پزشک تو – سایت پزشکی

سندرم انسان سنگی چیست –

سندرم انسان سنگی  یا اختلال Fibrodysplasia ossificans progressiva  یا   FOP   یک اختلال  در نتیجه یک جهش ژنتیکی کوچک است که در آن بافت عضلانی و بافت همبند مانند تاندونها و رباط ها به تدریج با استخوان (ossified)  جایگزین می شود .

 تشکیل استخوان در خارج از اسکلت است که منجر به محدودیتهای حرکتی می شود .  این فرایند می تواند  از دوران کودکی  در ناحیه گردن و شانه ها شروع و به تدریج به ادامه بدن و به اندام گسترش یابد .

سندرم انسان سنگی بیماری نادری است که حدود ۲۰۰  تا ۴۰۰ نفر در دنیا به آن مبتلا هستند .

معمولا از اطراف گردن شروع میشود و به تدریج به کل بدن سرایت می کند و در مراحل پایانی شخص به مجسمه ای انسان نما تبدل میشود که امکان خم شدن را ندارد و دقیقا مانند یک مجسمه او را جابه جا میکنند .

عدم توانایی در  باز کردن دهان به طور کامل ، ممکن است موجب اشکال در صحبت کردن و غذا خوردن شود.  و با گذشت زمان افراد مبتلا به این اختلال ممکن است سوء تغذیه به علت مشکلات غذا خوردن را تجربه کنند. و در نهایت با نفوذ بیماری به اندام های داخلی به مرگ شخص منجر میشود.

آنها همچنین ممکن است  دچار مشکلات تنفسی  به دلیل تشکیل استخوان اضافی در اطراف قفسه صدری و با گسترش آن به اطراف ریه ها شوند .

 هر گونه ضربه به عضلات این افرا د موجب شروع ossificans fibrodysplasia progressiva  در آن ناحیه می شود . همچنین ویروسی مثل آنفولانزا  نیز می تواند موجب  شعله ور شدن بیماری شود .

به طور کلی افرادی که دارای اختلال ossificans fibrodysplasia progressiva  می باشند با انگشتان بزرگ و ناقص به دنیا می آیند .

اختلال در انگشتان پا  به شکل بزرگ بودن انگشتان ، یکی از ویژگی های مشخصه  است که کمک کننده می باشد ، افراد مبتلا ممکن است شست کوتاه و سایر ناهنجاری های اسکلتی داشته باشند.

شیوع

Fibrodysplasia ossificans progressiva یک اختلال بسیار نادر است ، اعتقاد بر این است که در حدود ۱ در ۲ میلیون نفر در سراسر جهان رخ دهد. گزارش موارد حاد و شناسایی شده این بیماری در جدود چند صد مورد گزارش شده است.

این بیماری وابسته به هیچ نژاد ، سن و یا جنس خاصی نیست و هر شخصی ممکن است به آن مبتلا شود.

آشنایی با مکانزم تغییرات ژنتیکی در این بیماری  :

جهش در ژن ACVR1 علت fibrodysplasia ossificans progressiva می باشد .

ژن ACVR1 فرمانهای لازم را برای تولید یک  خانواده پروتئینی به نام (BMP) فراهم می کند.

پروتئین ACVR1 در بافت های بدن از جمله عضلات اسکلتی و غضروف یافت می شود.

این پروتئین به کنترل رشد و نمو استخوان ها و ماهیچه ها کمک می کند ،از جمله فعالیتهای آن جایگزینی تدریجی غضروف با استخوان است که در سن بلوغ رخ می دهد

محققان بر این باورند که جهش در ژن ACVR1 ممکن است تحت شرایط خاصی روی دهد که مکانیسمهایی تحت کنترل فعالیت گیرنده را مختل می کند .

در نتیجه ، ممکن است گیرنده به طور مداوم روشن (فعال سازی دائمی ) باشد . و این فعال سازی دائمی گیرنده باعث رشد بیش از حد تلفیقی از استخوان ، غضروف و  مفاصل می شود و در نتیجه علائم و نشانه های ossificans fibrodysplasia progressiva بروز خواهد کرد.

آشنایی با الگوی ژنتیکی و اانتقال کروموزومی :

در اغلب موارد ” سندرم انسان سنگی  ” نتیجه  جهش جدید در ژن سالم می باشد  و این موارد در افراد بدون سابقه اختلال در خانواده آنها ،  رخ می دهد  .  در تعداد کمی از موارد ، یک بیمار ، ژن جهش یافته را از یکی از والدین به ارث برده است .

 شناخته شده ترین مورد ” سندرم انسان سنگی  ”  هری می باشد علائم آشکار بیماری او در سن ده سالگی شناخته شد و او در زمان مرگ ۴۰ سال داشت علت مرگ هری ذات الریه بوده است که در نوامبر سال ۱۹۷۳ روی داد.

جسد هری  در زمان مرگ به طور کامل ossified شده بود به شکلی که او در روزهای آخر زندگی حتی قادر به حرکت دادن لب هایش نیز نبود .

هری  مدت کوتاهی پیش از مرگ اعلام کرد بدن خود را برای کمک به علم پزشکی تقدیم می کند به این امید که شاید درمانی برای این بیماری ویرانگر شناخته شود .

و به این ترتیب جسد او در حال حاضر در موزه   ” موتر”  نگهداری می شود و یک منبع ارزشمند از اطلاعات قابل مطالعه جهت آشنایی با بیماری ” سندرم انسان سنگی  ” می باشد .

 (wallenberg syndrome)

تعریف:

سندرم والنبرگ، نوعی از سکته در ساقه مغز می باشد که با علائم عدم تعادل، سرگیجه، سختی در بلع، خشونت در صدا و اختلالات حسی بروز می کند. این حالت به علت انسداد یکی از شریانهای تغذیه کننده مخچه و مغز رخ می دهد.

این سندرم معمولا افراد بالای 40 سال را درگیر می نماید که این افراد عموما دارای ریسک فاکتورهای عروقی از قبیل فشار خون بالا و کلسترول بالا و دیابت می باشند. سندرم والنبرگ حتی ممکن است در افراد جوان نیز رخ دهد اما علل بروز آن ممکن است متفاوت باشد.

