، پوشیده شده است. سلول های موجود در دیواره بینی، جریانی از موکوس(محلول چسبناک) را ایجاد نموده و موجب جذب ذرات گرد و غبار، باکتری ها  و سایر ذرات خارجی که به درون بینی کشیده شده اند، می شوند و سپس با کمک مژک ها این ذرات به سمت گلو هدایت شده به سیستم گوارش منتقل مي شوند. این سیستم، بسیار موثرتر از شش های ظریف می تواند این مواد را دفع نماید. یک انسان در طی شبانه روز به طور طبیعی بیش از یک پیمانه از ترشحات بینی را می بلعد و در هنگام بروز عفونت ها و یا واکنش های حساسیتی این مقدار بیشتر می شود.

حلق:

 انتهای حفرات بینی به حلق مرتبط است. هنگام تنفس هوا از بینی یا دهان، هوا  وارد  حلق می شود. حلق مسير مشتركي براي عبور هواي تنفسي و غذا است.قسمت تحتاني حلق به دو ساختمان تقسيم مي شود: مري كه به معده و ناي به ريه ها منتهي مي شود. حلق توسط لوزه ها، آدنوئيدهـا احاطه می شود که این ساختمان ها، نقاط مهمی درزنجیره حفاظتی غدد لنفاوی بدن هستند.

زبان كوچك:

زبان کوچک یک زائده  کوچک در انتهای حلق و چسبیده به کام، که در هنگام بلع راه بینی را می بندد .

حنجره:

حنجره حلق و نای را  به هم متصل می کندکه گاهی به آن”سیب آدم” نیز می گویند. حنجره، حاوي طناب هاي صوتي است كه براي توليد صدا به لرزش در مي آيند. به دلیل وجود تارهای صوتی، به این ناحیه جعبه صدا نیزگفته می شود. حنجره شامل عضلاتی است که به بلع، تکلم و تنفس کمک می کند و بر اوج صداموثر است.. وجود غضروف در دیواره حنجره، آن را مستحکم ساخته و این ناحیه در هنگام لمس گردن، سفت به نظر می رسد..در هنگام بلع، دریچه ای به نام اپی گلوت ، به صورت خودکار حنجره را مسدود می کند تا غذا و مایعات وارد مری شده  وارد مجاری تنفسی تحتانی نشوند. چنانچه این مکانیسم به درستی عمل نکند و اجسام خارجی وارد حنجره حساس شوند، واکنش سرفه، ماده خارجی را به بیرون می اندازد.

ناي و نایژه:

هوا از حنجره وارد نای می شود. وجود غضروف در دیواره نای آن را از جمع شدن حفظ می کند. ناي توسط اپي گلوت  محافظت مي شود. نای به دو شاخه تقسیم می شود که هر یک از آنها را نایژه می نامند. هر نایژه به یک شش متصل است. دیواره نای ونایژه ها حاوی غضروف و مقدار کمی عضله صاف است و دارای بافت  پوششی مژک دار و غدد موکوسی است.  نای و نایژه ها با غشای موکوسی (محلول چسبناک) پوشیده شده اندکه دارای سلولهای مژه داری است که  ذرات گریخته از مکانیسم تصفیه گر  بینی و حنجره را به دام می اندازد. ترشحات دارای این ذرات به کمک مژه ها دائما به سمت بالا و حلق رانده شده و به طور متناوب بلعیده می شوند. این مکانیسم موجب می شود تا شش ها از ورود ذرات خارجی حفظ شوند.

گلوت:

عضلات دور کننده در حنجره در شروع دم منقبض می شوند و طنابهای صوتی را از هم دور می کنند تا گلوت باز شود. در جریان بلع یا عق زدن، عضلات نزدیک کننده حنجره بصورت خودکار (رفلکسی) منقبض می شوند و گلوت را می بندند. تا از آسپیراسیون و ورود غذا، مایعات یا مواد استفراغ شده به درون ریه ها جلوگیری کنند. در بیماران بیهوش شده یا در حالت کوما، احتمال دارد گلوت بطور کامل مسدود نشود. در نتیجه مواد غذایی یا مایعات استفراغ شده وارد نای شده  موجب واکنشهای التهابی در ریه شوند که به این حالت پنومونی ناشی از آسپیراسیون می گویند.

شش ها ( ریه ها ):

ریه ها در حفره سینه در دو طرف قلب قرار گرفته اند. شش راست به سه لپ و شش چپ به دو لپ تقسیم  می شود. هر یک از شش ها با پرده جنب پوشیده شده که به شکل کیسه ای شش را در برگرفته و پوشش قفسه سینه را تشکیل می دهد. فضای جنب، فضای بین پرده های جنب می باشد. وجود لایه نازکی از مایع جنب در فضای جنب، موجب لغزندگی بین دیواره قفسه سینه و شش ها می شود. ریه ها به راحتی بر روی دیواره قفسه سینه می لغزند اما به سختی از آن جدا می شوند. مشابه لغزیدن دو لام شیشه ای مرطوب روی همدیگر است که به سختی می توان آنها را از هم جدا کرد. فشار در فضای بین ریه ها و قفسه سینه کمتر از فشار اتمسفر است. اگردیواره قفسه سینه باز یا سوراخ شود، ریه ها روی هم می خوابند. اگر ریه هاخاصیت ارتجاعی خود را از دست بدهند، دیواره قفسه سینه متسع شده و ظاهری بشکه مانند به خود می گیرد.