علت سندرم والنبرگ :

سکته در مغز و مخچه روی می دهد. مغز کنترل کننده عملکردهای مهمی از قبیل بلعیدن ، توانایی ایجاد کلام، چشیدن، تنفس و نیرو و حس ها می باشد. فعالیت مخچه در امر هماهنگی اهمیت دارد. خونرسانی به این نواحی توسط شرایین مهره ایی و شا خه های آن که به شریانهای خلفی تحتانی مغزی معروف هستند صورت می گیرد.

به نظر می رسد که انسداد در مسیر اصلی شریان مهره ایی در بروز این حالت بی تاثیر نباشد. در 8 مورد از 10 مورد، این شریان مهره ایی بوده که به علت ایجاد پلاک در آن ناحیه و یا انتقال لخته از قلب، دچار انسداد گردیده است. در بیماران جوان تر، نقش شریان مهره ایی در بروز سکته هنوز مورد بحث است. پنجاه درصد تمام بیماران علائم نورولوژیکی گذرا را برای چندین هفته به دنبال سکته گزارش می کنند. در طی 48 ساعت اول پس از سکته ، اختلالات نورولوژیکی شروع به پیشرفت می کند و سیر نوسانی دارد .

علائم و نشانه ها ی سندرم والنبرگ

گیجی، سرگیجه ، درد صورت ، دوبینی و اختلال در راه رفتن از علائم متداول در آغاز بروز این سندرم است. درد صورت ممکن است کاملا غیر عادی به نظر رسیده و بصورت یک ضربت شدید و یا تکان شدید در اطراف چشم ، گوش و یا پیشانی حس گردد . بیمار ممکن است دریازدگی ، عدم تعادل به همراه تهوع و استفراغ را تجربه کند. اشیاء ممکن است بصورت دوتایی و کج و نوسان دار مشاهده شوند. با داشتن عدم تعادل، این امر تقریبا غیر قابل امکان به نظر می رسد که بیمار قادر به راه رفتن باشد با وجود داشتن قوای ماهیچه ایی خوب. سایر علائم شامل: خشونت صدا، گفتار مبهم، فقدان چشایی، سختی در بلع ، سکسکه و تغییر در حواس در اعضا مختلف .

چشم در سمت مبتلا دارای پلک افتاده و مردمک کوچک می باشد. بیمار همچنین ممکن است نیستاگموس را نیز تجربه کند و در سمت مبتلا فرد درد خفیف و گرمایی را نیز حس می کند. اعضا در سمت مخالف درگیری صورت، دچار کاهش درک حسی می گردند. حرکت ارادی بازو در سمت مبتلا به صورت سخت و ناشیانه صورت می گیرد .

تشخیص سندرم والنبرگ :

تشخیص صحیح، معمولا نیازمند برررسی دقیق یک متخصص اعصاب می باشد. این امر خیلی متداول است که یک پزشک بی تجربه، علائم تهوع و استفراغ و سرگیجه را بعلت یک عفونت ویروسی و یا عفونت گوش تشخیص دهد. تشخیص نیازمند معاینات بالینی کامل و عکس های تشخیصی دارد. CT اسکن زیاد حساس نیست و تنها قادر به نشان دادن سکته های وسیع و وجود خون در مغز می باشد و MRI نیز قادر به نشان دادن نقاط کوچک سفید رنگ می باشد .

درمان سندرم والنبرگ :

درمان در سندرم والنبرگ عموما به صورت علامتی می باشد. اندازه شریان مسدود شده آنقدر کوچک است که اجازه هیچ گونه عمل مکانیکی و یا شیمیایی را به منظور رفع انسداد نمی دهد. هدف درمان ، تسکین علائم، تعدیل ریسک فاکتورها و پیشگیری از عوارض می باشد .

درمان طبی:

رقیق کننده های خون از قبیل هپارین به صورت وریدی برای برخی از بیماران در روزهای اول به منظور پیشگیری از تشکیل و توسعه لخته، تجویز می شود و به دنبال آن معمولا بیمار، سایر داروهای معادل از قبیل آسپیرین را برای بقیه عمر مصرف می کند. درمان دارویی همچنین برای کنترل ریسک فاکتورهایی از قبیل فشار خون بالا و کلسترول بالا نیز صورت می گیرد. درد در سندرم والنبرگ می تواند کاملا شدید و ناتوان کننده باشد. انواع مختلفی از آنالژزیک ها از قبیل تینلول و نارکوتیک ها مورد استفاده قرار می گیرند. برخی از بیماران نیازمند استفاده از داروهای ضد صرع از قبیل گاباپنتین برای کنترل و مهار درد می باشند. درمان های دارویی برای سکسکه و تهوع نیز مورد استفاده قرار می گیرد.

درمان جراحی:

اگر ناحیه سکته وسیع باشد ، منطقه مرده ورم می کند و می تواند مغز را به سمت پایین فشار دهد و این امر سبب اختلال در عملکردهای مغز و منجر به مرگ می گردد. در این گونه موارد ، جراح مغز و اعصاب ، می تواند بخشی از جمجمه را بردارد تا به مغز اجازه تورم را بدهد .

تاریخچه سندرم والنبرگ :

اولین تعریف بالینی این بیماری توسط Gaspard Viesseux در سال 1808 صورت گرفت و در سال 1811 توسط Alexander John Gaspard Mrcet به مرحله انتشار رسید. اما تا سال 1895 تعریف جامع تری ارائه نشد تا اینکه در سال 1895 آدلف والنبرگ به طور شیوایی به بیان این بیماری و علائم و نشانه های متفاوت این بیماری پرداخت و با استفاده از اتوپسی توانست یتافته هایش را به اثبات برساند. این سندرم به نام سکته جانبی مغز و حتی سندرم شریان مغزی خلفی تحتانی نیز خوانده می شود.

پیش آگهی سندرم والنبرگ :

پیش آگهی معمولا بهبود شامل بهبود علائم کوتاه مدت و بلند مدت می شود. تهوع و استفراغ در طی یک هفته ناپدید می گردد .سختی و زمختی در حرکات ارادی و سختی بلع و عدم تعادل در طی 6 ماه تا یک سال بهبود می یابد. با این حال 10 درصد میزان مرگ بعلت آسپیراسیون و پنومونی ناشی از آن، اختلال در تنفس و آریتمی های قلبی می باشد .

بیماران دچار مارفان دارای سه علامت مشخص هستند. قد بلند با دست‌ها و پاهای نازک و دراز، در رفتگی عدسی چشم و بیماری قلبی. این بیماری شایع که در یک نفر از هر 3000 نفر وجود دارد در اثر تغییرات ژنتیکی و به‌صورت غالب به ارث می‌رسد.

انتقال غالب یک بیماری ژنتیکی به این مفهوم است که اگر فردی دچار یک ژن معیوب باشد، فرد آن بیماری را خواهد داشت و نیاز به داشتن یک جفت ژن نیست.

این در حالی است که در مورد بیماری های مغلوب فقط هنگامی بیماری ظاهر می شود که یک جفت ژن معیوب در فرد وجود داشته باشد و با داشتن یک ژن معیوب بیماری در او به صورت مخفی خواهد بود. به این ترتیب برای ایجاد بیماری های نظیر مارفان کافی است یکی از والدین این بیماری را داشته باشد. البته بسیاری اوقات والدین سالم هستند و بیماری در اثر جهش ژنی به صورت اولیه ظاهر می شود.

بیماری مارفان خوشبختانه چندان خطرناک و کشنده نیست. اتفاقا قد بلند و دست و پای کشیده این بیماران به نوعی برایشان امتیازاتی نیز دارد. این بیماران دارای انگشتان بسیار کشیده ای هستند و گاهی نرمی شدید مفاصل دارند به طوری که می توانند بیش از حد اندام هایشان را انحنا بدهند.

مهم ترین خطری که بیماران مارفان را تهدید می کند بیماری دریچه ای قلب و آئورت است. پرولاپس دریچه میترال در اوایل زندگی رخ می دهد. ولی چندان پیشرونده و خطرناک نیست اما از آن مهم تر گشادی ریشه آئورت است که می تواند بتدریج با بالا رفتن سن تشدید شود.

استرس های شدید و حاملگی می تواند باعث گشاد شدن ریشه آئورت بشود و وضع قلبی خطرناکی را ایجاد کند.کنترل شدید فشار خون و استفاده از داروهایی که فشار خون و ضربان قلب را کاهش می دهد، یکی از درمان های این بیماری است.

یکی دیگر از عوارض این بیماری اسکولیوز است که به معنای انحراف عرضی ستون فقرات می باشد. در صورتی که این عارضه در فرد تشخیص داده شود یک سری کمربندهای خاصی وجود دارد که می تواند از پیشرفت آن جلوگیری کرده و باعث درمان شود.

عارضه چشمی این بیماری که در رفتگی عدسی چشم است خوشبختانه خیلی شدید نیست و می تواند تحت نظر متخصصان چشم به خوبی درمان شود.

آن چه اهمیت دارد این است که در افرادی که دارای قد بلند هستند اگر دست و پا نسبت به تنه بیش از حد بلند باشد و به عبارت بهتر اگر تنه طبیعی باشد و دست و پا دراز باشد باید به مارفان فکر کرد البته لاغری و قواره خیلی متفاوت از فامیل نیز شک به این بیماری را تقویت می کند.

در این موارد است که باید به این بیماری فکر کرد و سایر عوارض را در آنها بررسی و به موقع درمان کرد.

علائم سندروم مارفان چیست

مهمترین علائم این بیماری عبارتند از انگشتان بلند در یک فرد مبتلا به سندروم مارفان آنها اغلب (ولی نه همیشه) بسیار بلند قد تر از همسالان خود هستند. بدنی لاغر و کشیده با دست ها و پاهای دراز دارند. انگشتان دست و پای آنها لاغر و کشیده اند. بلند بودن انگشتان را آراکنوداکتیلی Arachnodactyly یا انگشتان شبیه عنکبوت مینامند

مفاصل آنها شل و بسیار قابل انعطاف هستند

دچار نزدیک بینی و دیگر اختلالات چشمی هستند

صورتی باریک و کشیده، چشمان گود، فک کوچک، سقف دهان با قوس زیاد و دندان های نامنظم دارند.

جلوی قفسه سینه آنها به داخل یا بیرون برآمده میشود

کف پای صاف دارند

دچار اسکولیوز یا انحراف جانبی ستون مهره هستند

مشکلاتی در یادگیری دارند

پزشک در معاینه خود ممکن است مشکلات زیر را هم در بیمار پیدا کند
آنوریسم یا گشاد شدن و اتساع آئورت

کلاپس یا خوابیدن رگ روی خود

مشکلات دریچه ای قلب

مشکلاتی در عدسی چشم و یا کنده شدن شبکیه و اختلالات بینایی

البته هر کسی که این مشخصات را دارد لزوما دچار سندروم مارفان نیست. همه کسانی که ژن این بیماری را دارند علائم بیماری را با یک شدت از خود نشان نمیدهند. علائم بیماری در بعضی ها شدیدتر و در بعضی دیگر خفیف تر است. در بعضی افراد علائم بیماری خود را در کودکی نشان میدهد و در بعضی دیگر ممکن است تا آخر عمر هم نفهمند به این بیماری مبتلا هستند و این میتواند خطرناک باشد.

این بیماری در صورت وجود باید در سال های اولیه عمر تشخیص داده شود چون در صورت عدم کنترل ممکن است عوارض مهمی برای فرد ایجاد کند. مهمترین و شاید خطرناکترین عارضه این بیماری پاره شدن آئورت در اثر اتساع شدید آن است که موجب مرگ ناگهانی فرد میشود. مشکل دیگر نارسایی دریچه های قلب است که میتواند موجب افزایش فشار به قلب و بدنبال آن نارسا شدن خود قلب شود.

این بیماران باید بخصوص در دوران نوجوانی تحت نظر متخصص قلب و چشم پزشک و ارتوپد باشند. اسکولیوز ان بیماران در صورت شدید بودن نیاز به درمان با بریس و یا عمل جراحی دارد. بیماران مبتلا به سندروم مارفان باید قبل از هر جراحی در ناهیه دهان و دندان آنتی بیوتیک مصرف کند تا خطر آندوکاردیت یا عفونت دریچه ای قلب کاهش پیدا کند.