شش اندامی اسفنجی با سطح داخلی بسیار وسیع برای تبادلات گازی و تداوم حیات می باشد. نایژه در داخل شش، منشعب می شود و انشعابات کوچک بسیار زیادی را به وجود می آورد. این انشعابات نایژک ها را می سازند که تعدادشان در یک شش به بیش از یک میلیون می رسد. هر نایژک به خوشه ای از کیسه های هوایی منتهی می شود. هر یک از شش های انسان بیش از سیصد میلیون کیسه هوایی دارد که سطحی تقریبا معادل با مساحت زمین تنیس را ایجاد می کند. هر کیسه هوایی با یک لایه بسیار نازک از سلول های پوششی پوشیده شده است.

اختلال در تبادل گاز در بیماریهای ریوی عملکرد مناسب را از فرد می گیرد.بارزترین تبعات مشکلات حاد و مزمن عملکرد ریه کمبود اکسیژن (هیپوکسی) است که منجر به هیپوکسی بافتی می شود. اختلال در عملکرد ریه منجر به آثار زیانباری در اعضای دیگر می شود. رشد ریه از سه ماه اول بارداری آغاز می شود.

در حال استراحت، یک فرد طبیعی حدود12الی15 بار در دقیقه نفس می کشد. حدود 500 میلی لیتر هوا در هر بار تنفس وارد ریه ها شده و از آن خارج می شود

مقادیر بسیار جزئی از گازهای دیگر مثل متان که در روده ها تولید می گردد نیز در هوای بازدمی یافت می شود. بیش از 250 ماده فرار در هوای خارج شده از دستگاه تنفسی انسان شناسایی شده است

تبادل گاز در برونشیول های تنفسی، مجاری کیسه های هوایی و کیسه های هوایی صورت مي گيرد. این تقسیمات متعدد موجب افزایش سطح تبادل هوا در کیسه های هوایی می شود. در نتیجه سرعت جریان هوا در راههای هوایی کوچک بسیار کاهش می یابد. کیسه های هوایی توسط مویرگهای ریوی احاطه شده اند. عمل اصلی سلولهایی که دیواره کیسه های هوایی را تشکیل می دهند، ترشح سورفکتانت( ماده ای که باعث تسهیل درعمل باز شدن کیسه های هوایی می شود.)وترمیم کیسه های هوایی ریه می باشد. دیواره مجاري کیسه های هوایی فاقد غضروف است ولي عضلات صاف آنها زیاد است

بیماری بافت بینابینی ریه شامل: پنومونی(ذات الریه)، برونشیولیت انسدادی، ادم ریه( ناشی از افزایش نفوذپذیری عروقی) و بدخیمی های ارتشاحی مي باشد

مکانیک و حرکات تنفس:

دم: دم یک عمل فعال است که توسط آن هوا وارد ریه ها می شود. عمل دم توسط انقباض دیافراگم و عضلات بین دنده ای خارجی شروع می شود. انقباض این عضلات موجب بزرگ شدن حجم قفسه سینه و کاهش فشار در قفسه سینه شده در نتیجه هوا به داخل ریه ها هجوم می برد

بازدم: یک عمل غیرفعال در نتیجه  رفع انقباض عضلات دمی و بازگشت ارتجاعی ریه ها، انجام می شود.بازدم عمیق نیاز به انقباض پرقدرت عضلات تنفسی دارد. انقباض عضلات دمی موجب افزایش حجم قفسه سینه می شود. در انتهای دم هوا از داخل ریه ها به بیرون جریان می یابد. بازدم در جریان تنفس آرام و عادی یک عمل غیرفعال می باشد. دم عمیق می تواند اتساع بیش از حد ریه ها را موجب  شود

عضلات تنفسی:

عضلات تنفسی شامل دیافراگم، عضلات دم و عضلات بازدم می باشند

عضلات دم: ماهیچه هایی که قفسه سینه را بالا می برند و حجم آن را افزایش می دهند

عضلات بازدم: ماهیچه هایی که قفسه سینه را پایین می برند و حجم آن را کاهش می دهند

دیافراگم : ديافراگم عضله اي قوي و گنبدي شكل است كه براي عمل تنفس ضروري بوده، همچنين حفره قفسه سينه را از حفره شكم جدا مي سازد. این عضله به کف قفسه سینه متصل شده است و بصورت قوسی در بالای کبد قرار گرفته است. جابجایی عضله دیافراگم مسئول 75% از تغییرات حجم فضای داخل قفسه سینه در حین تنفس آرام است. انقباض عضلات بازدمی در جریان بازدم شدید موجب کاهش حجم قفسه سینه می شود

آنفولانزا چیست ؟چه چیزی آنفولانزا را به وجود می‌آورد؟ آنفولانزا چگونه تشخیص داده می‌شود ؟آنفولانزا چگونه درمان می‌شود؟ درمان خانگی آنفولانزا چیست؟

آنفولانزا یك بیماری ویروسی است كه بخش‌های بالایی مجراهای تنفسی را درگیر می‌كند. این بیماری به‌ناگاه رخ می‌دهد و نشانه‌هایی مانند تب، كوفتگی و درد در بدن، سر درد، خستگی، از دست دادن اشتها، سرفه‌ی خشك و گلوی دردناك یا خشك را بروز می‌دهد. انفولانزا با سرماخوردگی تفاوت دارد؛ به طور معمول نشانه‌های آنفولانزا شدید‌تر است و بیمار اغلب نسبت به سرماخوردگی زمان بیش‌تری از كار و مدرسه بازمی‌ماند. بیش‌تر مردم بدون مشكل جدی از این بیماری رهایی می‌یابند، اما گاهی بیماری به عفونت باكتریایی، از جمله عفونت گوش، عفونت سینوس‌ها یا عفونت مجراهای تنفسی(برونشیت)، می‌انجامد. البته، با نگهداری مناسب از بیمار در خانه می‌توان از این عفونت‌ها پیش‌گیری كرد. در برخی بیماران ممكن است عفونت‌های دردسر سازتری مانند نومونیا به وجود بیاید. بیمارانی كه در خطر چنین عفونتی هستند و باید در بیمارستان بسری شوند، عبارت‌اند از: بچه‌های كم سن، بزرگسالان ۶۵ ساله یا بیش‌تر و كسانی كه ناراحتی‌های پزشكی جدی دارند.

● چه چیزی آنفولانزا را به وجود می‌آورد؟

ـ دو نوع ویروس آنفولانزا، A و B ، باعث آنفولانزا می‌شوند. به طور معمول نوع A عامل همه‌گیری سالانه‌ای است كه رخ می‌دهد. این ویروس‌ها پیوسته تغییر می‌كنند و زیرنوع‌ها یا سوش‌هایی را تولید می‌كنند كه با ویروس اولی تفاوت دارند اما برخی از ویژگی‌های آن را حفظ كرده‌اند. سوش‌های ویروس آنفولانزا كه باعث آنفولانزا می‌شوند ممكن است از سالی به سال دیگر تفاوت داشته باشد. ● نشانه‌های آنفولانزا چیست؟ ـ آنفولانزا با تب، سرفه، احساس سردی همراه با لرز، كوفتگی و درد در بدن، سر درد و خستگی همراه است. این نشانه‌ها به طور معمول ۳ تا ۴ روز ادامه دارند و پس از آن ممكن است بیمار برای یك هفته‌ی دیگر یا بیش‌تر، سرفه‌های خشك، آب‌ریزش بینی و گلودرد داشته باشد. دوره‌ی كمون(شكل‌گیری)، یعنی زمانی كه فرد در معرض ویروس آنفولانزا قرار می‌گیرد تا زمانی كه نشانه‌های بیماری را بروز می‌دهد، ۱ تا ۴ روز است. اگرچه مردم اغلب واژه‌ی آنفولانزا را برای هر نوع بیماری به كار می‌برند كه نشانه‌هایی مانند آنفولانزا دارد( مانند سرماخوردگی معمولی یا ویروس معده)، آنفولانزا یك بیماری ویروسی مجزا با نشانه‌های ویژه‌ی خود است و به‌طور معمول در زمان‌های ویژه‌ای از سال، پایان پاییز و طی زمستان، رخ می‌دهد.

● آنفولانزا چگونه تشخیص داده می‌شود

 ـ متخصصان بهداشت به طور معمول آنفولانزا را از روی نشانه‌های آن تشخیص می‌دهند، به‌ویژه اگر موردهای مشابه زیادی از بیماری در جامعه دیده شود و مركز بهداشت منطقه شیوع بیماری را تایید كرده باشد. به طور معمول به آزمون‌های مرسوم از افرادی كه نشانه‌های شاخص آنفولانزا را دارند، نیازی نیست. به‌ندرت، با آزمون نمونه‌ی خون یا مایع بینی یا گلو، ویروس آنفولانزا را شناسایی می‌كنند.

● آنفولانزا چگونه درمان می‌شود؟

ـ مراقبت و استراحت در خانه همه‌ی چیزی است كه برای تسكین نشانه‌های آنفولانزا نیاز هست. باوجود این، داروهای ضد ویروس برای كاهش مدت زمان بیماری و شدت نشانه‌ها نیز وجود دارد. این داروها به‌ویژه برای افراد مسن و كسانی كه خطر شدت گرفتن پیامدهای بیماری در آنان بالاست، مفید هستند. مصرف این داروها را طی دو روز پس از بروز نخستین نشانه‌ها باید آغاز كرد. مصرف این داروها به دستور پزشك نیاز دارد.

● درمان خانگی آنفولانزا چیست؟

ـ استراحت، استراحت و استراحت. برای كاهش تب و سر درد می‌توانید از استامینوفن یا ایبوپروفن استفاده كنید. دكانجستانت‌ها می‌توانند آبریزش بینی را كاهش دهند و از فشار و درد بافت‌های باد كرده در صورت و پشت پرده‌ی صماخ گوش بكاهند. با نوشیدن مایع و ضد سرفه‌هایی كه به تجویز پزشك نیاز ندارند، می‌توانید از سرفه‌ها بكاهید. شستن دست و صورت و پاشویه، البته نه با آب بسیار سرد، نیز به كاهش تب كمك می‌كند.