منبع:iranorthoped.ir
salamatnews.com

سندرم نونان یك اختلال ژنتیكی است كه موجب اختلال در تكامل و رشد طبیعی قسمتهای مختلف بدن می شودد. خصوصیات ظاهری بارز، قامت كوتاه، نقص قلبی و سایر ناهنجاریهای جسمی و عقب ماندگی ذهنی از مشخصات این سندرم است. تخمین زده می شود كه یک نفر از هر هزار تا 2500 تولد به این سندرم مبتلا  باشند. سندرم نونان زمانی عارض می شود كه كودك یك كپی از ژن مبتلا را از والدینش دریافت می دارد. چنانچه هیچگونه تاریخچه ایی از بروز این سندرم در خانواده وجود نداشته باشد و كودك به این سندرم مبتلا باشد علت بروز این رویداد موتاسیون خود بخودی در كودك است. هیچ درمانی برای سندرم نونان وجود ندارد و درمان بر مدیریت علائم بیماری و عوارض مرتبط با آن متمركز است.

علت سندرم نونان چیست :  

علت سندرم نونان موتاسیون یكی از  دو ژن مسئول برای تولید یك پروتئین خاص است كه نقش مهمی در تكامل قلب، سلولهای خونی، استخوانها و سایر بافتها ایفا می كند. این ژن جهش یافته ممكن است از یكی از والدینی كه حامل ژن معیوب است به ارث برسد و حتی ممكن است یك جهش جدید و تازه در كودكی كه هیچ زمینه ژنتیكی از بیماری نداشته رخ دهد. دو ژن شناخته شده وجود دارد كه ممكن است جهش یافته و سبب بروز سندرم نونان گردد.

 –     ژن     :PTPN-11 در حدود نیمی از افراد مبتلا به سندرم نونان به علت جهش این ژن به این عارضه مبتلا می گردند. اسم این ژن “پروتئین تیروزین فسفاتاز غیر رسپتوری نوع یازده” است . این ژن به بدن دستور می داد كه چگونه پروتئین SHR2″ تیروزین فسفاتاز غیر رسپتوری نوع 11 ” را بسازد. SHR2 به سلولهای بدن كمك می كند تا بدانند وظیفه شان چیست و چه موقع باید تقسیم شوند. این امر در بدن فرآیند بسیار مهمی است كه در تكامل قلب، سلولهای خونی ، استخوانها و سایر بافتها قبل از تولد جنین نقش مهمی را بازی می كند.

اما دربسیاری از افراد مبتلا به سندرم نونان، ژن PTPN-11 بدرستی كار نمی كند. عقیده بر این است كه جهش ژنتیكی سبب می شود پروتئین SHR2 در تمام زمان روشن باشد و این در حالی است كه در حالت عادی این پروتئین در برابر واكنش به سیگنال هایی كه از سایر پروتئین ها دریافت می دارد باید خاموش و یا غیر فعال گردد. در نتیجه سیستمی كه در بدن كنترل عملكرد سلولها از قبیل رشد و تقسیم طبیعی را كنترل می كند بدرستی عمل نكرده و متعاقب آن نقص ها و ناهنجاری های جسمی رخ می دهد.

–      ژن : KRAS در حدود 5 تا 10 درصد افراد مبتلا به علت جهش در این ژن به این عارضه مبتلا می گردند. این ژن مسئول ساخت پروتئینی در بدن است به نام K-RAS كه مسئول تنظیم تقسیمات سلولی است. این پروتئین سیگنال هایی را به سلولهای مغزی می فرستد و به آنها نحوه تقسیم و چگونگی رشد آنها را بیان می دارد. اینكه در چه زمانی باید چه عمل خاصی را انجام دهند. زمانی كه جهش در ژن KRAS رخ می دهد، پروتئین K-RAS به فعالیت خود ادامه می دهد حال آنكه نیاز است در برخی موارد خاموش و یا غیر فعال گردد. نتیجه این امر، رشد و تقسیم متوالی و بی پایان سلول ها و اختلال در روند رشد نرمال فرد و بلوغ بافتهای مختلف بدن می گردد. بروز این حالت قبل از تولد نوزاد بوده و كودك در هنگام تولد با نشانه های ظاهری و ناهنجاری های آشكار متولد می گردد.

 علائم سندرم نونان چیست

– فقدان شنوایی: التهاب مزمن گوش میانی اغلب مشكلاتی را برای كودكان مبتلا به سندرم نونان را به بار می آورد. فقدان شنوایی در یک سوم افراد مبتلا به سندرم نونان مشاهده می گردد.
– مشكلات پوستی: این عارضه در افراد گوناگون متفاوت است اما بروز این سندرم تاثیر زیادی بر بافت پوست می گذارد كه پوست تمایل به كلفت شدن دارد بخصوص در نواحی كه اسكار جراحی وجود داشته باشد. افراد مبتلا به سندرم نونان اغلب مو های مجعد و ضخیمی دارند و یا حتی ممكن است موهای كم پشت داشته باشند.
– مشكلات ادراری تناسلی: بسیاری از افراد بخصوص مردان مبتلا به سندرم نونان دارای مشكلاتی در سیستم ادراری تناسلی هستند. مشكلات كلیوی محدود بوده و اغلب عده قلیلی از افراد مبتلا به این سندرم را درگیر خود می كند. ممكن است فرآیند بلوغ هم در دختران و هم در پسران به تاخیر بیفتد اما اغلب دختران باروری نرمال خواهند داشت اما این امر در مردان بعلت عدم نزول بیضه ها ممكن نرمال نباشد .

مشكلات لنفاوی: سندرم نونان سبب بروز مشكلاتی در سیستم لنفاوی می گردد بروز این حالت ممكن است قبل یا بعد تولد و یا بطور كانونی و یا پراكنده و وسیع خود را نشان دهد. بیشترین مشكل رایج تجمع مایع در پشت دستها و بالای پاهاست كه اغلب بطور خودبخودی در دوران كودكی رفع می گردد.