● آیا ازآنفولانزا می‌توان پیش‌گیری كرد؟

ـ شما با واكسینه‌شدن سالانه علیه ویروس آنفولانزا می‌توانید از این بیماری پیش‌گیری كنید. این واكسن به بدن شما تزریق می شود و بهترین زمان برای این كار ماه مهر و آبان است. این واكسن را به كودكان بالا‌تر از ۶ ماه و هر فردی كه می‌خواهد به پیش‌گیری از این بیمار كمك كند، تزریق كرد. این واكسن برای افراد زیر سفارش می‌شود: ۱) همه‌ی كودكان۶ تا ۲۳ ماهه ۲) همه‌ی بزرگسالان بالاتر از ۵۰ سال ۳) بزرگسالان و كودكان ۲ ساله و بیش‌تر كه به ناراحتی‌های دیگری مانند آسم، بیماری قلبی، ناراحتی‌های تنفسی یا بیماری‌های دستگاه ایمنی دچار هستند ۴) زنانی كه طی فصل آنفولانزا باردار هستند واكسنی دیگر نیز به بازار آمده است كه نوعی افشانه‌ی بینی است و برای كودكان سالم و بزرگسالان ۵ تا ۴۹ سال مناسب است. این واكسن به زنان باردار و كسانی كه بیماری‌ دستگاه ایمنی دارند، داده نمی‌شود.

● بیش‌تر بدانیم

همه‌گیری‌ گسترده‌ی آنفولانزا درپی تغییرهای شگرفی در ویروس آنفولانزا رخ می‌دهد. این همه‌گیری حدود هر ۱۰ سال رخ می‌دهد. وقتی تغییر شگرفی در ویروس رخ می‌دهد، افرادی كه به آنفولانزا مبتلا شده‌اند، با شدن بیش‌تری بیمار می‌شوند. ویروس سرماخوردگی از فردی به فرد دیگر منتقل می‌شود. قطره‌های كوچكی از سرفه یا عطسه‌ی دیگران، چیزهایی مانند دستمال یا هوله كه به مایع بینی یا گلوی فرد بیمار آلوده شده باشد یا تماس با دست آلوده‌ی فرد مبتلا، می‌تواند شما را بیمار كند. از این رو، شستن دست‌ها، به‌ویژه طی زمستان، سفارش شده است. افرادی كه به ویروس آنفولانزا آلوده شوند، ۱ روز پیش از این كه نشانه‌های بیماری بروز كند تا ۵ روز پس از بروز آن، می‌توانند دیگران را آلوده كنند. بنابراین، ممكن است شما زمانی كه هنوز نمی‌دانید به این بیماری دچار شده‌اید، آن را به دیگران انتقال دهید. دور نگه‌داشتن دست‌ها از بینی، چشم‌ها و دهان نیز به پیش‌گیری از بیماری كمك می‌كند.

احتمال این كه ویروس از این راه‌ها به بدن شما وارد شود، زیاد است. ورزش منظم، غذای مناسب، سیگار نكشیدن به پیشگری از آنفولانزا كمك می‌كند.دود سیگار به پوشش مجراهای تنفسی و شش‌ها آسیب می‌رساند و آن‌ها را به ویروس‌ حساس می‌كند. آنفولانزا به طور معمول طی ۵ تا ۷ روز فروكش می‌كند. البته، خستگی آن ممكن است ادامه داشته باشد. گاهی ممكن است به عفونت‌های باكتریایی نیز دچار شوید كه در این صورت باید بی‌درنگ به پزشك مراجعه كنید. عفونت گوش، مجراهای تنفسی و سینوس‌ها از نشانه‌های عفونت باكتریایی است. شما به مصرف آنتی‌بیوتیك نمی‌توانید از این بیماری پیش‌گیری یا آن را درمان كنید. آنتی‌بیوتیك‌ها برای مبارزه با باكتری‌ها مناسب هستند و روی ویروس‌ها اثری ندارند. البته، آنتی‌بیوتیك‌ها باید همواره با نظر پزشك مصرف شوند. مصرف فراوان ویتامین‌ها، مواد معدنی، مانند قرص‌های ویتامین سی و روی یا داروهای گیاهی به درمان یا پیشگیری از آنفولانزا كمك نمی‌كنند و بهتر است به رژیم غذایی سالم توجه بیش‌تری داشته باشیم.

برونشیت چیست؟چه کسی مبتلا به برونشیت می شود؟علائم بیماری برونشیت چیست؟ نحوه درمان برونشیت چیست؟ ایا می توان از برونشیت جلوگیری کرد؟

برونشیت عفونت راه های کوچک هوایی ریه (برونشیول) می باشد.این یک مشکل شایع نوزادان است در اکثر کودکان بیمار جدی نیست و به طور کامل بهبود می یابند ولی گاهی اوقات جدی تر می شود و نیاز به مراقبت های بیمارستانی دارد .

 هوا از طریق نای وارد شش ها می شود و از انشعابات راه های هوایی بزرگتر(برونش ها) به انشعابات کوچکتر(برونشیول ها) منتهی می شوند.برونشیول ها کوچکترین راه های هوایی هستند که پس از ان هوا وارد کیسه های هوایی(الوئول ها) ریه می شودو اکسیژن عبور کرده و از دیواره ی نازک الوئول وارد جریان خون می شود.

برونشیت چیست؟

برونشیت به معنی التهاب برونشیول ها می باشد که معمولا توسط یک ویروس به نام سینسیتیال تنفسی (ار اس وی) می باشد که ویروس های دیگری نیز وجود دارد  که ار اس وی علت شایع سرما خوردگی می باشد و در برخی ازکودکان نیز میزان راه های هوایی کودک کم می شود که به علت برونشیولیت می باشد.ویروس این بیماری در قطرات کوچک سرفه و عطسه نیز وارد هوا می شود و برونشیول های الوده متورم و پر از مخاط می شوند.

چه کسی مبتلا به برونشیت می شود؟

تخمین زده می شود که در بریتانیا از هر سه نوزاد در زیر سن 12 ماهگی یک نوزاد مبتلا می شود و اغلب در بعضی کودکان در سن 3 تا 6 ماهگی رخ می دهد و برای اغلب یک بیماری جدی به حساب می اید با این وجود باز هم از 100 نوزاد 3 نوزاد در بیمارستان بستری می شوند و بیماری برونشیت در زیر یک سال در انها بروز می کند.کودکانی که بیشتر تحت تاثیر بیماری قرار می گیرند:نوزادان نارس ,نوزادان مبتلا به بیماری قلبی و کودکانی که دارای بیماری ریوی مادرزادی هستند.

علائم بیماری برونشیت چیست؟

برونشیت  بیشتر در فصل زمستان رخ می دهد.

*علائم سرماخوردگی:ابریزش بینی,سرفه و تب خفیف معمولا 2 تا 3 روز اول

*تنفس سریع ,اشکال در تنفس و خس خس سبب انتقال عفونت برونشیول ها می شودو تعداد تنفس در دقیقه به 60 تا 80 عدد در دقیقه می رسد.

*موجب گرفتگی بینی و سرفه های شدید می شود.

*عصلات بین دنده ها در حین سرفه نیز به حرکت در می ایند و دلیل این می باشد که نوزاد تلاش دارد که بتواند به صورت طبیعی و نرمال تنفس کند.

*کودک ممکن است در تغذیه و مصرف نوشیدنی دچار مشکل شود دلیل این است که کودک بیمار است زیرا در حین مصرف غذا کودک تلاش می کند تا بتواند به راحتی تنفس کند.

در کل بیماری بعد از 2 الی 3 روز شدت می گیرد و سیر بیماری از حالت خفیف تا مشکلات تنفسی جدی می باشد و پس از شدت گرفتن نشانه ها و علائم به سهولت پس از یک الی 2 هفته برطرف می شوند ولی سرفه های تحریک کننده ممکن است تا یک مدتی طول بکشد که ممکن است تا چند هفته پس از اتمام بیماری باقی بماند.

بعضی کودکان ممکن است دچار خس خس یا خرخر سینه شوند و به ویژه هنگامی که سرما خورده اند و سرفه می کنند که به ان سندرم برونشیولیتیک گویند که معمولا در طی زمان از بین می رود در بعضی موارد خس خس یا خرخر کم و زیاد می شود و یا برای چندوقتی متوقف می شود و دوباره در اثر یک سرماخوردگی اغاز می شود.

نحوه درمان برونشیت چیست؟

برونشیت یک بیماری خود محدود شونده می باشد و سیستم ایمنی بدن به طور معمول ویروس را پاک می کند و هیچ دارویی وجود ندارد بیماری را درمان کند وانتی بیوتیک ها نیز به این علت که عامل بیماری ویروس است و معمولا تجویز نمی شود و اهداف درمان شامل موارد زیر می باشد:

*اطمینان حاصل کنید که کودک دچار کم ابی نشده است در صورتی که احساس می کنید کودکتان دچار کم ابی شده است نوشیدن برای او مناسب می باشد.

*در صورتی که تنفس او دچار مشکل است باید به او کمک کنید.

*عوارض احتمالی ممکن است رخ دهد باید هوشیار باشید.

درمان خانگی:

در اکثریت موارد علائم شدید نمی شوند و پزشک بررسی می کند و می بیند که کودک دچار کم ابی نشده است به خوبی تنفس می کند. اگر که کودک شما در حال نوشیدن و تغذیه خوب است این یک علامت خوب است و تنفس راحت سبب می شود کودک شما بتواند به راحتی بخوابد و در صورتی که مشاهده کردید حال عمومی کودک شما خوب نمی باشد و یا موارد زیر را مشاهده کردید به پزشک مراجعه کنید:

*در صورتی که کودک شما به خوبی غذا نمی خورد و یا نمی نوشد.

*اگر تعداد تنفس در هر دقیقه افزایش یابد.

*اگر کودک برای نفس کشیدن تلاش می کند.

*رنگ کودک می پرد و به رنگ صورتی و یا آبی در می اید.

درمان بیمارستانی:

حدود 2 تا از10 عدد نوزاد نیز به علت بیماری برنشیولیت در بیمارستان بستری شده اند و بسیاری از انها برای یک دوره کوتاه بستری می شوند و دلیل اصلی برای پذیرش در بیمارستان ایجاد مشکل کم ابی و تغذیه نا مناسب کودک می باشد و در بیمارستان کودک توسط یک لوله که به معده متصل است تغذیه می کند و اگر تنفس مشکل داشته باشد با دادن اکسیژن اضافی این مشکل نیز رفع می شودو از 100 نوزاد 2 نوزاد تا زمانی که کاملا بهبود یابند و مشکل تنفسی نداشته باشند در بیمارستان بستری می شوند.

برخی کودکان به طور جدی بیمار می شوند و گاهی به صورت پنومونی در غالب یک عارضه ایجاد می شود باید بیمار به بخش مراقبت های ویژه انتقال یابد.