مشكلات عصبی: بروز علائم عصبی شیوع كمتر ی دارد اما در صورت بروز منجر به هیپوتونی در ماهیچه ها و باز شدن بیش از حد مفاصل می گردد. افراد مبتلا به سندرم نونان بندرت ممكن است دچار تشنج گردند.

– خونریزی: اغلب افراد مبتلا به سندرم نونان تاریخچه ایی از كبودی های غیر عادی و یا خونریزی دارند. اغلب اوقات مشكلات خونریزی تشخیص داده نشده تا زمانی كه فرد در معرض جراحی قرار گرفته و هموراژی را تجربه می كند.

– مشكلات چشمی: تقریبا تمام افراد مبتلا به سندرم نونان ناهنجاریهایی در چشم و پلك خود دارند. تفاوت در اندازه و شكل چشم ها از علائم این سندرم است. اغلب افراد مبتلا دارای عنبیه آبی كمرنگ و یا سبز هستند. افراد مبتلا به سندرم نونان همچنین دچار مشكلاتی در رابطه با ماهیچه های چشمی، مشكلات انكساری (دوربینی– نزدیك بینی – آستیگماتیسم) و مشكلات در اعصاب چشمی می باشند.

– ناتوانی هایی یادگیری: در حدود یک چهارم از افراد مبتلا به سندرم نونان دچار مشكلات یادگیری هستند و برخی نیز نیاز به آموزشهای خاص دارند. اما برخی از آنها قادر به كسب تحصیلات دانشگاهی می باشند

– بافتهای عضلانی – اسكلتی: شكل غیر معمول قفسه سینه به همراه استرنوم فرو رفته در 90 تا 95 درصد كودكان مشاهده می شود. اسكلیوز و كیفوز و گردن كوتاه و پوست اضافه نیز در این افراد شایع است.

– مشكلات قلبی: بین 50 تا 80 درصد كودكان مبتلا به سندرم نونان مشكلات مادرزادی قلب دارند. پزشك متخصص قلب كودكان ، اولین فردی كه كودك مبتلا به سندرم نونان را معاینه می كند .

  تشخیص سندرم نونان

 هیچگونه تست تشخیصی برای سندرم نونان وجود ندارد اما این سندرم بواسطه مالفورماسیون های ظاهری و جسمی قابل تشخیص خواهد بود. هر كودكی كه در آن احتمال وجود سندرم نونان وجود داشته باشد باید به منظور بررسی نقائص قلبی آزمایشات كامل قلبی صورت گیرد. تست های خونی به منظور بررسی كمبود فاكتور 11 و سایر فاكتور های انعقادی انجام می شود. گذاشتن نتایج تمامی تست ها در كنار هم ممكن است در تشخیص و اثبات این سندرم موثر باشد.

 درمان سندرم نونان

 درمان علائم و عوارضی كه در سندرم نونان رخ می دهد بسته به نوع و شدت آن دارد.

درمان قلب: داروهای خاصی ممكن است دربهبود برخی مشكلات قلبی مفید باشد اگر دریچه های قلبی درگیر باشند ممكن است نیاز به جراحی باشد و نیاز است كه قلب بطور دوره ایی مورد ارزیابی قرار گیرد.

 درمان كاهش رشد: بسیاری از نوزادان مبتلا به سندرم نونان با سرعت نرمال رشد نمی كنند. كودكان مبتلا باید هر شش تا 12 ماه برای اطمینان از رشد كافی، مورد ارزیابی قرار گیرند. كودكان مبتلا ممكن است مشكلاتی در خوردن نیز داشته باشند و با داشتن این مشكلات قادر به تغذیه كافی نباشند. پزشك ممكن این نیاز را احساس كند كه عملكرد تیروئید و رشد استخوانی و سطح هورمونی كودك را مورد ارزیابی قرار دهد. اگر سطح هورمون رشد پایین باشد، هورمون تراپی ممكن است در درمان مفید واقع شود.

ناتوانی در یادگیری: طیف وسیعی از مسائل ذهنی و رفتاری در ارتباط با مبتلایان به سندرم نونان وجود دارد. خوشبختانه بسیاری از روش های موفقیت آمیز مهارتی وجود دارد كه برای كودكان با علائم خفیف مفید خواهد بود

  درمان مشكلات عصبی: اگر كودك علائم و نشانه های عصبی از خود بروز می دهد پزشك ممكن است به ارزیابی كامل عصبی بپردازد كه شامل انواع آزمایشات تصویر برداری برای بررسی مغز می باشد. اگر كودك تشنج كند از داروهای ضد تشنج برای كودك تجویز شود.

 درمان مشكلات ادراری تناسلی: اگر بیضه كودك پسر نزول نكرده باشد مممكن است تجویز HCG و یا جراحی لازم باشد. فرآیند درمان بهتر است قبل از ورود كودك به مدرسه صورت پذیرد. از دیگر مشكلات مردان این است كه ممكن است بیضه آنها عملكرد مناسب خود نداشته باشد، بنابراین جایگزینی تستوسترون یك گزینه درمانی محسوب می شود.

 درمان مشكلات شنوایی: زمانی كه كودك نوزاد است باید ارزیابی های شنوایی صورت گیرد. این تست ها باید هر ساله تكرار گردد. اگر مشكل عفونت گوش باشد درمان سریع می تواند از فقدان شنوایی پیشگیری نماید. اگر در برخی موارد نیز شنوایی رخ دهد استفاده از سمعك مفید خواهد بود.

 پیشگیری:

اگر تاریخچه ایی از وجود سندرم نونان در خانواده وجود داشته باشد مشاوره با پزشك و متخصص ژنتیك بخصوص زمانیكه تصمیم به بارداری وجود دارد مفید خواهد بود. با این حال به علت اینكه بسیاری از موارد بیماری ناشی از جهش خودبخودی است بنابراین راه پیشگیری وجود ندارد.

تعریف سندرم برنارد سولیر

 سندرم برنارد سولیر، برای اولین بار در سال 1948 به عنوان یک اختلال خونی مادرزادی شناخته شد که مشخصه آن ترومبوسیتوپنی به همراه پلاکت های بزرگ می باشد.  این اختلال خانوادگی بوده و به ارث می رسد و از الگوی اتوزومال تبعیت می کند. این اختلال باعث نقص و کمبود در گلیکوپروتئینIb GpIb  می باشد که خود رسپتور فاکتور “ون ویلبراند” می باشد. ون ویلبراند، یکی از نقش های عمده را در فرآیند تشکیل لخته به عهده دارد. سندرم برنارد سولیر یکی از چندین اختلال ارثی پلاکت ها می باشد که مشخصه آن، ترومبوسیتوپنی،  پلاکتهای غول پیکر و تمایل به بروز خونریزی می باشد

 تاریخچه سندرم برنارد سولیر

شناسایی سندرم برنارد سولیر در سال 1948  توسط فردی به نام “برنارد سولیر” صورت گرفت. وی علائم این سندرم را در بیمار جوانی با علائم: خونریزی پوستی مخاطی شدید، زمان انعقاد طولانی به همراه سطح پلاکت نرمال و پلاکت های بزرگ غیر طبیعی، مشاهده و ثبت نمود.

 علت سندرم برنارد سولیر

علت سندرم برنارد سولیر، ارثی بوده و از الگوی وراثتی اتوزومال تبعیت می کند. این بدان معناست که کودک زمانی به این سندرم مبتلا می گردد که هر دو والد وی حامل این ژن ناقص بوده و آن را به فرزند خود منتقل می کنند. بنابراین زنان و مردان مبتلا به یک میزان به این سندرم مبتلا می گردند. ژن سندرم برنارد سولیر بر روی بازوی کوتاه کروموزوم 17 واقع شده است.

 علائم سندرم برنارد سولیر

علائم شامل عملکرد پایین پلاکت که خود باعث بروز کبودی های خودبخودی، خونریزی از بینی، خونریزی موکوسی، منوراژی و گاهی نیز خونریزی معده ای روده ایی می باشد. شدت علائم در افراد مختلف کاملا متغیر می باشد.

 تشخیص سندرم برنارد سولیر

 تست CBC: : یکی از یافته های رایج در انجام این آزمایش در افراد مبتلا، ترومبوسیتوپنی می باشد . اما شدت آن در افرد مختلف متغیر است. وجود پلاکت های غول پیکر در اسمیر خون محیطی قابل رویت می باشد.

 زمان انعقاد  Bleeding time: زمان انعقاد  اغلب طولانی می گردد  و ممکن است حتی  بیش از 20 دقیقه نیز طول بکشد.

 مطالعات عملکرد پلاکتی: مقدار پلاکت در پاسخ به استفاده از آنتی بیوتیک Ristocetin نیز افزایش نمی یابد. این شرایط حتی با جایگزینی پلاسما نیز اصلاح نمی گردد

 بررسی سیتومتری: در این بررسی ناهنجاری در غشا گلیگوپروتئینی پلاکت قابل مشاهده است

 درمان سندرم برنارد سولیر

درمان در این افراد اغلب حمایتی می باشد. باید از مصرف هرگونه داروهای ضد پلاکتی مانند آسپرین اجتناب گردد. درمان های خاص برای رویدادهای خونریزی شامل:

 داروهای آنتی فیبرینولیتیک: از دسته این داروها می توان به “اپسیلون آمینوکاپروئیک اسید” اشاره کرد که در خونریزی های موکوسی مفید واقع می شود.

در مواقع جراحی و یا خونریزی های تهدید کننده حیات  تنها راه درمانی تزریق پلاکت به فرد می باشد. ذخیره پلاکت در افراد مبتلا به این سندرم و کاندید جراحی و یا درمواردی که احتمال خونریزی بالقوه کشنده در فرد می رود  باید صورت گیرد.

مصرف “دسموپرسین استات” در برخی موارد باعث کوتاه شدن زمان انعقاد می گردد. اما همه مبتلایان به این سندرم به این دارو جواب نمی دهند. مصرف این دارو در رویدادهای خفیف خونریزی مفید خواهد بود. مکانیسم اصلی این دارو مشخص نیست، اما شواهدی دال بر تاثیر این دارو در افزایش میزان فاکتور “ون ویلبراند” دارد.

بیمارانی که علائم متوسط تا شدید این سندرم را تجربه می کنند به منظور جلوگیری از بروز خونریزی احتمالی باید از انجام برخی ورزش های تماسی و برخوردی و برخی فعالیت ها اجتناب کنند.

 عوارض سندرم برنارد سولیر

 در بدن بیماران ممکن است آنتی بادی های ضدپلاکتی تولید شود که این امر ناشی از وجود گلیکوپروتئین Ib/IX/V می باشد که در پلاکت های تزریقی وجود دارد

 قبل از انجام هر اقدام تهاجمی که بالقوه احتمال خونریزی برای فرد وجود دارد باید ذخیره پلاکت برای فرد صورت گرفته باشد.

 پیش آگهی

 تمایل به بروز خونریزی در تمام عمر وجود دارد اما با افزایش سن روند آن کاهش می یابد.

سندرم پروجریا چیست –

سندرم پروجریا برای اولین بار در سال ۱۸۸۶ توسط “جاناتان هوچینسون” صورت گرفت. در سال ۱۸۹۷ نیز به طور مستقل توسط “هستینگ گیلفورد” مطرح شد.

سندرم پروجریا یک سندرم بسیار نادر می باشد که ۱ نفر از هر ۸ میلیون کودک متولد شده به این سندرم مبتلا می شود. معمولا بیشتر کودکان مبتلا به این سندرم در سنین حوالی ۱۳ سالگی می میرند اگرچه در برخی تا اواخر نوجوانی زنده ماندند. این سندرم یک شرایط ژنتیکی بوده و در برخی موارد می تواند به صورت یک موتاسیون جدید در خانواده ایی با عدم سابقه ابتلا بروز نماید.