ایا می توان از برونشیت جلوگیری کرد؟

معمولا: ویروس ار اس وی سبب بیماری برونشیت می شود و هم چنین سبب سرماخوردگی  و سرفه می شود و نمی توان کاملا از علائم این بیماری اجتناب کرد و معقول است که کودکان را از افرادی که زیاد سرفه می کنند یا سرماخورده اند دور نگه داریم با این حال باز هم اغلب امکان پذیر نمی باشد و برای این بیماری هیچ واکسنی موجود نمی باشد اما تحقیقات هم چنان ادامه می یابند.

در صورتی که سیگار نکشید و شیر ندهید ممکن است کودک شما در برابر ابتلا به بیماری محافظت شوند:

نوزادانی که به برونشیت دچار هستند و از شیر مادر تغذیه می کنند و کودکانی که در خانه ای عاری از دود زندگی می کنند در مقایسه با کودکانی که از شیر مادر تغذیه نمی کنند و در خانه ای همراه با دود سیگار زندگی می کنند کمتر به این بیماری با شدت زیاد دچار می شوند زیرا سیگار سبب می شود پوشش دیواره های هوایی نسبت به عفونت مقاومت کمتری داشته باشند هم چنین کودکانی که از شیر مادر تغذیه می کنند نیز به علت داشتن انتی بادی در شیر مادر کمتر به بیماری برونشیت مبتلا می شوند.

برونشكتازی‌ چيست ؟عوامل ايجاد برونشكتازی چيست؟  برونشكتازی تا چه حد رايج است؟ علائم برونشكتازی چيست؟  چگونه مي توان برونشكتازی را تشخيص داد؟ 

برونشكتازی‌ عريض شدن غيرطبيعي يك يا چند مسير هوا است. در مسيرهاي هواي غير طبيعي مخاط زيادي توليد ميشود كه آنها را مستعد عفونت مي سازد. مهمترين علامت آن سرفه است كه خلط سينه زيادي ايجاد مي كند. درمان اغلب شامل فيزيوتراپي معمولي و دوره درماني با آنتي بيوتيكها مي شود. درمان بلند مدت آنتي بيوتيكها در برخي موارد مورد نياز است.

گاه از داروهاي استنشاقي استفاده ميشود. نبايد سيگار بكشيد چون سيگار همه چيز را بدتر مي كند. گاهي نياز به عمل جراحي است. ايمن سازي عليه آنفولانزا و سينه پهلو پيشنهاد ميشود.

شناخت مسيرهاي هوا
هوا از طريق لوله هاي هوا (ناي) به ريه ها مي رود. ناي به شاخه هايي تقسيم ميشود كه نايچه ناميده ميشود.
هوا از نايچه به ميليونها كيسه كوچك هوا (حبابچه) وارد ميشود. اكسيژن موجود در هوا از طريق جداره هاي نازك كيسه هاي هوا به جريان خون منتقل ميشود.

غدد كوچكي در جداره مسيرهاي هوا مقدار كمي مخاط ايجاد مي كنند. اين مخاطها مسيرهاي هوا را مرطوب نگه مي دارند و همچنين ذرات گرد و غبار موجود در هواي تنفس شده را مي گيرند. موهاي بسيار زياد ريزي (مژگاني) بر روي سطح سلولهاي جداره مسيرهاي هوا وجود دارد. ميليونها مژگان موجود بر جداره مسيرهاي هوا مخاط را به انتهاي گلو انتقال مي دهند تا خلط ايجاد شود كه اين خلط بلعيده ميشود. سرفه نيز به تميز شدن مسيرهاي هوا كمك مي كند.

برونشكتازی‌ چيست؟

برونشكتازی‌ عريض شدن (اتساع) دائمي غير طبيعي يك يا چند مسير هوا (نايچه) است. مخاط اضافه شكل گرفته و در قسمتهايي از مسير هوا كه گشاد شده اند جمع ميشوند. مسيرهاي هواي گشاد شده با مخاط اضافه مستعد عفونت هستند.
مسيرهاي هوا در برونشكتازی‌
شدت برونشكتازی‌ مي تواند بسيار متفاوت باشد. ممكن است فقط يك قسمت از مسيرهوا گشاد شده و غير طبيعي باشد. و از طرف ديگر، ممكن است مسيرهاي هواي بسياري گشاد شده باشند. اغلب افراد مبتلا بين اين دو قرار دارند.

قسمتهاي گشاد شده مسيرهاي هوا آسيب ديده و متورم مي شود. اين سبب شكل گيري افزايش مخاط ميشود كه به راحتي دفع نميشود. اين قسمتهاي مسيرهاي هوا سست تر بوده و احتمال اينكه به داخل فرو ريزد بيشتر است كه مي تواند در جريان هوا در مسيرهاي آسيب ديده اختلال ايجاد كند. شدت علائم به تعداد مسيرهاي هواي آسيب ديده و شدت آسيب ديدگي بستگي دارد. بافت ريه بعد از بخشي از مسير هوا كه به شدت آسيب ديده نيز ممكن است متورم شده و آسيب ببيند.

عوامل ايجاد برونشكتازی چيست؟

علت آن دقيقا مشخص نيست و در نيمي از موارد دليلي براي آن يافت نميشود. از هر 10 مورد 4 مورد براي آن دليلي عمده پيدا ميشود. برخي از شرايطي كه سبب آسيب مسير هوا مي شوند ممكن است سبب برونشكتازي شوند. مثالها عبارتند از:
• عفونتهاي شديد ريه مثل سل (TB)، سياه سرفه، ذات الريه يا سرخك كه در زمان عفونت مي تواند به مسيرهاي هوا آسيب برساند. بعد از آن ممكن است برونشكتازي به وجود آيد.
• شرايطي كه فرد را مستعد عفونت ها مي سازند نيز ممكن است عامل آن باشند مثل نقص سيستم ايمني.
• برخي مشكلات مادر زادي. براي مثال، مشكلي كه اختلال حرکت اوليه مژکها ناميده ميشود و بر مژكها تاثير گذاشته و و نمي توانند درست حركت كرده و مخاط ها را دفع كنند. فيبروز كيستيك مشكل ديگري است كه به ريه ها آسيب رسانده و سبب برونشكتازي مسيرهاي هوا ميشود. برخي از مشكلات نادر سيستم ايمني مي توانند سبب عفونتهاي ريه شده و به مسيرهاي هوا آسيب برسانند.
• گير كردن اشياء مثل آجيلها ممكن است سبب انسداد يك مسير هوا شده و به همان مكان آسيب مي رساند. اگر اسيد معده به بالا برگردد و در ريه فرو برده شود مي تواند به مسيرهاي هوا آسيب برساند. استنشاق گازهاي سمي نيز ممكن است سبب آسيب شود.
• برخي بيماريها كه در ديگر قسمتهاي بدن ايجاد تورم مي كنند ممكن است گاها سبب تورم و آسيب در ناي شده و منجر به برونشكتازي گردد. براي مثال: كوليت زخمي، بيماري كرون، بيماري سيلياك، آرتریت روماتوئید و لوپوس‌ اریتماتوی‌ منتشر.

 برونشكتازی تا چه حد رايج است؟

از هر هزار نفر يك نفر در انگلستان برونشكتازي دارد. در واقع اين رقم مي تواند بيشتر باشد چون حدود يك سوم افرادي كه به بیماری‌ انسداد ریوی‌ مزمن‌ مبتلا هستند (يك مشكل ديگر بلند مدت ريوي كه سابقا برونشيت مزمن ناميده ميشد) نيز در واقع برونشكتازي به همراه دارد.

علائم برونشكتازی چيست؟

• بيرون آمدن خلط بسيار با سرفه از علائم آن است. ميزان خلط ممكن است متفاوت باشد كه به شدت آن بستگي دارد. كه با سرفه بالا آوردن مقدار زيادي خلط هر روز بسيار خسته كننده است.
• خستگي و عدم تمركز رايج است.
• تنفس با خس خس متداول است.
• برخي افراد دچار تنگي نفس مخصوصا در زمان ورزش يا فعاليت فيزيكي شديد ميشوند.
• ممكن است در زمان سرفه كمي خون از مسيرهواي متورم خارج شود. اين مقدار خون بسيار كم و گاهگاهي است. گاها، ممكن است مقدار زياد خون با سرفه بالا آورده شود.
• برخي افراد مبتلا به برونشكتازي سينوزيت مزمن (دائمي) دارند. چون برونشكتازي سبب افزايش مخاط بيني (زكام) ميشود.
• بازگشت عفونتهاي سينه رايج است چون مسيرهواي متورم با مخاط اضافه كه به راحتي دفع نميشود براي رشد و تكثير باكتري ها (ميكروبها) محيطي ايده آل محسوب ميشود. وقتي خلط عفوني شود به زرد مايل به سبز تغيير رنگ مي دهد.
شدت علائم تا حد زيادي متفاوت است:
• برخي فقط علائم خفيف داشته و به سرفه هاي متناوب عادت دارند. ممكن است گاها دچار عفونت سينه شوند اما هيچ گاه برونشكتازي در مورد انها تشخيص داده نميشود و يا سالها بعد از شروع علائم شناسايي ميشود.
• از طرف ديگر، برخي علائم جدي تر با عفونت سينه دائمي تر دارند.
• اغلب افراد مبتلا به برونشكتازی بين اين دو قرار دارند.

 چگونه مي توان برونشكتازی را تشخيص داد؟

اگر علائم مشخصه برونشكتازی وجود داشته باشند، با سي تي اسكن مي توان تشخيص را تاييد كرد. سي تي اسكن مشابه آزمايش اشعه ايكس است. يك سي تي اسكن مي تواند عرض نايچه را مشخص كند. اگر نايچه گشاد شده در سي تي اسكن ديده شود برونشكتازي تاييد ميشود. اگر دليل خاصي مورد گمان باشد ممكن است آزمايش هاي مختلف ديگري پيشنهاد شود.

درمان برونشكتازی چيست؟
پزشك شما ممكن است يك يا چند درمان زير را توصيه نمايد. انتخاب گزينه هاي درمان به شدت بيماري بستگي دارد.
آنتي بيوتيكها
آنتي بيوتيكها درمان اصلي هستند. اگر برونشكتازی خفيف داشته باشيد، ممكن است گاه گاه براي دفع عفونتهاي سينه اگر اتفاق بيفتد يك دوره آنتي بيوتيك تجويز شود. اگر رنگ خلط به سبز تغيير رنگ دهد استفاده از آنتي بيوتيك ضروري نيست. اما اگر سرفه يا تنگي نفستان بدتر شد يا كلا احساس ناخوشي كرديد ممكن است پزشك آنتي بيوتيك تجويز نمايد.