علت سندرم پروجریا

علت بروز سندرم پروجریا موتاسیون ژنی می باشد. موتاسیون در ژن LMNA  منجر به بروز این سندرم می گردد. این ژن مسئول تولید پروتئینی به نام lamin A می باشد. این پروتئین نقش بسیار مهمی در شکل هسته داخل سلول ها دارد. این پروتئین به عنوان یک مولفه حمایتی در پوشش و دیواره هسته می باشد. موتاسیون منجر به بروز سندرم پروجریا سبب تولید نوع معیوبی از پروتئین Lmin A می گردد. این پروتئین تغییر یافته منجر به عدم ثبات دیواره سلولی هسته و به طور پیشرونده منجر به آسیب هسته ها می گردد. بروز این حالت به نوبه خود منجر به مرگ زود هنگام سلول می گردد. الگوی بروز سندرم پروجریا به صورت اتوزومال غالب  می باشد. یعنی وجود یک کپی از این ژن معیوب روی یک کروموزوم برای بروز این سندرم کافی خواهد بود.

برای مشاهده ادامه متن بر روی ادامه مطلب کلیک کنید.

علائم سندرم پروجریا

اولین علائم این سندرم شامل سختی در رشد و شرایط شبه اسکلرودرمای متمرکز در پوست می باشد. هنگامی که کودک دوران نوزادی را سپری می نماید مابقی علائم بروز می یابد؛ صورت و فک کوچک، بینی فشرده شده.

افرادی که این سندرم در آنها تشخیص داده می شود بسیار کوچک بوده و دارای بدنی شکننده می باشند همانند حالتی که در افراد سالمند و سالخورده مشاهده می گردد. کمی بعد این شرایط سبب چین خوردگی پوست، آترواسکلروزیس و مشکلات قلبی عروقی می گردد.

به طور کلی می توان علائم را این گونه بیان نمود:

1. کوتاهی قد

2. صورت و فک کوچک در مقایسه با سر

3. تاخیر در تشکیل دندان

4. پوست چروکیده  همانند پوست سالمندان

5. سختی مفاصل و یا در رفتگی مفصل هیپ

6. طاسی سر

7. بینی فشرده شده

8. رشد ذهنی همانند سایر کودکان هم سن و سال می باشد

9. مشکلات آترواسکلروزیس و قلبی عروقی

تشخیص سندرم پروجریا

تشخیص بر اساس شک داشتن به علائم و نشانه های بروز یافته صورت می گیرد. این علائم می تواند شامل تغییرات پوستی، رشد غیر طبیعی و فقدان مو می باشد. تشخیص می تواند با انجام آزمایش ژنتیک قطعی گردد.

درمان سندرم پروجریا

هیچگونه درمانی موثر گزارش نشده است. بیشتر درمان ها روی کاهش عوارض این سندرم متمرکز شده است (از قبیل عوارض قلبی عروقی) انجام جراحی بای پس قلبی و یا دادن دوز پایین آسپرین.

همچنین ممکن است استفاده از رژیم غذایی با کالری بالا برای کودکان مفید واقع شود.

در برخی از موارد تلاش هایی در زمینه جایگزینی هورمون های رشد نیز صورت می گیرد. ترکیب متدهای درمانی تغذیه درمانی و جایگزینی هورمون های رشد می تواند تا اندازه ایی مشکلات رشدی کودکان مبتلا به این سندرم را رفع نماید.

پیش آگهی

درمان شناخته شده ایی برای این سندرم وجود ندارد. عده اندکی از افراد مبتلا به این سندرم می توانند تا بیش از۱۳ سالگی به زندگی خود ادامه دهند. حداقل بیش از ۹۰ از افراد مبتلا به این سندرم به علت عوارض ناشی از آترواسکلروزیس و حمله های قلبی و یا سکته می میرند. تکامل ذهنی این افراد تحت تاثیر این سندرم قرار نمی گیرد.

 منبع: پزشکاه بدون مرز

سندرم پرادرویلی از جمله انواع سندرم های نادر ژنتیکی است که دارای علایمی مانند چهره غیر طبیعی و ناموزون ، رفتار های  بازتابی مختل ؛ اشکال در بلع در دوران نوزادی .  عقب ماندگی ذهنی ، بیش وزنی و چاقی ، کوتاهی   قد ، ناهنجاری های ترشح هورمون های رشد. شلی عضـــــــلات و ….می باشد . علایم اصلی سندرم پرادرویلی چهره ناموزون ، شلی عضلانی ، اشکال در بلع و رشد عمومی با تأخیر و عدم رسش صدا بوده و علائم همراه این اختلال عقب ماندگی ذهنی   ، فلج عضلات ,، اختلالات حرکت چشم مانند لوچی و … می باشد تشخیص از طریق آزمایش ژنتیکی  DNA  صورت می پذیرد و در سبب شناسی سندرم در حدود 60 تا 70 در صد موارد حذف کروموزوم های 11 ، 13 و 15 به ویژه کروموزوم 15 از سوی پدر ذکر شده است میزان بروز 1 در 15 هزار نفر میزان شیوع 40 تا 60 نفر در یک میلیون نفر میباشد که این نسبت در پسران و دختران مساوی است و بر طبق وضعیت افتصادی ، اجتماعی ، جغرافیایی ، قومی ، نژادی ، محیطی و مذهب اشخاص مبتلا به سندرم پرادرویلی میزان بروز  و شیوع متفاوتی گزارش شده است .