اگر برونشكتازی شديدتر باشد، عفونتهاي سينه ممكن است به محض قطع مصرف آنتي بيوتكها دوباره عود كنند. در اين شرايط بايد براي جلوگيري از پيشرفت عفونت مرتبا آنتي بيوتيك مصرف كنيد. يك گزينه درمان جهنده با آنتي بيوتيك است يعني مرتبا از آنتي بيوتك در دوره هاي كوتاه مدت استفاده ميشود سپس براي مدتي مصرف قطع و دوباره دوره بعدي آغاز ميشود. يك گزينه ديگر مصرف هر روزه آنتي بيوتيك بدون انقطاع است. اخيرا، استفاده از آنتي بيوتكيها به شيوه استنشاقي (نبولايزر) رايج تر از قرصهاي آنتي بيوتيك شده است. چون بدين شيوه مي توان دوزهاي بالاي آنتي بيوتكي را مستقيما به مسيرهاي هوا رساند به طوري كه مقدار كمي از آن وارد بدن شود. اين كار عوارض جانبي احتمالي را كاهش مي دهد.
فيزيوتراپي و ديگر درمانهاي ورزشي
هدف فيزيوتراپي و ديگر درمانهاي ورزشي كمك به سرفه كردن و دفع مخاط براي بهبود سلامت كلي ريه ها است. اين عمل “درمان تميزي مسيرهوا” ناميده ميشود. اين كار به پيشگيري از شكل گيري مخاطهاي عفوني و در نتيجه عفونت سينه كمك مي كند. فيزيوتراپ تكنيكهاي مختلف تميز كردن مسيرهوا را كه براي شما مناسب تر است پيشنهاد مي دهد. عموما افراد مبتلا به برونشكتازي به اجراي درمان انتخابي تميزي مسيرهواي هوا براي 20 تا 30 دقيقه در روز تشويق ميشوند.
به علاوه، اگر بتوانيد، يك فعاليت ورزشي روزانه مثل دويدن، پياده روي سبك، شنا، رقص، اروبيك و غيره داشته باشيد نيز مي تواند به تميز كردن مخاط و حفظ سلامت شما كمك نمايد.

داروها و ايمن ساز يهاي ديگر
گاهي داروهايي كه تاثير ضدالتهابي دارند پيشنهاد ميشوند. براي مثال، داروهای مهارکننده گیرنده لکوترین مي توانند التهاب حاصل در مسيرهاي هوا به خاطر برونشكتازي را كاهش دهند. براي بررسي اين داروها نياز به تحقيقات بيشتري است.
ايمن سازي در مقابل باكتري هاي پنوموكوك و زدن واكسن آنفولانزا به صورت سالانه پيشنهاد ميشود. اين كار شانس ابتلا به برخي از انواع عفونتهاي سينه را كاهش مي دهد.
داروهاي استنشاقي
داروهاي استنشاقي برونشكتازي كه رايج هستند معمولا براي تسكين آسم و باز كردن مسيرهاي هوا استفاد ميشود.اگر تنگي نفس و برونشكتازي شديد شود (كه با نام حمله حاد شناخته ميشود) از آنها استفاده ميشود. انواع مختلفي دارند- مثل سالبوتامول استنشاقي. استروئيد استنشاقي ديگر براي برونشكتازي تجويز نميشود مگر اينكه آسم هم فرد داشته باشد.
بستري شدن
اگر علائم شما جدي شده باشد ممكن است پزشكتان توصيه كند در بيمارستان بستري شويد. تند شدن تنفس و درد علائمي هستند كه درمان در خانه ممكن است به آن جواب ندهد.
سيگار نكشيد
سيگار كشيدن شرايط را بدتر مي كند و به كساني كه سيگار مي كشند قويا پيشنهاد ميشود كه ترك كنند. همچنين، از سيگار منفعل اجتناب كنيد يعني در معرض دود سيگار قرار نگيريد.

درمان علل اصلي
همان طور كه قبلا گفته شد، از هر 10 نفر حدودا 4 نفر يك علت اصلي براي اين بيماري دارند. براي برخي از اين موارد درمان اضافه ، بسته به علت، توصيه ميشود.

جراحي
اگر فقط آسيب به بخش كوچكي به ريه سبب ايجاد علائم شده باشد ممكن است جراحي يك گزينه باشد. بريدن مسيرهواي آسيب ديده ممكن است مشكل را درمان كند. حتي اگر برونشكتازي در قسمت وسيعي باشد هم ممكن است جراحي پيشنهاد شود و همان جايي كه بيشتر آسيب ديده و مخزن مخاط و عفونت است بريده ميشود. پيوند ريه در موارد شديد مد نظر قرار داده ميشود.

دورنماي آن چيست؟
اغلب افراد مبتلا به برونشكتازی (بدون دليل اصلي) دورنماي خوبي دارند. علائم در اغلب افراد مبتلا جدي نمي شود. درمان، مخصوصا در مصرف انتي بيوتيكها  چه در زماني كه عفونت به وجود آمده باشد يا اگر مصرف مداوم نياز باشد، اغلب سلامت فرد را در سطح قابل قبولي حفظ مي كند.

در برخي موارد شرايط بدتر شده و مشكلات تنفسي ممكن است به وجود آيد. در برخي موارد نادر شرايط در طول زمان بدتر شده و قسمتهاي بيشتر و بيشتري از مسير هوا مبتلا ميشود.

خونريزي از مسيرهواي آسيب ديده مي تواند تهديد كننده حيات باشد اما بسيار نادر است.
دورنما در افرادي كه برونشكتازي در نتيجه بيماري ديگر به وجود آمده به آن دليل بستگي دارد.