توصیف علایم بالینی سندرم پرادرویلی

علایم اصلی  سندرم پرادرویلی به ترتیب عبارتند ار : این کودکان از لحاظ چهره ظاهری غیر طبیعی و ناموزون مباشند ، در ابتدای تولد چهره نوزاد حالت خاصی دارد پیشانی برجسته و بر آمده بوده و دارای شکل غیر معمولی است ، عدسی چشم ها به سمت داخل فرورفتگی دارد صورت لاغر ، نحیف و استخوانی بوده دهان معمولاً کوچک است و چانه نیز از انحناء برخوردار است در رفتارهای بازتابی نوزاد به ویژه در هفته های نخست تولد اشکال شدید ملاحظه می گردد ، به خصوص به هنگام بازتاب مکیدن. نوزاد به دشواری چنین بازتابی را از خود نشان می دهد علاوه بر آن می دانیم که در کودکان عادی با افزایش سن .حرکات بازتابی کاهش می یابد در حالی که کودک مبتلا به سندرم پرادرویلی با افزایش سن حرکات و رفتارهای بازتابی به گونه ای قابل توجه فزونی می یابد . اشکال در بلعیدن غذا و شیر مادر با عنایت به کاهش وزن نوزاد به خصوص در هفته های نخست پس از دنیا آمدن ملاحظه می شود معمولاً در هنگام تولد شلی عضلانی در بازو و به خصوص در ناحیه  گردن و تنه بارز می شود بعد ار یک یا دوسالگی اشتهای نامنظم جانشین ناکاملی تغذیه شده و میل اجباری به غذا پیدا می شود مبتلایان ممکن است مواد نامأکول را خورده و همین مسأله مشکلاتی مثل تهوع را ایجاد می کند . تقریباً 50 تا 60 درصد مبتلایان میل به فعالیت های با انرژی پایین دارند. اختلال  خوردن همراه با میل انرژی پایین بدون اعمال رژیم غذایی متاسب منجر به چاقی بیش از حد شده و به بیماری دیابت از نوع II   و بیماری های قلبی – عروقی  مبتلا می کند و اغلب وزن زیاد به مشکلاتی در ساق پاها می انجامد.

رشد عمومی کودکان با سندرم پرادزویلی در شش سال نخست دوران کودکی با تأخیر شدید و کندی توأم است نشستن ، ایستادن ، راه رفتن و صحبت کردن معمولاً با تأخیر انجام می شود اگر چه هماهنگی حرکتی ظریف نسبت به هماهنگی حرکتی درشت بهتر است . صدا ار رسش و پختگی کافی برخوردار نبوده ، ادای اصوات ، اواها و کلمات با کندی صورت می پذیرد .

سندرم پردارویلی گاه از علایم همراه نیز برخوردار می باشد ، علایم همراه سندرم پرادرویلی عبارت است از : عقب مانگی ذهنی ( دامنه ای از عقب ماندگی ذهنی خفیف تا متوسط را در بر می گیرد ) اما بیشتر افراد مبتلا به سندرم پرادرویلی عقب ماندگی ذهنی خفیف دارند خواب آلودگی و انفعال جسمانی نیز از علایم همراه دیگر است ، افراد مبتلا به سندرم پرادرویلی تمایل شدیدی به خواب دارند آنها به سادگی خسته شده و به راحتی به خواب می روند  خصوصاً در طول روز و در زمان  فعالیتی نیز آشفتگی دارند . این امر از دوران کودکی تا بزرگسالی در فرد باقی می ماند و در غیاب بیماری یا تب خود را نشان می دهد . این کودکان در مقابل گرما و سرما حساس نبوده و ممکن است مناسب با آب و هوا و فصل ،  لباس نپوشند .

مشکلات پوستی نیز وجود دارد ، پوست این افراد به راحتی کبود می شود ، فلج نیمی از اندام بدن ملاحظه می گردد البته فلج جسمانی در دختران مبتلا به سندرم پرادرویلی به ندرت ملاحظه می شود در حالی که فلج نیمی از بدن در پسران مبتلا به سندرم پرادرویلی به گونه ای آشکار قابل مشاهده است . کودکان مبتلا به سندرم پرادرویلی آستانه درد بالایی دارند .گزارش شده است که آنان ممکن است نسبت به بعضی از داروها بالاحض داروهای بی هوشی و مسکن ها حساسیت نشان دهند .در این سندرم اختلالات حرکت چشم مانند لوچی و اختلالات انکساری مانند دوربینی ملاحظه گردد و در بعضی از موارد نیز صرع رخ  می دهد . اشخاص مبتلا به این سندرم قد کوتاهی داشته و به طور متوسط بلندی قد در جنس مذکر 155 سانتی متر و در جنس مؤنث 148 سانتی متر می باشد . پاهای آنان به طور قابل توجهی کوچک بوده ظاهری خاص دارند .پیشانی باریک ، جشمان بادامی ، لب های بالایی لاغر ، دهان مثلثی شکل و چشمان آبی موجب زیبایی آنها می شود . بلند بودن فرم کام ، کوچک بودن دندان ها در بعضی مواقع بیرون بودن دندان ها و تأخیر در رشد دندان و نقص در مینای دندان شایع می باشد در نوزادی بزاق دهان مبتلایان سفت و چسبناک است و کاهش تولید بزاق همراه با اختلال در خوردن خطر پوسیدگی دندان را افزایش می دهد . مشکلات جویدن به دلیل رشد نامناسب اندام های دهانی شایع می باشد هم چنین از علایم همراه یگر کم کاری غدد جنسی ، همراه با اعضای جنسی رشد نا یافته و بلوغ نارس و تأخیر یافته می باشد در پسر بچه های مبتلا به سندرم پرادرویلی بینه ها به درستی در پوست قرار نگرفته و اغلب کوچک و رشد نا یافته می باشد و دختر بچه ها نیز دارای ناهنجاری هایی در دستگاه تناسلی میباشند .

نشانه های رفتاری سندرم پرادرویلی

سندرم پرادرویلی با بی ثباتی رفتارهای  عاطفی همراه بوده و علاوه بر آن علایم اضطراب  و خطر ابتلا به اختلال وسواس فکری – عملی در آنان فزونی مییابد .افراد با سندرم پرادرویلیدر فهم عواقب رفتارهای خود مشکل داشته و تغییرات ، به شدت آنان را آشفته می کند. بی تفاوتی عاطفی ، رفتارهای تکانه ای پرخاشگری و خود آزاری نیز می تواند از جمله نشانه های رفتاری همراه با سندرم پرادرویلی به شمار آید .گاز گرفتن مکرر ، کندن بدن خود. نیشگون گرفتن. کندن به ویژه در اطراف ناخن های دست و پا و نیز دور زخم ها شایع است .

کودکان با سندرم پرادرویلی در تعامل با همسالان اغلب آشفته می شوند و مشکلات خلقی و رفتاری از خود نشان داده و همین مسأله موجب مشکلات اجتماعی برای آنها شده و ممکن است این امر منجر به کنارگیری اجتماعی گردد . از دیگر نشانه های رفتاری همراه سندرم پرادرویلی اختلال یادگیری  به ویژه اختلال خواندن می باشد